បានវីសាភូមា ខែ មីនា 9, 2009
Posted by សុភ័ក្ត្រ in ពីនេះពីនោះ, ភាសាមន, អំពីសុភ័ក្ត្រ.9 comments
រសៀលមិញនេះទៅយកលិខិតឆ្លងដែលដែលសុំទិដ្ឋាការនៅស្ថានទូតសហព័ន្ធភូមា ប្រចាំក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ។ ខ្ញុំបានទៅដាក់កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ សប្ដាហ៍មុន ក្នុងតម្លៃ៨១០បាត សម្រាប់វីសាប្រភេទទេសចរណ៍។
វីសាភូមា មិនជាពិបាកយកទេ ដរាបណាយើងមានហេតុផលគ្រប់គ្រាន់។ ខ្ញុំនឹងទៅលេងភូមានាពេលឆាប់ៗនេះ។ ប្រទេសដ៏អាថ៌កំបាំង ដែលខ្ញុំប្រាថ្នាចង់ទៅស្គាល់យូរហើយ បន្ទាប់ពីប្រទេសលាវ។
តាមពិតទៅនោះ ខ្ញុំធ្លាប់បានព្យាយាមទៅភូមាជាច្រើនលើកច្រើនសារហើយ តែចេះតែខក ជាពិសេសនោះវាយ៉ាប់អារឿងត្រង់ចូលថៃដល់ទៅពីរដងព្រោះ ប្រទេសយើងគ្មានជើងយន្តហោះផ្ទាល់ទៅភូមា។ លើកនេះបានសម្រេចហើយ នឹងថតរូបឲ្យណាណីម្ដង ព្រោះត្រូវទៅច្រើនកន្លែងណាស់។
និយាយកាលពីង៉ៃទៅធ្វើវីសានេះ ពេលទៅដល់ស្ថានទូតភូមាភ្លាម ខ្ញុំបានចូលទៅការិយាល័យមួយនៅខាងមុខផ្លូវធំ។ ស្រាប់តែចូលទៅដល់ខាងក្នុងម៉ែអើយប្រើប្រាស់សុទ្ធតែអក្សរភូមា និងមានមនុស្សកំពុងកំពុងលិខិតពេញបន្ទប់ហ្នឹងឯង។ ខ្ញុំមិនដឹងជាកន្លែងអីជាកន្លែងអីទេ អានមិនដឹង ក៏ឡើយទៅតម្រង់ជួរតាមគេទៅ មិនដឹងជាពួកគាត់អស់ហ្នឹងធ្វើអីទេ គ្មានតាមជួរតាមស្អីទេ ខ្ញុំក៏ចេញទៅសួរម្នាក់ដែលនៅម្ខាងទៀត ពុទ្ធោអើយ តាមពិតគាត់ថាមោខុសកន្លែងហើយ កន្លែងធ្វើវីសាមិនមែននៅកន្លែងហ្នឹងទេ គឺនៅម្ខាងផ្លូវទៀតឯណោះ។ យ៉ាប់មែនខ្ញុំ ចឹងតើបានគ្មានអក្សរអង់គ្លេសអីម៉ាតួ។
ខ្ញុំស្រូតចេញពីទីនោះមកតាមកន្លែងគេប្រាប់។ មែនមោដល់គេដាក់ការិយាល័យធ្វើវីសា អាហ្នឹងបានថឹមថូវបស់គេ។ ចូលទៅដល់ក្នុងមានអី ដូចតែគេឯងដែរ មានអក្សរអង់គ្លេស និងអ្នកមកសុំមួយចំនួន រួមទាំងមិត្រភ័ក្ដិរៀនជាមួយគ្នាផងដែរ។ ចឹងបានថា ត្រូវទៅកុបពីលិខិតឆ្លងដែនទៀត តែមិនសូវជាអ្វីទេ អ្នកមកដាក់ប្រមាណ៦-៧ នាក់ប៉ុណ្ណោះឯង៕
_________________________________________________
អានផងដែរ៖
១. My initial plan to Myanmar
២. ទៅភូមា
៣. ដំណើរកម្សាន្តទៅប្រទេសភូមា ភាគ១
ព្រះអង្គ អេង ខែ មីនា 9, 2009
Posted by សុភ័ក្ត្រ in ภาษาไทย, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, អំពីស្រុកខ្មែរ.6 comments
ប្រសិនបើលោកអ្នកមិនស្គាល់ថៃឲ្យបានជ្រៅទេ លោកអ្នកក៏ប្រហែលមិនបានដឹងថាថៃដឹងអ្វីពីយើង (ខ្មែរ) ចេះអ្វីពីយើង ស្គាល់អ្វីពីយើង ។ល។ នោះទេ។ ជនថៃមិនតិចទេ ដែលគេមានជំនាញពីខ្មែរ។ ស្គាល់ខ្មែរច្បាស់ជាងខ្មែរស្គាល់ខ្លួនឯងផងទៀត។ នៅពេលដែលជាតិខ្មែរបានចម្រុងរុងរឿង យើងសង្ឃឹមថានឹងមានអ្នកជំនាញជាជនជាតិខ្មែរយើង អំពីប្រទេសនានានៅលើពិភពលោក ដើម្បីបានជាប្រយោជន៍ដល់ខេមរប្រទេស។
ខ្ញុំបានឃើញថាជនជាតិថៃនេះបានសរសេរពីប្រវត្តិទាក់ទងនឹងខ្មែរយើងច្រើនគួរសមណាស់ ហើយជាធម្មតាទេ ដែលគេសរសេរទាញយកចំណុចវិជ្ជមានដាក់ខ្លួនគេជាដរាប នេះហើយជាចំណុចលើសទាក់ទងនឹងជាតិគេ សម្រាប់ជនជាតិគេ នេះហើយជាអ្វីដែលខ្មែរគួរពិចារណាឡើងវិញ។
ដូចយើងបានដឹងស្រាប់ហើយ ម្ដងនោះ ជាតិខ្មែរសឹងតែនឹងបាត់រូបរាងដោយសារសង្គ្រាមរវាងពួកយួន និងសៀម វ៉ៃដណ្ដើមគ្នាយកស្រុកខ្មែរ។ ទម្រាំតែខ្មែរដោះដៃចេញបានពីពួកទាំងពីរនេះ ប្រទេសយើងសឹងតែរលាយសាបសូន្យទាំងវប្បធម៌ ទាំងផែនដី។
ចុល្លតា ភ័ក្ដីភូមិន្ទ្រ (จุลลดา ภักดีภูมินทร์) គឺជាអ្នកជំនាញខាងប្រវត្តិសាស្ត្រថៃខ្មែរមួយរូបដែលបានសរសេរអត្ថបទជាច្រើនទាក់ទងនឹងខ្មែរសៀម សម័យដែលស្រុកយើងធ្លាក់ក្រោមការត្រួតត្រារបស់សៀម។ អត្ថបទជាច្រើនត្រូវបានគាត់សរសេរ និងយកទៅចុះក្នុងទស្សនាវដ្ដីនានា ដើម្បីឲ្យជាតិគេបានយល់ បានដឹង។ ឈ្លៀតពេលទំនេរ ខ្ញុំបានបកប្រែអត្ថបទមួយចំនួនមកជាភាសាខ្មែរ យកមកដាក់នៅទីនេះសម្រាប់ជាឯកសារ ឬអ្នកណាមានចំណាប់អារម្មណ៍អានក៏តាមសប្បាយ។
អត្ថបទដែលលោកបានសរសេរនោះមានចំណងជើងថា «นักองเอง» ប្រែជាខ្មែរថា អ្នកអង្គ អេង គឺជាព្រះមហាក្ស័ត្រិយ៍ខ្មែរយើងនេះឯង ក៏ប៉ុន្តែ ផ្ទៃអត្ថបទទាំងមូលនិយាយភាគច្រើនទាក់ទងនឹងព្រះអង្គ ដួង ទៅវិញ។ ដើម្បីកុំឲ្យខាតពេល សូមអញ្ជើញអានអត្ថបទប្រែ ដើម្បីទុកជាគតិដូចតទៅ៖
