jump to navigation

បក្ស​កុម្មុយ​នីស្ត​លាវ​សម្រេច​ជ្រើស​រើស សមមិត្ត ថងលុន ស៊ីស៊ុលិត ជា​អគ្គលេខាធិការ ថ្ងៃសៅរ៍ 16 ខែមករា 2021

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ພາສາລາວ.
add a comment

នានាប្រទេស៖ វៀងចន្ទន៍, សបប. លាវ – កិច្ចប្រជុំមហាសន្និបាតបក្ស​ប្រជាជន​បដិវត្ត​លាវ​លើកទី XI ដែលបាន​ប្រារព្ធ​​ឡើង​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០២១ នេះ បាន​បិទ​បញ្ចប់​ហើយ ដោយ​បាន​សម្រេច​ប្រកាស​បញ្ជី​ឈ្មោះ​គណៈ​កម្មការ​មជ្ឈឹម​បក្ស​ថ្មី (​ឈុត​ទី​១១​) ដែល​ទទួល​បាន​ការ​បោះ​ឆ្នោត កាល​ពី​ថ្ងៃ​ម្សិល​មិញ (​១៥ មករា ២០២១​) ដោយ​មាន​សមាជិក​ចំនួន​៧១​រូប និង​បម្រុង​១០​រូប​ផង​ដែរ​។

អ្វី​ដែល​គួរ​កត់​សម្គាល់​​នៅ​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំមហាសន្និបាតបក្ស​ប្រជាជន​បដិវត្ត​លាវ​លើកទី XI នា​ពេល​នេះ នោះ គឺ​សមមិត្ត ថងលុន ស៊ីស៊ុលិត (ល. ສະຫາຍ ທອງລຸນ ສີສຸລິດ) ដែល​បច្ចុប្បន្ន​កាន់​តំណែង​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នោះ ត្រូវ​បាន​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​អគ្គ​លេខាធិការ​បក្ស ត​ពី​សមមិត្ត ប៊ុនញ៉័ង វលៈចិត (ល. ສະຫາຍ ບຸນຍັງ ວໍລະຈິດ)​។ តំណែង​អគ្គ​លេខាធិការ​បក្ស​គឺ​ជា​តំណែង​ខ្ពស់​បំផុត​ក្នុង​ប្រទេស​ប្រកាន់​របប​កុម្មុយនីស្ត ហើយ​ដែល​ជា​ទំនៀម​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​លាវ នឹង​ត្រូវ​ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​ប្រទេស ឬ​ប្រធានាធិបតី​នោះ​ឯង​។

ស្រប​ពេល​ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ គណៈ​កម្មការ​មជ្ឈឹម​បក្ស​​ឈុត​ថ្មី​ក៏​បាន​បើក​​ប្រជុំ​លើក​ដំបូង​ធ្វើ​ការ​ជ្រើស​រើស​បុគ្គល​សម្រាប់​កាន់​តំណែង​នយោយបាយ​មជ្ឈឹម​បក្ស​ចំនួន​១៣​រូប​ទៀត សម្រាប់​ដឹក​នាំ​ការ​ងារ​រដ្ឋ និង​ដើម្បី​ជ្រើស​រើស​បុគ្គល​ដែល​នឹង​ត្រូវ​កាន់​តំណែង​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ត​ពី សមមិត្ត ថងលុន ស៊ីស៊ុលិត នា​ពេល​ខាង​មុខ​នេះ​ផង​ដែរ​៕

