ខែត្រវិបុលសង្គ្រាម ខែ កក្កដា 1, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in ภาษาไทย, នយោបាយ, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, អំពីស្រុកខ្មែរ.trackback
លោកអ្នកនាងជាទីមេត្រី កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៧ ខ្ញុំបានដាក់ប្រកាសមួយឈ្មោះថា “ រឿងរ៉ាវបាត់ដំបងក្នុងទស្សនៈសៀម” ខែត្រខ្មែរមួយក្នុងចំណោមខែត្រជាច្រើនទៀតនៅភាគខាងជើង និងភាគខាងជើងឆៀងខាងលិចខេមរនគរយើង ដែលសៀមបានបោះទ័ព ឈ្លានពានមកគ្រប់គ្រងអស់មួយរយៈពេលធំ។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ និងបារាំងត្រឡប់មកឥណ្ឌូចិនវិញ បារាំងជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលខ្មែរយើងជំនាន់នោះបានទាមទារយកខែត្រខ្មែរទាំងនោះពីប្រទេសសៀម (ប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ន) បានជូនជាតិមាតុភូមិរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។
រយៈពេលបុន្មានថ្ងៃនេះ ពួកជនជាតិថៃ បន្ទាប់ពីឈ្នានីសមិនសមហេតុផលមកលើប្រាសាទព្រះវិហារខ្មែរយើង មិនឲ្យចុះចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកហើយ ពួកនោះបានបន្ថែមរឿង (សូមមើលប្រកាសទាក់ទង) និងនាំគ្នាទាមទារយកខែត្រខ្មែរទាំងប៉ុន្មានដែលប្រទេសថៃកាលណោះធ្លាប់គ្រប់គ្រងមួយរយៈទៅវិញទៀតផង។
ជាបន្តទៅទៀតនេះ ខ្ញុំសូមជូនប្រកាសមួយទាក់ទងនឹងខែត្រទាំងនោះដែលពួកថៃនាំគ្នាទាមទារជូនប្រិយមិត្រទុកគ្រាន់ជាគតិ។
ខែត្រវិបុលសង្គ្រាម
(จังหวัดพิบูลสงคราม)
ខែត្រវិបុលសង្គ្រាម ជាខែត្រមួយក្នុងចំណោមខែត្រទាំង៤របស់ប្រទេសថៃ ដែលយកបានត្រឡប់ពីបារាំងសែស ក្នុងគ្រា គ.ស១៩៤១ ដោយតំឡើងក្រុងសៀមរាបទៅជាខែត្រ។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ថៃត្រូវប្រគល់ដែនដីខែត្រវិបុលសង្គ្រាមឲ្យទៅបារាំងវិញ ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងប្រទេសកម្ពុជានៅខណៈនោះ។ បច្ចុប្បន្នគឺខែត្រសៀមរាប ខែត្រឧត្ដរមានជ័យ និងខែត្របន្ទាយមានជ័យ របស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រខែត្រនេះ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិភាគបូព៌ា ក្នុងសម័យរជ្ជការទី៥ និងធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំងសេសនាឆ្នាំ១៩០៧។
ឈ្មោះខែត្រវិបុលសង្គ្រាមនេះ តាំងឡើងដើម្បីជាកិត្តិយសដល់ឧត្ដមសេនីយ ចមពលប្លែក វិបុលសង្គ្រាម នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃនាខណៈនោះ ដោយមានកសាងអនុស្សាវរីយ៍រូបមាន់ត្រដាងស្លាប ដែលជារូបសញ្ញារបស់ចមពលប្លែក ទុកជាវិមានអនុស្សាវរីយ៍សម្រាប់ខែត្រនេះទៀតផង។ បន្ទាប់ពីមានការកំណត់ឲ្យមានត្រាប្រចាំខែត្រទូទាំងប្រទេស ក្រុមសិល្បករ ក៏បានយករូបអនុស្សាវរីយ៍នោះ មកធ្វើជារូបត្រាប្រចាំខែត្រផងដែរ។
ត្រាប្រចាំខែត្រវិបុលសង្គ្រាម
រចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រង
នៅពេលតាំងជាខែត្រដំបូងនោះ បានត្រូវបែងចែកជា៦ស្រុក តាមប្រកាសចុះថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៤១ ដូចតទៅនេះ៖
១. ស្រុកព្រៃរីរៈតេជ (តាមឈ្មោះដើមស្រុកពួក)
២. ស្រុកក្រឡាញ់បុរី (តាមឈ្មោះដើមស្រុកក្រឡាញ់បុរី)
៣. ស្រុកព្រហ្មខ័ន្ធ (តាមឈ្មោះដើមស្រុកព្រហ្មខ័ន្ធ)
៤. ស្រុកក្រៀងសក្ដិ៍វិចិត (តាមឈ្មោះដើមស្រុកសំរោង)
៥. ស្រុកវារីសែន (តាមឈ្មោះដើមស្រុកវ៉ារីសែន) បច្ចុប្បន្នវ៉ារិន?