ព្រះអង្គ អេង
ដោយ៖ ចុល្លតា ភ័ក្ដីភូមិន្ទ្រ
ប្រែ៖ សុភ័ក្ត្រ
ច្បាប់ទី២៦០៥ ឆ្នាំទី៥០ ប្រចាំថ្ងៃអង្គារ ទី២១ ខែកញ្ញា ព.ស.២៥៤៧ (គ.ស.២០០៤)
ចាប់តាំងពីការបង្កើតក្រុងទេពរតនកោសិន្ទ្រ (១) ” ព្រះករុណា” (ខ្មែរហៅព្រះមហាក្ស័ត្រិយ៍ខ្លួនថា “ ព្រះករុណា” ប្រហាក់ប្រហែលនឹងជនជាតិថៃដែលហៅថា “ នៃហ្លួង” ‘ในหลวง’) របស់ខ្មែរ បានមករស់នៅក្រុងរតនកោសិន្ទ្រ តាំងពីក្មេងៗរហូតស្ដេចផែនដីថៃបានលើកឲ្យសោយរាជ្យ ជា “ ព្រះករុណា” នោះ មាន៣ព្រះអង្គ គឺ៖
- អ្នកអង្គ អេង (ថៃហៅ ព្រះអង្គ អេង) នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសម្ដេចព្រះពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោក មហារាជ នៅក្រុងទេពមហានគរ តាំងពីព្រះជន្ម៩វស្សា និងសោយរាជ្យក្នុងព្រះជន្ម២១វស្សា
- អ្នកអង្គ ដួង (ព្រះអង្គ ដួង) ឱរសអ្នកអង្គ អេង នៅក្នុងផែនដីរជ្ជ្កាលទី៣ នៅក្នុងទេពមហានគរ តាំងពីព្រះជន្ម១៦វស្សា ត្រឡប់ទៅខ្មែរវិញជាមួយពញាបតិន្ទ្រតេជោ (សិង្ហ) នៅពេលមានព្រះជន្ម៤៣ ទម្រាំបង្ក្រាបយួនបាន និងឡើងសោយរាជ្យនៅព្រះជន្ម៥១វស្សា។
- អ្នកអង្គ រាជាវតី (២) ឱរសអ្នកអង្គ ដួង នៅក្នុងផែនដីព្រះបាទសម្ដេចព្រះចមក្លៅ រជ្ជកាលទី៤។ ប្រសូតនៅក្នុងទេពមហានគរ ក្នុងផែនដីព្រះបាទសម្ដេចព្រះន័ងក្លៅ។ រហូតដល់ព្រះជន្ម២០វស្សា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះចមក្លៅ ព្រះរាជទានព្រះផ្នួសរួចហើយ ព្រះអង្គត្រឡប់ទៅខ្មែរវិញធ្វើជាព្រះមហាឧបរាជនៅក្នុងផែនដីព្រះបិតា គឺអ្នកអង្គ ដួង។
ក្រោយមកបានបន្តរាជពីព្រះបិតា នៅពេលព្រះជន្ម២៣វស្សា។
ព្រះអង្គ ដួង ទ្រង់រស់នៅប្រទេសថៃយូររហូតដល់២៩ឆ្នាំ រហូតដល់ជនជាតិថៃនៅក្រុងទេពមហានគរសម័យនោះ គិតថាទ្រង់ជាស្ដេចថៃទៅហើយ និងនាំគ្នាហៅព្រះអង្គ ដួង យ៉ាងស្និទ្ធស្នំ ដូតហៅស្ដេចថៃយ៉ាងនោះដែរ និងមានសាវឡឹកជាជនថៃ ធិតាខុនណាង និងអ្នកអង្គម្ចាស់ និងអង្គម្ចាស់ជាច្រើនផងដែរ។
