jump to navigation

ពាក្យ​ស័ព្ទ​ឆ្លើយ​តប​នឹង​ «​ព្រះ​រាជិនី​» នៅ​នគរ​កម្ពុជា ថ្ងៃពុធ 24 ខែ​កុម្ភៈ 2016

Posted by សុភ័ក្ត្រ in អំពី​ភាសា, អំពីភាសា, អំពីស្រុកខ្មែរ.
trackback

ព្រះ​នគរ​ខ្មែរ​យើង​តាំង​ពី​កកើត​កំណើត​មក តែង​ឲ្យ​តម្លៃ​នារី​ភេទ​យ៉ាង​ខ្ពស់​សម្បើម ហើយ​ពេល​ខ្លះ​ក៏​បាន​ឡើង​រហូត​ដល់​ថ្នាក់​ដឹង​នាំ​ខ្ពស់​បំផុត​នៃ​ប្រទេស​ផង​ទៀត​។ កំណើត​​នៃ​អ្នក​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ដំបូង​ជា​ស្ត្រី​ផង​ដែរ នេះ​បើ​តាម​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ស្រុក​កម្ពុជា​យើង​។

ក្រៅ​អំពី​ព្រះ​រាជា​គ្រង​រាជ្យ​សម្បត្តិ​ដឹក​នាំ​ព្រះ​រាជ​នគរ ដើម្បី​សេចក្ដី​សុខ សេចក្ដី​ចម្រើន​ ដល់​ព្រះ​រាជ​វង្ស ព្រះ​សង្ឃ និង​ប្រជា​នុរាស្ត្រ​​ហើយ ស្រី​ក៏​ធ្លាប់​ឡើង​ដឹក​នាំ​ផង​ដែរ ដែល​នៅ​ក្នុង​ភាសា​ខ្មែរ​យើង​ហៅស្ដេច​ស្រី​ទ្រង់​រាជ្យ​​ថា «ព្រះ​រាជិនី​» ឬ «​សម្ដេច​ព្រះ​ក្សត្រិយានី» ឬ «​សម្ដេច​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយានី​»​។

សម្ដេច​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយានី​ព្រះ​ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស កុសមៈ​នារី​រតន៍ សេរី​វឌ្ឍនា ព្រះ​រាជិនី​ដ៏ថ្លៃ​ថ្លា​នៃ​ពួង​ជន​ខ្មែរ នា​ថ្ងៃ​រាជា​ភិសេក

ដោយ​ឡែក​ដើម្បី​និយាយ​ទៅ​កាន់​​ព្រះ​រាជិនី ឬ​​សម្ដេច​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយានី​ ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​យើង​មាន​ទំនៀម​ដ៏​ផូរ​ផង់ គួរ​ឲ្យ​ស្ញប់​ស្ញែង​ដូច​ខាង​ក្រោម​នេះ​។

ពាក្យ​ដែល​ប្រើ​ជាមួយ​នឹង​ព្រះ​រាជិនី ដូច​គ្នា​ជាមួយ​នឹង​ប្រើ​ទៅ​កាន់​ព្រះ​រាជា​ដែរ ពាក្យ​ទាំង​នោះ រួម​មាន​៖

  • ក្រាប​ទូល
  • សូម​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថ្វាយ
  • សូម​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថ្វាយ​ក្រោម​ល្អង​ធូលី​ព្រះ​បាទ
  • សូម​ទ្រង់​ព្រះ​មេត្តា​ប្រោស
  • សូម​ទ្រង់​ព្រះ​មេត្តា​ប្រោស​ព្រះ​រាជ​ទាន
  • បពិត្រ​ព្រះ​ករុណា
  • ទូល​ព្រះ​បង្គំ
  • ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ជា​ខ្ញុំ
  • សូម​ទ្រង់​ជ្រាប
  • សូម​ថ្លែង​អំណរ​ព្រះ​រាជ​គុណ
  • សូម​ទ្រង់​ព្រះ​មេត្តា​សណ្ដាប់
  • សូម​ថ្វាយ​ព្រះ​ពរ (​ព្រះ​សង្ឃ​)

ប្រសិន​បើ​នរ​ជន​ណា​ជា​មនុស្ស​ប្រុស​ឆ្លើយ​ចំពោះ​ព្រះ​រាជិនី ដូច​គ្នា​នឹង​ឆ្លើយ​ចំពោះ​ព្រះ​រាជា​ដែរ គឺ​៖

  • ព្រះ​ករុណា​ថ្លៃ​វិសេស
  • ព្រះ​ករុណា​ជា​អ​ម្ចាស់
  • ព្រះ​ករុណា​ជា​អម្ចាស់​ជីវិត​តម្កល់​លើ​ត្បូង

តែ​ប្រសិន​បើ​ជា​ស្រី​ឆ្លើយ​ចំពោះ​ព្រះ​រាជិនី​វិញ ត្រូវ​ឆ្លើយ​ថា​៖

  • ព្រះ​មែ​ម្ចាស់
  • ព្រះ​មែ
  • មែ​ម្ចាស់
  • មែ (​តាម​ស័ក្ដិ​ធំ​តូច)

តែ​បើ​ស្រី​​នោះ​ឆ្លើយ​ចំពោះ​ព្រះ​រាជា​វិញ ត្រូវ​ឆ្លើយ​ខុស​គ្នា​ពី​ការ​ឆ្លើយ​ទៅ​កាន់​ព្រះ​រាជិនី និង​ត្រូវ​និយាយ​ថា​៖

  • ព្រះ​ពរ​ម្ចាស់
  • ពរ​ម្ចាស់
  • ពរ

*ឯកសារ​ពិគ្រោះ​៖ សៀវភៅ​ព្រះ​រាជ​ប្រពៃណី​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ (​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​ដោយ​ក្រសួង​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង​)

____________________________________
អាន​ផង​ដែរ​៖
១. ពាក្យ​សម្គាល់​ «​ក្សត្រិយ៍​ទ្រង់​រាជ្យ» នៅ​នគរ​​កម្ពុជា

Advertisements

ឆ្លើយ​តប

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

Google+ photo

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Google+ របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s

%d bloggers like this: