jump to navigation

យប់​មិញ​ដល់​ក ខែ កុម្ភៈ 10, 2010

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ពីនេះពីនោះ, អំពីសុភ័ក្ត្រ.
2 comments

កាល​ពី​មុន​​ធ្លាប់​ភ្លាត់​ស្នៀត​ម្ដង​ហើយ អា​រឿង​យក​ថ្នាំ​ជែល​លាប​កុំ​ឲ្យ​មូស​ខាំ​មក​ដុស​ធ្មេញ ព្រោះ​ច្រឡំ​ស្មាន​តែ​ថ្នាំ​ដុស​ធ្មេញ ភ័យ​សឹង​ស្លាប់​ខ្លាច​តែ​ពុល។ យប់​មិញ​នេះ​ទៀត​សោត​ច្រឡំ​ម្ដង​ទៀត​ហើយ។

រៀប​ចូល​គេង​ក៏​ដាក់​ទឹក​ដោះ​គោ​ម៉ា​កែវ​តាម​ទម្លាប់ បិទ​ភ្លើង​អស់ សល់​តែ​ភ្លើង​អាន​សៀវភៅ​ព្រឺង​ៗ​នឹង​មាន​អី​ចាក់​ទឹក​ដោះ​គោ​ចូល​កែវ​ស្រួល​បួល​ហើយ ក៏​ដើរ​ទៅ​យក​កំប៉ុង​ស្ករ​ដាក់​ពីរ​បី​ស្លាប​ព្រា​ឲ្យ​វា​មាន​ជាតិ។ ដាក់​ហើយ​កូរ​ក្វោក​ៗ​យ៉ាង​ត្រឹម​ត្រូវ លើក​អួក​ៗ​ដាក់​ចូល​មាត់​ទំនង​ឆ្ងាញ់។ ម៉ែ​អើយ!! ប្រៃ​ឡប់ ច្រឡំ​កំប៉ុង​អំបិល ស្មាន​តែ​កំប៉ុង​ស្ករ​ហើយ​តើ​អញ! ខ្ជាក់​ចេញ​យ៉ាង​រហ័យ​រត់​ទៅ​ខ្ពុល​មាត់​ផឹក​ទឹក​សាប! ដល់​ក​ម៉ង!

_________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ
១. Shit! i use wrong toothpaste

ទៅ​លាវ​គ្រា​នេះ (ភាគ​៦) ខែ កុម្ភៈ 9, 2010

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ພາສາລາວ, អំពីសុភ័ក្ត្រ.
2 comments
  • នគរ​ហ្លួង​វៀង​ច័ន្ទន៍
    ០៨-១១ មករា ២០១០

(អាន​ភាគ​មុន) ម៉ោង​ប្រមាណ​ជា​៨​ព្រឹក ថ្ងៃ​ទី​០៨ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១០ ខ្ញុំ​បាន​មក​ដល់​ទីក្រុង​វៀងច័ន្ទន៍​វិញ។ បន្ទាប់​ពី​ចូល​សម្រាក​នៅ​សណ្ឋាគារ​ដដែល ឈ្មោះ​ស្រី​នគរ ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ទៅ​តាម​ក្រសួង​នានា​របស់​លាវ ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​ងារ​បន្ត​ទៀត។

ជា​បន្ត​បន្ទាប់​នៃ​ការ​ស្នាក់​នៅ​ទីក្រុង​វៀង​ច័ន្ទន៍ នេះ ខ្ញុំ​បាន​ទៅ​ទស្សនា​កន្លែង​សំខាន់​ៗ​ជា​ច្រើន​របស់​ប្រទេស​នេះ ដូច​ជា​សារមន្ទីរ​របស់​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​១​របស់​ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត​លាវ គឺ​លោក កៃសន ភុមវិហាន (លាវ៖ ໄກສອນ ພົມວິຫານ) ជា​ដើម។ ជា​ពិសេស​នោះ ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ទៅ​ជួប​អ្នក​ជំនាញ​ការ​ពី​ប្រទេស​លាវ គឺ​លោក Grant Evans និង​បាន​ពិភាក្សា​ជា​ច្រើន​ជាមួយ​រូប​គាត់។

