បរិយាយលេខនេះ៖ មិនគួរបារម្ភពីការទម្លាក់រាជាធិបតេយ្យខ្មែរ ខែ មិថុនា 8, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in នយោបាយ, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, ពីនេះពីនោះ, អំពីស្រុកខ្មែរ.trackback
កកន៖ ខ្ញុំចង់សរសេរអត្ថបទវិភាគទាក់ទងនឹងរាជាធិបតេយ្យខ្មែរយូរហើយ តែដោយមិនមានពេលកំណត់ចេះតែពន្យាៗទៅ។ ចាំថ្ងៃណាមួយខ្ញុំនឹងសរសេរដាក់ទីនេះជាមិនខាន សម្រាប់ពេលនេះខ្ញុំសូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងអានអត្ថបទវិភាគមួយរបស់អ្នកកាសែតរស្មីកម្ពុជា ទាក់ទងនឹងវិវត្តន៍ថ្មីៗនៃនយោបាយស្រុកខ្មែរទាក់ទងទៅនឹងរាជានិយមដូចតទៅ ដោយខ្ញុំមិនធ្វើវិភាគបន្ថែមទេ។
ការបោះឆ្នោតបញ្ចប់រាជានិយមនៅប្រទេសនេប៉ាល់ និងការយល់ព្រមចាកចេញដោយ «ថ្លៃថ្នូរ»របស់ស្ដេចនៃប្រទេសនេះពីរាជវាំងដ៏សុខសាន្តរបស់ព្រះអង្គ ដើម្បីប្រគល់ទីនោះឲ្យរដ្ឋយកទៅធ្វើជាសារមន្ទីរ បានក្លាយទៅជាមេរៀនគំរូមួយសម្រាប់ប្រទេសដែលនៅមានស្ដេច ក្នុងនោះក៏មានប្រទេសកម្ពុជាមួយផងដែរ។
ព្រះមហាវរក្សត្រកម្ពុជា សម្ដេចព្រះនរោត្ដម សីហនុ បានមានបន្ទូលកាលពីពេលថ្មីៗនេះពីការស្ម័គ្រព្រះទ័យនាំ សម្ដេចព្រះមហាវរមាតាជាតិខ្មែរ នរោត្ដម មុនីនាថសីហនុ យាងទៅគង់ដោយស្ងៀមស្ងាត់ក្នុងបន្ទប់ដ៏តូចនៃសណ្ឋាគារដ៏សាមញ្ញក្នុងប្រទេសណាមួយ ប្រសិនបើមានការទម្លាក់រាជាធិបតេយ្យខ្មែរជាថ្មីម្ដងទៀត។
សម្ដេចសីហនុ ក៏បានមានបន្ទូលផងដែរថា ព្រះមហាក្សត្រនរោត្ដម សីហមុនី ក៏បានស្ម័គ្រព្រះទ័យដូចគ្នានេះដែរថានឹងយាងទៅគង់ក្នុងស្ទូឌីយោ (បន្ទប់តូចមួយសម្រាប់រស់នៅម្នាក់ឯង)ដ៏សាមញ្ញមួយនាទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង។
តាមពិតទៅស្ថានភាពរាជានិយមនៅនេប៉ាល់មិនដូចនៅកម្ពុជាទេ។ អតីតជនកុម្មុយនីស្តដែលឈ្នះការបោះឆ្នោតនៅនេប៉ាល់គឺជាកម្លាំងស្នូលដែលដឹកនាំធ្វើប្រជាមតិដើម្បីសួររាស្ត្រនេប៉ាល់ថា ត្រូវលុប ឬត្រូវរក្សាទុករាជានិយម។ ជាលទ្ធផល រាស្ត្រនេប៉ាល់បានឆ្លើយប្រាប់ដោយភាគច្រើនថា ពួកគេចង់បានរបបសាធារណរដ្ឋ។
ចំណែកនៅប្រទេសកម្ពុជាឯណេះវិញ អតីតជនកុម្មុយនិស្តដែលបានប្រយុទ្ធផ្ដួលរំលំរបបប្រល័យពូជសាសន៍ប៉ុល ពត ហើយដែលបានបន្តប្រយុទ្ធក្រោយមកទៀតដើម្បីទប់ស្កាត់ការវិលត្រឡប់មកវិញនៃរបបស្រេកឈាមនោះ គឺជាអ្នកដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់បំផុតក្នុងការប្រោសឲ្យរាជាធិបតេយ្យខ្មែររស់ឡើងវិញបន្ទាប់ពីបានស្លាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧០មក។