សម្ដេច​ព្រះ​បរម​រាមា​យាង​ចូល​ទិវង្គត ថ្ងៃសុក្រ 15 ខែមករា 2021

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, មរណភាព.
add a comment

សម្តេច​ព្រះ​បរមរាមា នរោត្តម យុវនាថ ទ្រង់​ប្រសូតនៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ៣​រោច ខែ​អស្សុជ ឆ្នាំ​មមែ បញ្ច​ស័ក ព.ស.​២៤៨៧ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​១៩៤៣ នៅ​ព្រះ​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​។ សម្ដេច​ព្រះ​បរម​រាមា ព្រះ​អង្គ​គឺ​​ព្រះរាជ​បុត្រាច្បង នៃព្រះករុណា ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ​ នរោត្ដម សីហនុ​ ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រិយ៍ ព្រះ​វររាជ​បិតា​ជាតិ​ខ្មែរ ព្រះ​បរម​រតន​កោដ្ឋ និង​ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​ក្សត្រីយ៍ ស៊ីសុវត្ថិ ពង្សសនមុនី​ ព្រះរាជធីតា​​នៃព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្ដេចព្រះ សិរីសុវត្ថិ មុនីវង្ស​ ចមចក្រពង្ស ព្រះបរម​ខត្តិយ​កោដ្ឋ​ និង​ត្រូវ​ជា​ព្រះ​​រៀម (ព្រះ​រាជ​មាតា​ទីទៃ​) នៃ​ព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង រជ្ជកាល​បច្ចុប្បន្ន​។

ព្រះអង្គទ្រង់​បាន​បំពេញ​ការ​សិក្សា​នៅ​វិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ ក្រុង​ភ្នំពេញ និង​ធ្លាប់​បាន​បំពេញ​ព្រះ​កិច្ច​នានា​ជា​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​នគរ មុន​ពេល​មាន​សង្គ្រាម​។ នៅ​ពេល​ព្រះ​នគរ​ធ្លាក់​ក្នុង​ភ្លើង​សង្គ្រាម សម្ដេច​ព្រះ​បរម​រាមា ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​បាន​ភៀស​ព្រះ​កាយ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ពី​ប្រទេស​សិង្ហបុរី ទៅ​កាន់​ប្រទេស​ចិន ទីក្រុង​ហុងកុង និង​បន្ត​ទៅ​រស់​នៅ និង​បំពេញ​ការងារ​​ក្នុង​ទឹក​ដី​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក អស់​រយៈ​ពេល​ប្រមាណ​១៤​ឆ្នាំ​។

បន្ទាប់​ពី​ព្រះ​នគរ​ទទួល​បាន​ការ​ឯកភាព​ជាតិ​ឡើង​វិញ សម្ដេច​ព្រះ​បរម​រាមា​ស្ដេច​បាន​យាង​និវត្ត​មក​កាន់​ប្រទេស​​វិញ និង​ត្រូវ​បាន​​​ទទួល​ព្រះ​រាជ​ទាន​​ការ​តែង​តាំង​ព្រះ​យស​ជា «ស្តេចក្រុមហ្លួង» និង​ក្រោយ​មក​ឡើង​ជា «សម្តេច​ព្រះ​បរមរាមា» ពី​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​​​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ​ នរោត្តម​ សីហនុ​ ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រិយ៍ ព្រះ​វររាជ​បិតា​ជាតិ​ខ្មែរ ព្រះ​បរម​រតន​កោដ្ឋ​។

សម្តេច​ព្រះ​បរមរាមា នរោត្តម យុវនាថ ទ្រង់​​បាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ

១. អ្នក​ម្នាង ម៉ៅ ភឿប រៀប​អភិសេក​នា​ប្រាសាទ​ខេមរិន្ទ្រ ឆ្នាំ​១៩៥៩ និង​មាន​បុត្រ​ពីរ​ព្រះ​អង្គ គឺ ​៖

  1. អ្នក​អង្គ​ម្ចាស់ នរោត្ដម ឆវន្តរង្សី
  2. អ្នក​អង្គ​ម្ចាស់​ក្សត្រីយ៍ នរោត្ដម យុវធុរិយ

២. អ្នក​ម្នាង ទៀ គឹមយិន រៀប​អភិសេក​នា​ប្រាសាទ​ខេមរិន្ទ្រ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​១៩៦២ និង​មាន​បុត្រ​៤​ព្រះ​អង្គ គឺ ​៖

  1. អ្នក​អង្គ​ម្ចាស់ នរោត្ដម វជីរ៉ាវុឌ្ឍ
  2. អ្នក​អង្គ​ម្ចាស់ នរោត្ដម វជរិន្ទ្រ
  3. អ្នក​អង្គ​ម្ចាស់​ក្សត្រីយ៍ នរោត្ដម ភខិណា
  4. អ្នក​អង្គ​ម្ចាស់​ក្សត្រីយ៍ នរោត្ដម យុវទេវី