ខ្ញុំ​នៅ​ទីក្រុង​ហ្លួង​ព្រះ​បាង​បន្ត​រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ ទី​១១ ខែ​មករា ទើប​បន្ត​ដំណើរ​ចុះ​មក​ភាគ​ខាង​ក្រោម​ប្រទេស​លាវ គឺ​ខេត្ត​ខាំមួន។ (សូម​រង់​ចាំ​អាន​បន្ត)


រូប​សំណាក​សមមិត្រ កៃសន ភុមិហាន

រូប​សំណាក​កង​ទ័ព​បដិវត្ត​ប្រជាជន​លាវ

រូប​សំណាក​សមមិត្រ​ កៃសន ភុមវិហាន នៅ​ខាងមុខ​សារមន្ទីរ

រូប​សំណាក​អតីត​ព្រះចៅ​មហាជីវិត​លាវ នៅ​វៀងច័ន្ទន៍

___________________________________________
អាន​ផង​ដែរ
១. ទៅ​លាវ​គ្រា​នេះ (ភាគ​៥)
២. ត្រឡប់​មក​វៀងច័ន្ទន៍​វិញ​ហើយ

ក្រុម​ប្រាសាទ​តាមាន់ បាន​ក្លាយ​ជា​របស់​ថៃ​រួច​ស្រេច? ខែ កុម្ភៈ 8, 2010

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ប្រវត្តិសាស្ត្រ, អំពីស្រុកខ្មែរ.
10 comments

យោង​តាម​របាយ​ការណ៍​​ថ្ងៃ​នេះ​ពី​ប្រទេស​ថៃ លោក​​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ខ្មែរ ហ៊ុន សែន មិន​បាន​ទៅ​ទស្សនា​ប្រាសាទ​តាមាន់ ដូច​តាម​ការ​គ្រោង​ទុក​ទេ។

ដូច​ករណី​ព្រះ​វិហារ​ដែរ ភាគី​ថៃ​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្ដល់​ដំណឹង​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​គេ​ជា​មុន ដើម្បី​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​រៀប​ចំ​ទទួល​ក្នុង​ឋានៈ​លោក​​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ខ្មែរ​ទៅ​ទស្សនា​ប្រទេស​ថៃ sic

របាយ​ការណ៍​ព័ត៌មាន​ថៃ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា​ភាគី​កម្ពុជា​បាន​ប្រាស្រ័យ​ទៅ​ភាគី​ថៃ​ដល់​ទៅ​២​លើក​ដើម្បី​ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ទៅ​ដល់​ប្រាសាទ​តាមាន់ រហូត​ដល់​សុំ​ថៃ​ចូល​ទស្សនា​ក្នុង​ឋានៈ​ជា​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​ទៅ​ទៀត នៅ​ទី​បំផុត​លោក ហ៊ុន សែន និង​ប្រតិភូ​នៅ​តែ​មិន​អាច​ទៅ​ដល់​ប្រាសាទ​តាមាន់​ដដែល។

ហេតុ​ផល​ប្រាសាទ​តាមាន់​ជា​របស់​ថៃ និង​ក្រុម​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​លោក ហ៊ុន សែន នៅ​ក្បែរ​តំបន់​ប្រាសាទ​តាមាន់ គឺ​ជា​ហេតុ​ផល​ដែល​ប្រទេស​ថៃ​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន អាច​ទៅ​ទស្សនា​ប្រាសាទ​តាមាន់​បាន។

សំណួរ​នៅ​ពេល​នេះ​គឺ ថា​តើ​ប្រាសាទ​តាមាន់​ពិត​ជា​ស្វ័យ​ប្រវត្តិ​ធ្លាក់​ចូល​ក្នុង​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​ថៃ និង​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​ថៃ​រួច​ស្រេច​បរិបូណ៌​ទៅ​ហើយ​ឬ នៅ​ខណៈ​ដែល​​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ខ្មែរ​មិន​អាច​ទៅ​ទស្សនា​បាន ទោះ​ក្នុង​ហេតុ​ផល​អ្វី​ក៏​ដោយ៕