រាជានិយមកម្ពុជាក្លាយជារាជានិយមតែមួយគត់នៅលើលោក ដែលបានរស់ឡើងវិញ បន្ទាប់ពីបានក្លាយជា«សារមន្ទីរ»អស់ពេលជាយូរមកហើយ។
នៅក្នុងដំណើរនៃការរស់ឡើងវិញនេះមានទ្រង់ ឬព្រះអង្គម្ចាស់ជាច្រើនបានចូលប្រឡូកខាងនយោបាយ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងអាជីពនេះ ទ្រង់ឬព្រះអង្គម្ចាស់ទាំងនោះត្រូវឆ្លងកាត់ព្យុះនៃពាក្យសម្ដីដែលជាប្រការធម្មតារបស់អ្នកនយោបាយ។ ខណៈដែលទ្រង់ឬព្រះអង្គម្ចាស់លើកដៃចង្អុលមុខគូប្រកួតរបស់ខ្លួន គូប្រកួតនោះមិនអាចលុតជង្គង់ចុះបានទេ គេប្រកដជាតបតក្នុងឋានៈជាអ្នកនយោបាយជាក់ជាមិនខាន។ អាកប្បកិរិយាបែបនេះ ពិតជាទង្គិចនឹងអស្មិមានះរបស់រាជវង្សដែលអាចធ្វើឲ្យមានការយល់ថា «អ្នកផងមិនគោរពស្ដេច, ពូជស្ដេច ឬរាជានិយម»។ សមាជិករាជវង្សខ្លះរកស៊ីខាត ជំពាក់លុយរដ្ឋ ដល់ពេលរដ្ឋទារប្រាក់ជំពាក់នោះ ព្រះអង្គម្ចាស់នោះក៏«ចោទគេឯងថា«រករឿងស្ដេច» ឬ«មើលងាយពូជពង្សស្ដេច»។
អ្វីៗទាំងអស់ខាងលើនេះ ជាឧទាហរណ៍ខ្លះៗដែលចង្អុលប្រាប់ពីស្ថានភាពពិតនៃរាជវង្សកម្ពុជា ដែលជាសមាសធាតុមួយនៃរាជានិយមកម្ពុជា។ ក៏ប៉ុន្តែខុសពីអតីតជនកុម្មុយនិស្តនេប៉ាល់ នៅកម្ពុជាឯណេះវិញគ្រប់សមាសភាពនយោបាយបានព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើតរាជាធិបតេយ្យ និងបានបញ្ជាក់ដោយផ្លូវច្បាប់អំពីអត្ថិភាពជានិរន្តរ៍នៃរបបរាជានិយម។
មាត្រា១៥៣ថ្មីនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា (មាត្រា១៣៤ចាស់)បានចែងថា «ការសើរើ ឬវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញមិនអាចធ្វើបានឡើយ កាលបើប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស និងរបបរាជានិយមអាស្រ័យដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ»។
ហេតុដូច្នេះហើយ ការព្រួយបារម្ភរបស់សម្ដេចឪ ដែលថាមានកម្លាំងណាមួយនោះចង់ទម្លាក់រាជាធិបតេយ្យខ្មែរ គឺជាការបារម្ភដែលមិនគួរមានទាល់តែសោះ, ទោះជាកន្លងមកធ្លាប់មានអ្នកនយោបាយមួយចំនួននិយាយពីការគួរមានការ សម្រេចចិត្តរបស់រាស្ត្រអំពីអនាគតរាជានិយមក្ដី។ សម្រាប់ជនជាតិខ្មែរសាធារណរដ្ឋគឺជាឧទាហរណ៍ដ៏អាក្រក់មួយ កាលពីឆ្នាំ១៩៧០-១៩៧៥: គ្មានខ្មែរណាស្រមៃចង់បានរបបដ៏ស្អុយរលួយនាពេលនោះម្ដងទៀតឡើយ។ ម្យ៉ាងទៀតរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានធានារួចទៅហើយ ដូចបានពោលខាងលើស្រាប់ ហើយប្រការសំខាន់បំផុតនោះ គណៈបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែលជាកម្លាំងស្នូលនៃប្រទេសជាតិបានប្ដេជ្ញាក្នុងការការពាររដ្ឋធម្មនុញ្ញមិនឲ្យនរណារំលោភបំពានបានឡើយ។ មួយដងជាពីរដង សម្ដេចតេជោហ៊ុន សែន បាននិយាយពី«ហុងស៊ុយ»ល្អរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលតាំងពីពេលព្រះអង្គគ្រងរាជ្យមកកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាទទួលបានលេខពីរខ្ទង់ជាប់មករហូត។
ជាទិដ្ឋភាពទូទៅ គ្រោះនៃ«ការរំលំរលាយរាជានិយមដូចនៅនេប៉ាល់»មិនមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាទេ។
ពួកអ្នកតាមដានសភាពការណ៍និយាយថា រាជានិយមខ្មែរមិនស្ថិតនៅលើមាត់ជ្រោះនៃការរលំរលាយទេ។ ការងារជាអាទិភាពមួយរបស់រាជវង្ស គឺទ្រង់ឬព្រះអង្គម្ចាស់ទាំងឡាយត្រូវធ្វើអ្វីៗឲ្យបានច្រើនជាងសព្វថ្ងៃនេះជុំវិញព្រះមហាក្សត្រដើម្បីភាពរឹងមាំនៃរាជានិយមខ្មែរ៕
សីហា
រស្មីកម្ពុជា ឆ្នាំទី១៦ លេខ៤៦១០ ថ្ងៃអាទិត្យ-ចន្ទ ទី០៨-០៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៨
ប្រកាសទាក់ទង៖ អវសានរាជានិយមខ្មែរ” សម្ដេចតា៖ សីហមុនីអាចនឹងដាក់រាជ្យ
http://www.rfa.org/khmer/indepth/adbication-news-denied-06072008224725.html
[...] ប្រកាសទាក់ទង៖ បរិយាយលេខនេះ៖ មិនគួរបារម្ភ… [...]
[...] បរិយាយលេខនេះ៖ មិនគួរបារម្ភ… “អវសានរាជានិយមខ្មែរ” [...]
ព្រះបន្ទូល ព្រះមហាវរក្សត្រ នរោត្តមសីហនុ បានលើកឡើង អាចនឹងជាការពិត។ ព្រះអង្គជា អ្នកនយោបាយមានបទពិសោធ ដែលអន្តរជាតិ បានទទួលស្គាល់។ រាជានិយមខ្មែរ កើតឡើង ជាលើកទី ២ ក៏ដោយសារ ស្នាព្រះហស្តវៀងវៃ របស់ព្រះអង្គដែរ ក្នុងកិច្ចចរចារ ក្រុងចាការតា (ឥណ្ឌូណេស៊ី) និង ក្រុងប៉ារីស (ប្រទេសបារាំង)។
ជារួម សារធាតុពួកកុំមុយនិស្ត គឺគ្មានបំណង អោយមានរបបស្តេចទេ ប៉ុន្តែចៀសមិនរួច។
ប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ជារាជានិយមមែន ប៉ុន្តែពួកអ្នកកាន់អំណាច កំពុងដឹកនាំប្រទេស តាមរបបកុំមុយនិស្តនិយម តាមយួន ម៉្លោះហើយពួកគេរង់ចាំឱកាស ដើម្បីបំបាត់របបរាជានិយម ជាពិសេស ធ្វើទុកបុកម្នេញ ព្រះមហាក្សត្រ អោយធ្វើ និង ស្តាប់តាមពួកកុំមុយនិស្ត។