សម្តេច​ព្រះ​បរមរាមា នរោត្តម យុវនាថ ទ្រង់​បាន​យាងចូល​ព្រះ​ទិវង្គត នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ១​កើត ខែ​មាឃ ឆ្នាំ​ជូត ទោ​ស័ក ព.ស.​២៥៦៤ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​១៤ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០២១ (​តាម​វេលា​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​) នៅ​​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ ក្នុង​ព្រះជន្មាយុ​៧៨​វស្សា ដោយព្រះជរា​ពាធ​៕

ស្ដេច​យាង​សម្ពោធ​សួន​មិត្តភាព​កម្ពុជា​-ចិន ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ 14 ខែមករា 2021

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, 中文.
add a comment

វេលា​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី​១៤ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០២១ នេះ សម្ដេច​ព្រះ​មហា​ក្សត្រីយ៍ ព្រះ​វរ​រាជ​មាតា​ជាតិ ជា​ទី​គោរព​សក្ការ​ដ៏​ខ្ពង់​ខ្ពស់​បំផុត​ ព្រះ​អង្គ​សព្វ​ព្រះ​រាជ​ហឫទ័យ​ស្ដេច​យាង​បំពេញ​ព្រះ​រាជ​ទស្សនកិច្ច​ក្នុង​ស្ថាន​ទូត​នៃ​សាធារណ​រដ្ឋ​ប្រជាមានិត​ចិន ប្រចាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា នា​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ដែល​ស្ថិត​តាម​បណ្ដោយ​មហា​វិថី​ម៉ៅ​សេទុង​​។

នៅ​ក្នុង​ព្រះ​រាជ​ពិធី​នេះ ព្រះ​អង្គ​ស្ដេច​សព្វ​ព្រះ​រាជ​ហឫទ័យ​យាង​កាត់​ខ្សែ​បូ​សម្ពោធ​សួន​មិត្តភាព​កម្ពុជា​-ចិន ជាមួយ​ឯក​ឧត្ដម​វ៉ាង វេន ធៀន ឯក​អគ្គ​រដ្ឋ​ទូត​នៃ​សាធារណ​រដ្ឋ​ប្រជាមានិត​ចិន​ប្រចាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ផង​ដែរ​។

មាន​ព្រះ​រាជ​សុវណ្ណី​ក្នុង​ព្រះ​រាជ​ពិធី​នោះ សម្ដេច​ព្រះ​មហា​ក្សត្រីយ៍​ស្ដេច​សព្វ​ព្រះ​រាជ​ហឫទ័យ​ថ្លែង​អំណរ​គុណ​ចំពោះ​​​មហា​មិត្ត​ចិន​ដែល​បាន​ផ្ដល់​ព្រះ​កត្តិយស​ចំពោះ​ព្រះ​អង្គ ជា​ពិសេស​ការ​ថ្វាយ​​គ្រឿង​ឥស្សរិយ​យស «​រដ្ឋ​មិត្រភរណ៍​» ឬ​គ្រឿង​ឥស្សរិយ​យស​ដ៏​ខ្ពង់​ខ្ពស់​ឧត្តុង្គ​ឧត្ដម​មិត្តភាព នៃ​សាធារណ​រដ្ឋ​ប្រជាមានិត​ចិន ចំពោះ​​ព្រះ​អង្គ​កាល​ពី​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​។ មហា​កិត្តិយស​នេះ មិន​ត្រឹម​តែជា​របស់​ព្រះ​អង្គ​នោះ​ទេ ក៏​គឺ​ជា​មហា​កិត្តិយស​សម្រាប់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​គ្រប់​ៗ​រូប​។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ សម្ដេច​ព្រះ​មហា​ក្សត្រីយ៍ ​ក៏​មាន​ហឫទ័យ​រំភើប​ជា​ខ្លាំង​បន្ទាប់​ពី​បាន​ទត​ឃើញ​ដើម​ស្វាយ​ដែល​ជា​ព្រះរាជ​អំណោយ​ដ៏​ថ្លៃ​ថ្លា​របស់​​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រតន​កោដ្ឋ និង​​ព្រះ​អង្គ​ផ្ទាល់​ជូន​ចំពោះ​ស្ថាន​ទូត​ចិន​មាន​ការ​ដុះ​លូត​លាស់​ល្អបែក​មែកសាខា​លាស់​ស្លឹក​ខៀវ​ខ្ចី និង​​ផ្លែ​ផ្កា​ជា​ច្រើន​។ សម្ដេច​ព្រះ​មហា​ក្សត្រីយ៍ ព្រះ​អង្គ​បាន​ថ្លែងអំណរគុណដល់មន្រ្តីស្ថានទូតគ្រប់ជំនាន់ដែលបានចូលរួមមើលថែរក្សាដើមស្វាយទាំងពីរនេះដោយយកចិត្តទុកដាក់បំផុត ហើយទ្រង់នឹងបន្តលើកកម្ពស់មិត្តភាពចិននិងកម្ពុជាកាន់តែជ្រាលជ្រៅថែមមួយកម្រិតទៀត​។

មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ក្នុង​ឱកាស​នោះ ឯកឧត្តមឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិន បានថ្លែងអំណរព្រះ​រាជ​គុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅបំផុតដែល សម្តេចព្រះមហាក្សត្រីយ៍​ ព្រះ​អង្គ​បានឆ្លៀតពេលវេលាដ៏មមាញឹកដើម្បីយាងជាអធិបតីក្នុងពិធីសម្ពោធខាងលើ ព្រម​ទាំង​បាន​ថ្វាយព្រះពរជាថ្មីម្តងទៀតក្នុងឱកាសព្រះអង្គទទួលបានគ្រឿងឥស្សរិយយស មិត្តភាព នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនក្នុងពេលថ្មីៗនេះ។

ឯកឧត្តមឯកអគ្គរដ្ឋទូត​បានបន្តទៀតថា កាលពីឆ្នាំ​១៩៦៧ ព្រះ​ករុណា ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ និងសម្តេចព្រះមហាក្សត្រីយ៍​ ព្រះ​អង្គ​បាន​សព្វព្រះរាជ​ហឫទ័យប្រោសព្រះរាជទានកូនដើមស្វាយចំនួន​២​ដើម។ ឆ្លងកាត់រយៈពេលជាង​៥០​ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ដើមស្វាយទាំងពីរដើមបានរីកធំធាត់បែកមែកលាស់ស្លឹកល្អ ប្រៀបដូចមិត្តភាពចិន និងកម្ពុជា ឆ្លងកាត់ការសាកល្បងនៃភាពប្រែប្រួលរបស់ពេលវេលា និងស្ថានភាពអន្តរជាតិកន្លងមកនេះ តែមិត្តភាពមួយនេះនៅតែអភិវឌ្ឍន៍រឹតតែរឹងមាំខ្លាំងក្លា។

ឯកឧត្តមបាន​បន្ត​ថា អ្នកជំនាន់មុនដាំដើមឈើ អ្នកជំនាន់ក្រោយទទួលបានម្លប់ នេះក៏ដូចជាមួយនឹងមិត្តភាពចិន និងកម្ពុជា ដែលស្ថិតក្រោមការបីបាច់ថែទាំយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ពីព្រះ​ករុណា ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ និងថ្នាក់ដឹកនាំចិនជំនាន់មុន ប្រទេសទាំងពីរទើបអាចក្លាយជា មិត្តដែកថែប និងសហគមន៍ជោគវាសនារួមដូចសព្វថ្ងៃនេះ។ ចិនមានសុភាសិតមួយតែងពោលថា ផឹកទឹកមិនបំភ្លេចអ្នកជីកអណ្ដូង ដើម្បីជាសេចក្ដីនឹករឭកនិងជាអនុស្សាវរីយ៍ដ៏ប្រពៃសម្រាប់ព្រះរាជសកម្មភាពដ៏ឧដុង្គឧត្តមក្នុងការបីបាច់ថែរក្សាមិត្តភាពនៃប្រទេសទាំងពីរនេះ ក៏ដូចជាសម្រាប់យុវជនជំនាន់ក្រោយក្នុងការស្វែងយល់បន្ថែមនិងបន្តអភិវឌ្ឍន៍មិត្តភាពមួយនេះឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរ ស្ថានទូតចិនបានប្រសិទ្ធនាមដល់សួនច្បារដែលមានដើមស្វាយទាំងពីរដើមនេះថា “សួនមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន”