________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ
១. តើ​លោក ហ៊ុន សែន ពិត​ជា​បាន​ទៅ​ព្រះ​វិហារ​មែន​ឬ?
២. ហ៊ុន សែន ទៅ​ថៃ​ថ្ងៃ​ស្អែក?
៣. លោក ហ៊ុន សែន ទៅ​ដល់​ព្រះ​វិហារ

លោក ហ៊ុន សែន ទៅ​ដល់​ព្រះ​វិហារ ខែ កុម្ភៈ 7, 2010

Posted by សុភ័ក្ត្រ in នយោបាយ, អំពីស្រុកខ្មែរ.
7 comments

បុរស​ខ្លាំង​ស្រុក​ខ្មែរ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ផ្កាយ​មាស​ប្រាំ ហ៊ុន សែន បាន​ទៅ​ដល់​ព្រះ​វិហារ​ហើយ​កាល​ពី​ម្សិល​មិញ​នេះ ០៦ កុម្ភៈ​ ២០១០ ដូច​គម្រោង​ដែល​បាន​គ្រោង​ទុក និង​បំណង​របស់​លោក​តាំង​ពី​យូរ​មក​ហើយ។

ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ខ្មែរ​ទៅ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ​គ្រា​នេះ គឺ​ស្ថិត​ក្នុង​ភាព​ចម្រូង​ចម្រាស ជា​ពិសេស​ប្រទេស​ថៃ ដែល​បាន​តាំង​ខ្លួន​ជា​មារ ប្រឆាំង​នឹង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ​ដោយ​ចោទ​ថា​លោក​ ហ៊ុន សែន ត្រូវ​សុំ​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​ប្រទេស​ថៃ​ជា​មុន​សិន sic

តំបន់​ក្បែរ​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ​ត្រូវ​បាន​ប្រទេស​ថៃ​ចាត់​ថា​ជា​របស់​ខ្លួន ដោយ​ចោទ​តុលាការ​ក្រុង​ឡាអេ ថា​បាន​កាត់​តែ​ប្រាសាទ​ឲ្យ​មក​កម្ពុជា​ទេ មិន​បាន​កាត់​ដី​ជុំ​វិញ​ប្រាសាទ​ឡើយ sic។

លោក ហ៊ុន សែន ទៅ​តំបន់​ជាយ​ដែន កម្ពុជា​លើក​នេះ គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រហូត​ដល់​ទៅ​៣​ថ្ងៃ​ឯណោះ ដែល​ថ្ងៃ​នេះ​បន្ត​ទៅ​តំបន់​ត្រីកោណ​មក៌ត (កម្ពុជា លាវ ថៃ) និង​ស្អែក​ទៅ​តំបន់​ប្រាសាទ​តា​មាន់​ផង​ដែរ៕


លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង​លោក​ជំទាវ ប៊ុន រ៉ានី កំពុង​បួង​សួង​វត្ថុ​ស័ក្ដសិទ្ធ​នៅ​លើ​កំពូល​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ (រូប​ថត៖ ដើម​អម្ពិល)

________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ
១. តើ​លោក ហ៊ុន សែន ពិត​ជា​បាន​ទៅ​ព្រះ​វិហារ​មែន​ឬ?
២. ហ៊ុន សែន ទៅ​ថៃ​ថ្ងៃ​ស្អែក?
៣. ក្រុម​ប្រាសាទ​តាមាន់ បាន​ក្លាយ​ជា​របស់​ថៃ​រួច​ស្រេច?

រើ​ផ្ទះ​ ខែ កុម្ភៈ 6, 2010

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ពីនេះពីនោះ, អំពីសុភ័ក្ត្រ.
12 comments

ថ្ងៃ​នេះ​ (០៦ កុម្ភៈ ២០១០) ខ្ញុំ​បាន​រើ​ផ្ទះ​រើ​សម្បែង​ហើយ។ ខ្ញុំ​នឹង​ទៅ​នៅ​អាផារ៍​មេនត៍​ថ្មី​មួយ​ទៀត ដែល​នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ពី​ទី​ចាស់​ប៉ុន្មាន។

 

រើ​ឥវ៉ែ​ឥវ៉ាន់

_______________________________________________
ប្រកាស​ប្រហាក់​ប្រហែល
១. រើ​ផ្ទះ​រើ​សម្បែង
២. ផ៉ាករ៍ក​ឡេនដ៍​រេស៊ីដេនស៍
៣. ដូរ​បន្ទប់​ថ្មី
៤. សំរាម​អី​ខ្លះ​ក្នុង​ម៉ាយ​រូម?