ដោយសារតែព្រះករុណាខ្មែរ មួយព្រះអង្គៗមករស់នៅក្នុងក្រុងទេពមហានគរមានរយៈពេលយូរៗ នៅពេលត្រឡប់ទៅគ្រងរាជ្យវិញ ពិធីការផ្សេងៗនៅក្នុងរាជសំណាក់មានតែងតែឆ្លងទំនៀមបែបផែនដូចរាជសំណាក់ថៃដែរ ជាពិសេសព្រះអង្គរាជាវតី ឱរសព្រះអង្គ ដួង ដែលទ្រង់ចេះស្ទាត់ភាសាថៃជាងភាសាខ្មែររបស់ទ្រង់ទៅទៀត ដោយសារទ្រង់ប្រសូតនៅក្នុងក្រុងទេពមហានគរ ក្នុងរជ្ជសម័យទី៣ ព្រះបាទសម្ដេចព្រះចមក្លៅ ទ្រង់ឧបត្ថម្ភថែរក្សារហូតមក រហូតដល់អាយុគ្រប់បួស។
ព្រះអង្គរាជាវតីនេះ នៅពេលព្រះអង្គឡើងគ្រងរាជ្យជួនពេលល្មមដែលបារាំងបានមកកាន់កាប់យួន ទើបគ្របឥទ្ធិពលចូលមកដល់ខ្មែរ និងដោយសារបារាំងគិតថា ខ្មែរក្លាយជារបស់យួន និងរបស់ថៃផង ព្រោះបានបញ្ជូនសួយសាអាករទៅឲ្យទាំងយួន និងថៃ ដូចនេះបារាំងគិតថា នៅពេលដែលយួនបានក្លាយជារបស់បារាំងហើយ ខ្មែរក៏ត្រូវក្លាយជារបស់បារាំងដែរ។
ហេតុដូចនេះហើយ នៅក្នុងពិធីរាជាភិសេកព្រះអង្គរាជាវតីនោះ ទាំងបារាំង និងថៃ ទើបតែងតាំងខ្ញុំរាជការឲ្យទៅចូលរួមពិធីរាជាភិសេកព្រមគ្នា។
នៅខណៈគ្រងរាជ្យនោះ ក៏ត្រូវបារាំងបង្ខិតបង្ខំរហូតមក និងរហូតដល់បង្គាប់ឲ្យចុះព្រះនាម លើសិទ្ធិសញ្ញាប្រគល់អំណាចឲ្យបារាំងគ្រប់គ្រង។
រឿងនេះព្រះអង្គរាជាវតី ឬ សម្ដេចព្រះនរោត្ដមព្រហ្មបរិរក្ស (តាទួតរបស់នរោត្ដម សីហនុ) ទ្រង់បានចេញចុតហ្មាយសម្ងាត់មួយថ្វាយព្រះបាទសម្ដេចព្រះចមក្លៅថា ទ្រង់នៅស្វាមីភ័ក្ដិ និងមិនមានគំនិតចាកចេញពីថៃទេ ដោយសារតែរាជការសៃហ្កនបាននាំទូកប្រយុទ្ធ និងកាំភ្លើងធំមកដាក់ពីមុខក្រុងភ្នំពេញ ហើយបង្ខំឲ្យចុះហត្ថលេខា។
នៅមានមិត្រអ្នកអានសង្ស័យពីរឿងសឹកយួន ដែលចៅពញាបតិន្ទ្រតេជោ ចេញទៅធ្វើសង្គ្រាមយូររហូតដល់ទៅ១៥ឆ្នាំ។ (អានត)
________________________________________________________
កកន.
(១) ក្រុងទេពរតនកោសិន្ទ្រ នេះសំដៅលើក្រុងបាងកកនេះឯង ថៃគេហៅថាក្រុងទេពមហានគរ
(២) អ្នកអង្គ រាជាវតី គឺព្រះនាមដើមរបស់ព្រះបាទ នរោត្ដម