៦. ស្រុកចមក្សាន្ត (តាមឈ្មោះដើមស្រុកជាំក្សាន្ត)
ក្រោយមករាជការថៃបានរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងខែត្រវិបុលសង្គ្រាមជាថ្មី ដោយផ្ដាច់ស្រុកចមក្សាន្តភ្ជាប់ជាមួយខែត្រនគរចម្ប៉ាស័ក្តិ៍ និងផ្ដាច់ស្រុកសេរីសោភ័ណ្ឌ និងស្រុកសិន្ធុសង្គ្រាមជ័យ ខែត្រព្រះបាត់ដំបង (បាត់ដំបង) មករួមខែត្រជាមួយខែត្រវិបុលសង្គ្រាមក្នុងខែធ្នូ ក្នុងឆ្នាំដដែល។
ខែត្រវិបុលសង្គ្រាមទើបមានរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៤៦ រួមទាំងអស់មាន៧ស្រុកគឺ ស្រុកព្រៃរីរៈយតេជ ស្រុកក្រឡាញ់បុរី ស្រុកព្រហ្មខ័ន្ធ ស្រុកក្រៀងស័ក្តិ៍វិចិត ស្រុកវ៉ារីសែន ស្រុកសេរីសោភ័ណ្ឌ (ស៊ីសុផុន) និងស្រុកសិន្ធុសង្គ្រាមជ័យ។
ផែនទីខែត្រវិបុលសង្គ្រាម (ស្ដែងដោយផ្ទៃពណ៌ខៀវ)
ចំណាំ៖
ឈ្មោះស្រុកផ្សេងៗ ក្នុងបណ្ដាខែត្រទាំងបួន ដែលបានពីបារាំងសែសនោះ ភាគច្រើនតាំងឈ្មោះតាមបុគ្គលដែលមានជ័យក្នុងសង្គ្រាមនៅឥណ្ឌូចិន។ នៅខែត្រវិបុលសង្គ្រាម មានឈ្មោះស្រុកដែលមានលក្ខណៈដូចតទៅនេះ៖
- ស្រុកក្រៀងស័ក្តិ៍វិចិត តាំងឈ្មោះតាម ឧត្ដមសេនីយឯកហ្លួងក្រៀងស័ក្តិ៍វិចិត (យសស័ក្តិ៍ចុងក្រោយគឺឧត្ដមសេនីយទោ) មេបញ្ជាការទាហានជើងគោកទី១, ជំនួយការមេបញ្ជាការទាហានជើងគោក មេទ័ពភាគឥសាន និងជាជំនួយការមេទ័ពជើងគោកនាខណៈនោះ។
- ស្រុកព្រៃរីរៈយតេជ តាំងឈ្មោះតាម ឧត្ដមសេនីយឯកហ្លួងព្រៃរីរៈយតេជ (ឆ្មះបូរណ៍ ព្រៃរីយយតេជ យសស័ក្តិ៍ចុងក្រោយគឺឧត្ដមសេនីយទោ) មេបញ្ជាការកងពលបូព៌ា និងមេទ័ពរងភាគបូព៌ា (ទី២) នៅខណៈនោះ។
- ស្រុកសិន្ធុសង្គ្រាមជ័យ (បំបែកចេញមកពីខែត្រព្រះដំបង) តាំងឈ្មោះតាម ឧត្ដមសេនីយត្រី ហ្លួងសិន្ធុសង្គ្រាមជ័យ (សិន្ធុ កមលនាវិន តំណែងចុងក្រោយគឺពលរឿឯក) មេបញ្ជាការទាហានជើងទឹក និងជាមេទ័ពជើងទឹកនៅគ្រានោះ៕
————————————————————-