ហ៊ុន សែន ទៅ​ថៃ​ថ្ងៃ​ស្អែក? ខែ កុម្ភៈ 5, 2010

Posted by សុភ័ក្ត្រ in នយោបាយ, បរិយាយ​ថ្ងៃ​នេះ, ប្រវត្តិសាស្ត្រ.
4 comments

គ្រាន់​តែ​​សម្ដេច​អគ្គ​មហាសេនាបតី​តេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា មាន​គម្រោង​ចុះ​ទៅ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ​នា​ចុង​សប្ដាហ៍​នេះ​ភ្លាម ស្រុក​ថៃ​ឯ​ណេះ​ជ្រួល​ច្របល់​ពេញ​ទឹក​ពេញ​ដី​ពី​បារមី​នៃ​អង្គ​តេជោ។

គ្រប់​ស្ថានីយ៍​ទូរទស្សន៍​ថៃ ទាំង​រដ្ឋ​ទាំង​ឯក​ជន ថ្ងៃ​នេះ​នាំ​គ្នា​ផ្សាយ​រឿង សម្ភាសន៍ កម្មវិធី​ព្រោង​ព្រាត​និយាយ​តែ​ពី​រឿង​ដំណើរ​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​របស់​សម្ដេច​តេជោ​នេះ។ តែ​អ្វី​ដែល​គួរ​ឲ្យ​អស់​សំណើច​នោះ​ថា ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ថៃ​នាំ​គ្នា​បូរ​បាច់ ប៉ប៉ាច់​ប៉ប៉ោច​ដូច​អាចម៍​អណ្ដែក​ទឹក ថា​នឹង​ចាត់​ចៅ​ហ្វាយ​ស្រុក​ចៅ​ហ្វាយ​ខេត្ត​ទទួល​សម្ដេច​តេជោ​ដែល​នឹង​មក​ទស្សនកិច្ច​ប្រទេស​ថៃ sic សម្រាប់​ពួក​ម្រែង​ថៃ តំបន់​ជុំ​វិញ​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ ឬ​ដែល​គេ​ហៅ​ថា​​៤ចុច​៥​ចុច​៦​គីឡូម៉ែត្រ​ក្រឡា​ស្អី​នោះ​គឺ​ជា​ទឹក​ដី​ថៃ។

វា​ពិត​ជា​ច្បាស់​ណាស់​ថា​ពេល​នេះ​និង​ពេល​កន្លង​ទៅ​នោះ​គឺ​ទាំង​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ និង​ប្រជាជន​ថៃ​ឆ្កួត​តែ​ម្ដង គឺ​មិន​មែន​ធ្វើ​ឆ្កួត​ទេ ព្រោះ​និយាយ​គ្នា​លែង​ដឹង​អី​ទៅ​ហើយ។ ហេតុ​អ្វី​ចាំ​បាច់​ថៃ​ត្រូវ​ជ្រួល​ច្របល់ និង​ចាត់​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​មក​ទទួល​ស្វាគមន៍​សម្ដេច ហ៊ុន សែន ខណៈ​ដែល​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ខ្មែរ​ចុះ​ប្រចាំ​ការ​ជា​ធម្មតា​នៅ​លើ​ទឹក​ដី​ដែល​ជា​អធិបតេយ្យ​ និង​ជា​កេរ​ដូន​តា​ខ្លួន​សោះ​នោះ។

ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​លើក​នេះ​របស់​សម្ដេច​នាយករដ្ឋមន្ត្រី គឺ​ពិត​ជា​​ព្រឹត្តិកម្ម​ដ៏​ជាក់​ច្បាស់​មួយ​ថ្មី​ទៀត​នៃ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ពី​កម្មសិទ្ធិ​ដាច់​មុខ​នៃ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ ដែល​គ្មាន​ជន​ ឬ​ប្រទេស​ណា​មួយ​ក្រៅ​ពី​កម្ពុជា​មាន​សិទ្ធិ​ស្រែក​ចំទាល​ដូច​ពួក​ឆ្កួត​៧​សន្ដាន​នោះ​ទេ៕

________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ
១. តើ​លោក ហ៊ុន សែន ពិត​ជា​បាន​ទៅ​ព្រះ​វិហារ​មែន​ឬ?
២. លោក ហ៊ុន សែន ទៅ​ដល់​ព្រះ​វិហារ
៣. ក្រុម​ប្រាសាទ​តាមាន់ បាន​ក្លាយ​ជា​របស់​ថៃ​រួច​ស្រេច?

ប្រវត្តិ​ពាក្យ «ពញា» ខែ កុម្ភៈ 4, 2010

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ภาษาไทย, ພາສາລາວ, អំពីភាសា, អំពីស្រុកខ្មែរ.
2 comments

កកន៖ មាន​ប្រជាជន​ខ្មែរ​មិន​តិច​ទេ ដែល​អាន​ពាក្យ «ពញា» ជា ព-ញៀ រួម​ទាំង​សាស្ត្រាចារ្យ​ខ្មែរ, គ្រូ​អក្សរសាស្ត្រ​ខ្មែរ និង​មន្ត្រី​រាជការ​ខ្មែរ​ផង​ដែរ។ តាម​ពិត​ពាក្យ «ពញា» នេះ​ត្រូវ​អាន​ថា «ព្ញា» គឺ​ ព ជើង ញ និង​ស្រៈ​ អា។ សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ ជួន ណាត ធ្លាប់​បាន​មាន​ព្រះ​បន្ទូល​ថា​ទំនង​ដោយ​សារ​ខ្មែរ​ស្ទើរ​ភ្លើង​ដែល​ចេះ​តាម​ក្រោយ​បារាំង​សរសេរ​ពាក្យ​នេះ​ជា «Ponhea» ក៏​បែរ​ជា​នាំ​គ្នា​អាន​តាម​បារាំង​ទៅ​ជា «ពញា» រហូត​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ។

ដើម្បី​ឲ្យ​បាន​ស្គាល់​ពាក្យ​នេះ​ជាក់​ច្បាស់ ខ្ញុំ​សូម​លើក​យក​ពី​សាវតារ​ពាក្យ «ពញា» នេះ​ពី​វចនានុក្រម​ខ្មែរ និង​ភាសា​ប្រទេស​ជិត​ខាង​យើង ដែល​បាន​ខ្ចី​ពាក្យ​នេះ​ទៅ​ប្រើ​ដូច​ត​ទៅ៖

  • តាម​វចនានុក្រម​ខ្មែរ

ពញា [ព្ញា]   ស.; ល.  ( ន. )  (ប្រើ​ពាក្យ​នេះ​ជា ព្រះយា អ. ថ. ភ្រៈយ៉ា ព. សា. ថា ផ្យា; ពះញា អ. ថ. ផ្ញា “ឲកញ៉ា”)

ពាក្យ ពញា នេះ​ជា អញ្ញត្រ​សព្ទ ពី​ព្រោះ​ត្រូវ​សរសេរ​ផ្ញើ​ជើង ញ ជា ញ បែរ​ជា​សរសេរ​រាយ​តួ​ជា ពញា វិញ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​ច្រឡំ​នឹង ឭ (ឭ ឮ);

កាល​ពី​បុរាណ​ព្រេង​នាយ ហៅ​ព្រះ​រាជ​បុត្រ​ក្សត្រិយ៍​ទ្រង់​រាជ្យ​ថា ពញា ដូច​ជា ពញា​យ៉ាត, ពញា​តូ ជាដើម, លុះ​ចំណេរ​កាល​ត​មក, លែង​ហៅ ពញា បែរ​ជា​ហៅ អង្គ វិញ ដូច​ជា អង្គ​អិម, អង្គ​អេង, អង្គ​តន់, អង្គ​ដួង ជាដើម, ចំណេរ​កាល​ត​ពី​នោះ​មក ប្រែ​ហៅ​ថា ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់ វិញ ដរាប​ដល់​មក​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ។