ថ្ងៃនេះ ស្ថិតក្រោមព្រះរាជវត្តមានដ៏ឧដុង្គឧត្តមបំផុតរបស់សម្តេចព្រះមហាក្សត្រីយ៍​ក្នុងពិធីសម្ពោធខាងលើ នឹងធ្វើឲ្យសួនមិត្តភាពមួយនេះបង្កប់នូវអត្ថន័យកាន់តែជ្រាលជ្រៅថែមមួយកម្រិតទៀត។ ស្ថានទូតចិននឹងបន្តថែរក្សាដើមស្វាយទាំងពីរនេះដោយយកចិត្តទុកដាក់បំផុត និងខិតខំបីបាច់បណ្ដុះពន្លកថ្មីៗជាច្រើនទៀត ដើម្បីឲ្យ​ដើមស្វាយដែលជានិមិត្តរូបនៃមិត្តភាពចិននិងកម្ពុជា រីកលូតលាស់បន្តពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់​៕

អត្ថបទ​ដក​ស្រង់​បន្ថែម​ពី​គេហ​ទំព័រ​ស្ថានទូត​ចិន​ប្រចាំ​កម្ពុជា

រងា​ធ្លាក់​ព្រិល ឯ​ជៀង​ខ្វាង ប្រទេស​លាវ ថ្ងៃពុធ 13 ខែមករា 2021

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ພາສາລາວ.
2 comments

នានាប្រទេស៖ នគរ​ហ្លួង​វៀងចន្ទន៍, ស.ប.ប. លាវ – ប្រមាណ​ម៉ោង​៩.៣០​នាទី ព្រឹក​មិញ​នេះ (​១៣ មករា ២០២១) អាកាស​ធាតុ​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​ខ្លាំង​​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​ព្រឹក​ធ្លាក់​ចុះ​នៅ​ឯ​ក្រុង​ជៀងខ្វាង ភាគ​ខាង​ជើង​របស់​ប្រទេស​លាវ ជាប់​នឹង​ប្រទេស​វៀតណាម​។

ក្រុម​គ្រប់​គ្រង​គ្រោះ​មហន្តរាយ​របស់​ប្រទេស​លាវ បាន​ផ្សព្ធ​ផ្សាយ​ពី​ការ​ធ្លាក់​ព្រិល​នេះ ខណៈ​ឯ​ផ្នែក​សិក្សាធិការ និង​កីឡា ខេត្ត​ហួផាន់ ជាយ​ដែន​ភាគ​ខាង​ជើង​ប្រទេស បាន​ចេញ​សេចក្ដី​សម្រេច​បន្ទាន់​ផ្អាក​ការ​រៀន​សូត្រ ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១២ ដល់​២៥ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០២១ នេះ ដោយ​មូល​ហេតុ​អាកាស​ធាតុ​ធ្លាក់​ចុះ​ខ្លាំង​៕

______________________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ ៖
១. វៀតណាម​ធ្លាក់​ព្រិល សីតុណ្ហភាព​ចុះ​​ក្រោម​សូន្យ
២. ធ្លាក់​ខ្យល់​រងា

 

ធ្លាក់​ខ្យល់​រងា ថ្ងៃអង្គារ 12 ខែមករា 2021

Posted by សុភ័ក្ត្រ in អំពីស្រុកខ្មែរ.
2 comments

តាំង​ពី​ព្រឹក​មិញ​ (១២ មករា ២០២១) នេះ​សីតុណ្ហភាព​ធ្លាក់​ចុះ បន្ថែម​ជាមួយ​ការ​ធ្លាក់​ខ្យល់​រងា​ខ្លាំង ហាត់​ប្រាណ​ស្ទើរ​មិន​បាន​។ តាម​ការ​ព្យាករ អាកាស​ធាតុ​នឹង​បន្ត​ធ្លាក់​ចុះ​បែប​នេះ​ពី​ពីរ​ទៅ​បី​ថ្ងៃ​ផង​។ រក្សា​សុខភាព​ ទាំង​អស់​គ្នា!