ប្រែពី៖ វីគីភីឌាភាសាថៃ
វីគីភីឌាភាសាខ្មែរ
អត្ថបទទាក់ទង៖
១. រឿងរ៉ាវកាន់តែវែងឆ្ងាយ ពួកថៃថ្លើមធំនាំគ្នាបាតុកម្មបន្ថែមរឿងទាមទារខេត្តមួយចំនួនដែលខ្លួនធ្លាប់គ្រប់គ្រងពីខ្មែរវិញ
២. រឿងរ៉ាវបាត់ដំបងក្នុងទស្សនៈសៀម
[...] អានអត្ថបទទាក់ទង៖ រឿងរ៉ាវកាន់តែវែងឆ្ងាយ ពួកថៃថ្លើមធំនាំគ្នាបាតុកម្មបន្ថែមរឿងទាមទារខេត្តមួយចំនួនដែលខ្លួនធ្លាប់គ្រប់គ្រងពីខ្មែរវិញ ខែត្រវិបុលសង្គ្រាម [...]
បើវាថ្លើមធំ យើងធ្វើការទាមទាមកវិញនៅដីអាសៀមនឹងទាំងអស់មកវិញមក ព្រោះដើមឡើយ វាជាចោគ្មានទីជំរកទេ វាគ្មានដីទេ។ ខ្មែរពីដើមយើងថា សៀមមិនចោលក្បួន ពិតជាមិនចោលក្បួនមែន។ ណ្ហើយធ្វើមិច បើខ្មែរយើងជាប្រជាជនស្លូតត្រង់បែបនេះ តែងតែគេមើលងាយអញ្ចឹងហើយ ព្រោះវាគិតថាធ្វើអ្វីក៏បាន និយាយអ្វីក៏បាន។ ដូចគេថាមនុស្សសលូតត្រង់ត្រូវគេមើលងាយ
ឆ្ងាញ់តែត្រង់ធ្វើត្រាទេ។ ពួកវាមិនដែលភ្លេចអារឿងបន្សល់ភស្តុតាងទេ។
រឿងរ៉ាវពួកអាចោរសៀមពិតជាស្មុគស្មាញមែន មិនចេះចប់មិនចេះហើយ។ ពលៈនិយាយត្រូវ ពួគវាឥតកេរ្តិ៍ខ្មាស់ហ៊ានអួតប្រាប់ពិភពលោកថា ប្រាសាទព្រះវិហារជារបស់វា។ បើបណ្តោយឲ្យប្រាសាទព្រះវិហារធ្លាក់កណ្តាប់ដៃវាវិញ មិនដឹងថាវាអួតយ៉ាងណាទេ!
សូមជូនកំណាព្យជេរសៀម….
គេថាកំពូជសៀមវាឈាមថោក គំនិតស្មោកគ្រោកឥតកេរខ្មាស់ ព្រះវិហាររបស់ខ្មែរថែជាក់ច្បាស់ វាតែងតែផ្តាស់ចង់វាតទី។
អាសៀមទុរយសចិត្តសាមាន្យ ដូចប្រែតតិរច្ឆានតាមយាយី មិនឲខ្មែររស់បានសំភី ពួជឯងកើតពីទីឋានណា។
អាសៀមកំពូជថោកពូជចង្រៃ អាប្រេតអវចីអាឫស្យា អាសៀមអាទមិឡឥតសាសនា អាឥតមេបាថាប្រដៅ។
សូមជួយនិពន្ធ(ជេរសៀម)បន្ត សូមអរគុណ…
[...] ២. ខែត្រវិបុលសង្គ្រាម ៣. នរណាជាអភិសិទ្ធិ វេជ្ជាជីវៈ? ៤. [...]
តពី ៥,
ពាក្រពិតពីចិត្តជាកូនខ្មែរ មិនអាចបង្វែរត្រូវចាំទុក
កសាងជាតិយើងតទៅមុខ គ្រប់ខ្មែរបានសុខជាតិក្សេមក្សាន្ត។