ក្នុង​សម័យ​បន្ទាប់​ពី​ប្រែ​ ពញា ជា អង្គ វិញ​នោះ ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​ទ្រង់​យក​ពាក្យ ពញា នេះ​មក​ប្រើ​ជា​ឋានន្តរ​នៃ​មន្ត្រី​ថ្នាក់​ខ្ពស់​វិញ ប្រើ​ជា ៣ ថ្នាក់​គឺ ពញា, ចៅ​ពញា, សម្ដេច​ចៅ​ពញា;

លុះ​ចំណេរ​កាល​ត​ពី​នោះ​មក​ទៀត ប្រើ​ពាក្យ ឲកញ៉ា, អ្នក​ឲកញ៉ា, លោក​អ្នក​ឲកញ៉ា ជា​ជំនួស​ពាក្យ ពញា វិញ ដរាប​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ; ឯ​ពាក្យ ពញា បែរ​ប្រើ​ជា​ឋានន្តរ មេ​ឃុំ វិញ​ថា ពញា​រក្សា​ភិបាល​ឃុំ…; មក​ដល់​សម័យ​រាជការ​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ឯករាជ​អព្យាក្រឹត ផ្លាស់​ពាក្យ មេ​ឃុំ ជា នាយ​សង្កាត់ វិញ​ថា នាយ​សង្កាត់…;

ទាំង​ពាក្យ ឃុំ ក៏​ហៅ​ថា សង្កាត់ ដែរ ហៅ​ថា សង្កាត់​នេះ សង្កាត់​នោះ តាម​ឈ្មោះ​សង្កាត់​នានា​ក្នុង​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ទាំងមូល, ឯ​ក្នុង​ព្រះ​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​ហៅ​សង្កាត់​តាម​លំដាប់​លេខ​រៀង​ថា សង្កាត់​លេខ ១; សង្កាត់​លេខ ២; សង្កាត់​លេខ ៣។ល។ (នេះ​ជា​ប្រវត្តិ​នៃ​ពាក្យ ពញា)។

ដូច​ដែល​បាន​អធិប្បាយ​នៅ​ក្នុង​វចនានុក្រម ពាក្យ «ពញា» នេះ​ក៏​មាន​វត្ត​មាន​នៅ​ក្នុង​ភាសា​ថៃ និង​ភាសា​លាវ​ផង​ដែរ។ ភាសា​ទាំង​ពីរ​នេះ ប្រើ​ពាក្យ​នេះ​ជា ព្រះយា អ. ថ. ភ្រៈយ៉ា។ ដោយ​សរសេរ​ជា พระยา គឺ ពរះយា។ នៅ​ក្នុង​វចនានុក្រម​រាជ​បណ្ឌិត្យស្ថាន​របស់​ថៃ (ราชบัณฑิตยสถาน) បាន​ឲ្យ​និយម​ន័យ​ពាក្យ នេះ​ជា៖

พระยา น. บรรดาศักดิ์ข้าราชการผู้ใหญ่สูงกว่าพระ ตํ่ากว่าเจ้าพระยา
 เช่น พระยาอนุมานราชธน.

មាន​សេចក្ដី​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​គឺ៖

ព្រះយ៉ា ន. បណ្ដា​ស័ក្ដិ​ខ្ញុំ​រាជការ​ថ្នាក់​ខ្ពស់​ជាង​ថ្នាក់​ព្រះ ទាប​ជាង​ចៅ​ពញា
ដូច​ជា ព្រះយ៉ា​អនុមានរាជ ធន។

ហេតុ​ដូច​នេះ​យើង​អាច​សន្និដ្ឋាន​ថា ឋានន្តរ​នៃ​មន្ត្រី​ថ្នាក់​ខ្ពស់​ថៃ​សម័យ​ដើម​មាន​បី​ថ្នាក់​គឺ៖ ព្រះ, ព្រះយ៉ា (ពញា) និង​ចៅ​ព្រះ​យ៉ា (ចៅ​ពញា)។ គឺ​ចៅ​ពញា ជា​ឋានន្តរ​ខ្ពស់​បំផុត​នៃ​មន្ត្រី​ថៃ។