______________________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ ៖
១. វៀតណាម​ធ្លាក់​ព្រិល សីតុណ្ហភាព​ចុះ​​ក្រោម​សូន្យ
២. រងា​ធ្លាក់​ព្រិល ឯ​ជៀង​ខ្វាង ប្រទេស​លាវ

វៀតណាម​ធ្លាក់​ព្រិល សីតុណ្ហភាព​ចុះ​​ក្រោម​សូន្យ ថ្ងៃចន្ទ 11 ខែមករា 2021

Posted by សុភ័ក្ត្រ in Tiếng Việt.
2 comments

នានាប្រទេស៖ ហាណូយ, សស. វៀតណាម – សីតុណ្ហភាព​ធ្លាក់​ចុះ​ក្រោម​សូន្យ​អង្សា និង​ព្រិល​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ធ្លាក់​ហើយ​​សម្រាប់​ដើម​ឆ្នាំ​២០២១ នេះ​។ ប្រជាជន​វៀតណាម​ជា​ច្រើន​នាក់​បាន​នាំ​គ្នា​ទៅ​ភាគ​ខាង​ជើង​ប្រទេស​ដើម្បី​លេង​ព្រិល និង​នាំ​គ្នា​ថត​រូប​ទុក​អនុស្សាវរីយ៍​ផង​។

ព្រិល​ចាប់​ផ្ដើម​ធ្លាក់​នៅ​តាម​កំពូល​ភ្នំ​ អូ កាយ ហូ (វ. O Quy Ho) នា​ខេត្ត​ឡាយ ចូវ (វ. Lai Chau) និង​ក្រុង​សាប៉ា ខេត្ត​ឡាវ កាយ ដែល​ជា​តំបន់​ទេសចរណ៍​ដ៏​សំខាន់​ភាគ​ខាង​ជើង​ប្រទេស​វៀតណាម​។

តាំង​តែ​ពី​យប់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ នេះ​មក​ម្ល៉េះ សីតុណ្ហ​ភាព​បាន​ធ្លាក់​ចុះ និង​ព្រិល​ចាប់​ផ្ដើម​ធ្លាក់ជា​បណ្ដើរ​។ ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ អាកាស​ធាតុ​នៅ​ភាគ​ខាង​ជើង​វៀតណាម​មាន​ភាព​ត្រជាក់​ខ្លាំង និង​ធ្លាក់​ព្រិល​ជាប់​ៗ​គ្នា។ ក្រុម​ឧតុនិយម​វៀតណាម​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ក្រុង​ហាណូយ មាន​សីតុណ្ហភាព​ធ្លាក់​ចុះ​ដល់​១០​អង្សា និង​ក្រុង​សាប៉ា សីតុណ្ហភាព​ស្ថិត​ក្នុង​រង្វង់​២ ទៅ​៧ អង្សា​៕

______________________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ ៖
១. រងា​ធ្លាក់​ព្រិល ឯ​ជៀង​ខ្វាង ប្រទេស​លាវ
២. ធ្លាក់​ខ្យល់​រងា

ถกหลักฐาน “เลขไทย” ได้แบบจาก เลขเขมร ฤๅมีต้นเค้าจาก “เลขอินเดียใต้” ថ្ងៃសៅរ៍ 9 ខែមករា 2021

Posted by សុភ័ក្ត្រ in អំពី​ភាសា, អំពីភាសា, ภาษาไทย.
add a comment

ภาพประกอบเนื้อหา – เลขไทย ฉากหลังเป็นอักษรเขมรโบราณ ศิลาจารึกปราสาทบันทายศรี พุทธศตวรรษที่ 16 (ใช้ประกอบเนื้อหาเท่านั้น)

“เลขไทย” ที่ใช้กันอยู่ทุกวันนี้เป็น “เลขไทย” หรือได้รับแบบแผนจาก “เลขเขมร” เป็นประเด็นถกเถียงกันอยู่อย่างสนุกสนาน

หลักฐานที่ดีที่สุดในการพิจารณาประวัติความเป็นมา จำเป็นต้องดูจาก “จารึกโบราณ” เพื่อศึกษาถึงกระบวนวิวัฒนาการของอักษรโบราณเหล่านั้น รวมทั้ง “เลขไทย” และ “เลขเขมร” ด้วย