ក៏​ប៉ុន្តែ​បើ​អនុលោម​តាម​វចនានុក្រម​ខ្មែរ​វិញ​ ចៅ​ពញា គឺ​ត្រឹម​ជា​​ឋានន្តរ​​ថ្នាក់​ទី​២​នៃ​មន្ត្រី​ថ្នាក់​ខ្ពស់​សម័យ​ដើម​របស់​ខ្មែរ​ប៉ុណ្ណោះ ដ្បិត​ឋានន្តរ​នៃ​មន្ត្រី​ខ្មែរ​មាន​ចាប់​ពី៖ ពញា, ចៅ​ពញា និង សម្ដេច​ចៅ​ពញា ដែល​ជា​ឋានៈ​ខ្ពស់​បំផុត។

ចំណែក​ឯ​នៅ​ក្នុង​ភាសា​​លាវ​វិញ ពាក្យ​នេះ​ក៏​ប្រើ​ដូច​នៅ​ក្នុង​ភាសា​ថៃ​ដែរ ដោយ​​សរសេរ​ជា ພຣະຍາ គឺ ពរះយា អ. ថ. ភ្រៈយ៉ា។​ តែ​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​លាវ​កាត់​អក្សរ “ រ” ​ ​ចោល ដូច​នេះ​នៅ​ត្រឹម ພະຍາ គឺ ពះយា អាន​ថា ផៈយ៉ា។

មិន​មាន​ឯកសារ​ពី​ឋានន្តរ​នៃ​ការ​ប្រើ​ពាក្យ ພຣະຍາ​/ພະຍາ​ នេះ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​លាវ​ទេ តែតាម​ប្រភព​គេហទំព័រ​មួយ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ພຣະຍາ​/ພະຍາ (ពញា) ច្រើន​ជា​ឋានន្តរ​មន្ត្រី​នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​តុលាការ ប្រើ​ចំពោះ​បុគ្គល​ទូទៅ តែ​បើ​បុគ្គល​នោះ​ជា​ព្រះ​វង្ស​វិញ គឺ​ប្រើ​ជា ເຈົ້າພຣະຍາ គឺ​ «ចៅ​ពញា» នេះ​ឯង។

ដូច​នៅ​ក្នុង​វចនានុក្រម​ខ្មែរ​បាន​រៀប​រាប់​ស្រាប់ ពាក្យ «ពញា» ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​ជា​យស​ស័ក្ដិ​រាជការ​ខ្មែរ​ពី​ជំនាន់​ដើម ដែល​មាន​កំណត់​ត្រា​មួយ​ចំនួន​ដូច​ត​ទៅ​នេះ៖

  • ចៅ​ពញា បណ្ដា​ស័ក្ដិ​ខ្ញុំ​រាជការ​ថ្នាក់​ខ្ពស់ គឺ​ខ្ពស់​ជាង ពញា និង​ទាប​ជាង សម្ដេច​ចៅ​ពញា។
  • ពញា​ជ័យ ជា​ឋានន្តរស័ក្ដិ​ខ្ញុំ​រាជការ​
  • ពញា​រក្សា​ភិបាល ជា​ឋានន្តរស័ក្ដិ​អតីត​ចៅ​ហ្វាយ​ឃុំ
  • ពញា​ពិស្ណុលោក ជា​ឋានន្តរស័ក្ដិ​អតីត​ចៅ​ហ្វាយ​ខែត្រ​ទ្រាំង
  • ពញា​មន្ត្រី​ភ័ក្ដី ជា​ឋានន្តរស័ក្ដិ​អតីត​ចៅ​ហ្វាយ​ខែត្រ​កំពង់​សៀម
  • ពញា​វង្សា​អនុជិត ជា​ឋានន្តរស័ក្ដិ​អតីត​ចៅ​ហ្វាយ​ខែត្រ​បាទី
  • ពញា​សួគ៌ា​លោក ជា​ឋានន្តរស័ក្ដិ​អតីត​ចៅ​ហ្វាយ​ខែត្រ​ពោធិសាត់
  • ពញា​អរជូន ជា​ឋានន្តរស័ក្ដិ​អតីត​ចៅ​ហ្វាយ​ខែត្រ​​ត្បូង​ឃ្មុំ