เลขโบราณใน “จารึกเขมร”

เลขโบราณในจารึกเขมรมีหลายแบบ เนื่องจากในสมัยนั้นยังไม่มีการกำหนดรูปแบบการเขียนที่แน่นอน จารึกเขมรโบราณแบ่งออกได้เป็น ๒ สมัยคือ

๑. จารึกเขมรสมัยก่อนเมืองพระนคร มีอายุระหว่างพุทธศตวรรษที่ ๙-๑๔ หากเปรียบเทียบกับประเทศไทยก็จะตรงกับสมัยที่เรียกว่า “ทวารวดี” อักษรเขมรโบราณที่ใช้ในจารึกสมัยนี้มีรูปแบบตัวอักษรที่รับมาจาก “อักษรอินเดียใต้ (หรืออักษรสมัยราชวงศ์ปัลลวะ)” ซึ่งมีลักษณะคล้ายคลึงกับ “อักษรทวารวดี” ที่พบในภาคกลางของประเทศไทย

๒. จารึกเขมรสมัยเมืองพระนคร มีอายุระหว่างพุทธศตวรรษที่ ๑๕-๒๐ เปรียบเทียบกับไทยคือสมัยทวารวดีต่อสุโขทัยและอยุธยาตอนต้น รูปแบบตัวอักษรเขมรสมัยนี้เป็นต้นแบบให้กับอักษรเขมรปัจจุบัน, อักษรขอมในประเทศไทย และอักษรไทยสุโขทัย

รูปแบบตัวเลขที่ใช้ในสมัยทั้งสองมีต่างกันไปบ้าง แต่ก็มีบางตัวที่แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลของตัวเลขในสมัยก่อนเมืองพระนครที่มีต่อสมัยเมืองพระนครอย่างเห็นได้ชัด แต่เป็นที่แน่นอนว่าตัวเลขในจารึกเหล่านี้เก่าแก่กว่า “เลขไทยสมัยสุโขทัย” ที่จะวิวัฒนาการมาเป็น “เลขไทยสมัยปัจจุบัน”

เพื่อความชัดเจน ผู้เขียนจะเปรียบเทียบให้เห็นโดยใช้ตัวอย่างตัวเลขที่ใช้ในจารึกเขมรโบราณ สมัยก่อนเมืองพระนคร, สมัยเมืองพระนคร และจารึกสุโขทัย (จารึกพ่อขุนรามคำแหง) ดังนี้

จากตัวเลขที่นำมาเปรียบเทียบ แสดงให้เห็นว่าเลขที่ใช้ในจารึกเขมรสมัยก่อนเมืองพระนคร (ก็คือเลขอินเดียใต้ สมัยราชวงศ์ปัลลวะ) ได้วิวัฒนาการเป็นเลขเขมรสมัยเมืองพระนคร และจากเลขเขมรโบราณสมัยเมืองพระนคร ก็ส่งอิทธิพลต่อเลขไทยสมัยสุโขทัย (จารึกพ่อขุนรามคำแหง)

เมื่อเป็นเช่นนี้ก็น่าจะสรุปได้ว่า “เลขอินเดียใต้ (ราชวงศ์ปัลลวะ)” เป็นที่มาของเลขที่ใช้ในดินแดนอุษาคเนย์ทั้งหมด (รวมทั้งเลขที่ใช้ในอาณาจักรทวารวดีในภาคกลางของประเทศไทย)

ต่อมาเลขอินเดียใต้ได้วิวัฒนาการกลายเป็นเลขเขมรโบราณสมัยเมืองพระนคร (เป็นลักษณะเฉพาะ) แล้วจากนั้นจึงส่งอิทธิพลมายังเลขไทยสมัยสุโขทัย จากนั้นจึงกลายเป็นเลขไทยในปัจจุบัน ด้วยการอธิบายตามวิวัฒนาการของรูปแบบตัวอักษร (Palaeography) ตามที่ได้กล่าวมาข้างต้นนั่นเอง

https://www.silpa-mag.com/history/article_6720

%d bloggers like this: