jump to navigation

មក​មើល​រូប​ភាព​ចម្លង «​ព្រះ​មេរុ​មាស​» ដ៏​អស្ចារ្យ​សម្រាប់​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​អតីត​ក្សត្រិយ៍​ថៃ ថ្ងៃអង្គារ 27 ខែមិថុនា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ภาษาไทย.
9 comments

នានាប្រទេសក្រុងទេពមហានគរ, ស្យាមប្រទេស – កាល​ពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ ទី​២៦ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៧ ម្សិល​មិញ​​នេះ ក្រុម​សិល្បករ​ថៃ ដែល​ជា​អ្នក​ចាត់​ចែង​រៀប​ចំ​ធ្វើ​ព្រះ​មេរុ​សម្រាប់​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​ថៃ ព្រះបាទ សម្ដេចព្រះបរមិន្ទ្រមហាភូមិពល អតុល្យតេជ ឬរាមាទី៩ បាន​បង្ហាញ​ពី​​រូប​ភាព​ចម្លង ស្ដី​អំពី​ «​ព្រះ​មេរុ​មាស​» និង​អាគារ​ប្រកប​ពិធី​មួយ​ចំនួន​ទៀត សម្រាប់​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរម​សព​អតីត​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​ថៃ​។

ការ​រៀប​ចំ​ធ្វើ​រោង​ពិធី​នានា រួម​ទាំង​ព្រះ​មេរុ​ផង​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ចែង​ដោយ​ស្ថាប័ន​ស្ថាបត្យកម្ម នៃ​ក្រុម​សិល្បករ​ថៃ មក​ពី​ក្រសួង​វប្បធម៌​ ដែល​មាន​ជំនាញ​ពិសេស​ក្នុង​ការ​រៀប​ចំ​រាជ​ពិធី​នានា​នៅ​នគរ​ថៃ​។ ពិធី​បុណ្យ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​​​ព្រះ​បរម​សព​ព្រះបាទ សម្ដេចព្រះបរមិន្ទ្រមហាភូមិពល អតុល្យតេជ នឹង​ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ចុង​ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៧ ខាង​មុខ​នេះ នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​មណ្ឌល​ពិធី​វាល​ព្រះ​មេរុ ក្បែរ​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង​​ក្រុង​បាងកក​​។

ព្រះមេរុមាស ព្រះចៅផែនដីថៃនេះ មានចាត់សាងជាអង្គប្រធាន ជាបុស្បុកធំនៅចំកណ្ដាលតំណាងឲ្យភ្នំព្រះសុមេរុ និងអមទៅដោយបុស្បុកតូចៗជាមណ្ឌបចំនួន៨ទៀត តំណាងឲ្យភ្នំសត្តបរិភណ្ឌព័ទ្ធភ្នំព្រះសុមេរុ និងដែលតំណាងឲ្យប្រព័ន្ធចក្រវាលនោះឯង។ ក្រៅពីនោះ នឹងមានការតុបតែងជាសត្វហិមពាន្តជុំវិញព្រះមេរុ ហើយដែលមានរៀបចំជាលានជុំវិញព្រះមេរុ រាងបួនជ្រុងធំ ក្នុងមួយជ្រុង៦០ម៉ែត្រ។ ចំណែកឯអាគារផ្សេងៗទៀតក្នុងមណ្ឌលពិធី សម្រាប់អ្នកចូលរួមព្រះរាជពិធីវិញ ក៏៏នឹងត្រូវសាងសង់ឡើងនៅជុំវិញព្រះមេរុ ហើយដែលនឹងអាចផ្ទុកបានចំនួនមនុស្សរហូតដល់ទៅ៧.៤០០នាក់​៕

រូប​ភាព​ចម្លង​នៃ​​ព្រះ​មេរុ​មាស​សម្រាប់​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង

រូបភាព​៖ ក្រុម​សិល្បករ​ថៃ

________________________________________________
អានផងដែរ៖
១. សត្វហិមពាន្តនៅទីព្រះមេរុថៃ
២. សិល្បៈតុបតែងព្រះមេរុរបស់ថៃ
៣. ព្រះរាជពិធីថ្វាយព្រះភ្លើងព្រះបរមសពនៅនគរថៃ
៤. អំពីព្រះកោដ្ឋមាសធំ គ្រឿងប្រកបព្រះឥស្សរិយយស ព្រះចៅផែនដីថៃ រាមាទី៩
៥. ថៃសាងបដិមាកម្ម១៤ប្រភេទសម្រាប់តុបតែងព្រះមេរុ ព្រះចៅផែនដី
៦. ទំនៀម “ការប្រគំយ៉ាំយាម” ក្នុងពិធីបុណ្យព្រះបរមសពព្រះចៅផែនដីសៀម
៧. ថៃចាត់សាងព្រះរាជរថកាំភ្លើងធំថ្មីសម្រាប់ដង្ហែព្រះកោដ្ឋព្រះបរមសពព្រះចៅផែនដីខ្លួន
៨. ថៃ​ចេញ​កំណត់​ថ្ងៃ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​បរម​សព និង​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​អតីត​ក្សត្រិយ៍
៩. បង្ហាញគំរូ «ព្រះមេរុមាស» ព្រះចៅផែនដីថៃ រាមាទី៩

វេហា​បាងកក​ភ្នំពេញ​នា​ពេល​រាត្រី ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ 22 ខែមិថុនា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in អំពីស្រុកខ្មែរ, ภาษาไทย.
3 comments

ក្រុង​បាងកក នា​ពេល​រាត្រី​មើល​ពី​លើ​យន្តហោះ

ក្រុង​ភ្នំពេញ នា​ពេល​រាត្រី​មើល​ពី​លើ​យន្តហោះ

រូប​ភាព​ទាំង​នេះ​ថត​នៅ​យប់​ថ្ងៃ​​សុក្រ​ទី​១៦ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៧

_________________________________________________
មើល​ផង​ដែរ​៖
១. នេះ​ពិត​ចតុម្មុខ
២. ភ្នំពេញ​ពី​លើ​វេហា
៣. វេហានៃកម្ពុជា

«​និរាស​នគរ​វត្ត​» ច្បាប់​ក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព ថ្ងៃចន្ទ 29 ខែ​ឧសភា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ภาษาไทย.
6 comments

«​និរាស​នគរ​វត្ត​» គឺ​ជា​ស្នាដៃ​អក្សរ​សិល្ប​ដ៏​ល្បី​ល្បាញ​មួយ​របស់​ថៃ ក្នុង​ចំណោម​អក្សរ​សិល្ប​ល្បី​ៗ​ជា​ច្រើន​ទៀត​របស់​ប្រទេស​នេះ​។ បទ​ «​និរាស​នគរ​វត្ត​» ត្រូវ​បាន​តាក់​តែង​ឡើង​ជា​ពាក្យ​កម្រង​កែវ ដែល​ជា​​ព្រះ​និពន្ធ​នៃ សម្ដេច​ព្រះ​ចៅ​បរម​វង្ស​ធើ ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​តិឝវរកុមារ ក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព អ្នក​ប្រាជ្ញ​ដ៏​សំខាន់​ម្នាក់​របស់​ប្រទេស​នេះ​។

រឿង​រ៉ាវ​នៃ​ «​និរាស​នគរ​វត្ត​» គឺ​បន្ទាប់​ពី ព្រះ​អង្គ​បាន​មក​បំពេញ​ព្រះ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៦ ខែ​វិច្ឆិកា ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១៤ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​១៩២៤​។ នៅ​ពេល​ត្រឡប់​ទៅ​ប្រទេស​ថៃ​វិញ គឺ​នៅ​ខែ​មីនា ឆ្នាំ​១៩២៥ ព្រះ​អង្គ​បាន​និពន្ធ​ស្នាដៃ​នេះ​ឡើង ដោយ​ដំបូង​ឡើយ​ជា​ពាក្យ​រាយ​រៀប​រាប់​អំពី​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ក្នង​លក្ខណៈ​កំណត់​ហេតុ​ធម្មតា​។ ក្រោយ​មក​ព្រះ​អង្គ​ក៏​តាំង​ព្រះ​ទ័យ​យ៉ាង​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​រៀប​រៀង​ជា​ពាក្យ​កម្រង​កែវឡើង​។

ស្នា​ដៃ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ព្រះ​អង្គ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ការដូ ឬ​របស់​បញ្ញើ​សម្រាប់​មិត្រ​សហាយ​របស់​ទ្រង់​ដែល​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​ ជំនួស​ឲ្យ​របស់​ផ្ញើ​​ពី​​កម្ពុជា​។ នេះ​ដូច​ក្នុង​ពាក្យ​ប្រារព្ធ​ដែល​ព្រះ​អង្គ​រៀប​រាប់​ឡើង​ជា​ពាក្យ​កាព្យ​នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ «​និរាស​នគរ​វត្ត​» នេះ​។

«​និរាស​នគរ​វត្ត​» ជា​ប្រភេទ​សៀវភៅ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ និង​បូរាណ​វិទ្យា​ជា​ច្រើន​ភ្ជាប់​មក​ជាមួយ​គ្នា​។ ក្រៅ​ពី​នោះ​ក៏​នៅ​មាន​បញ្ចូល​ហេតុការណ៍​នានា​របស់​ប្រទេស​ថៃ និង​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង ដែល​ព្រះ​អង្គ​បាន​បំពេញ​ព្រះ​ទស្សនកិច្ច​ទាំង​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​សៀមរាប មាន​ដូច​ជា​ប្រាសាទ​បូរាណ​ខ្មែរ​ជា​ច្រើន ទាំង​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ មាន​ដូច​ជា​ការ​ចូល​គាល់​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​រាជានុកោដ្ឋ និង​ការ​រៀប​រាប់​អំពី​ព្រះ​បរម​រាជវាំង​ខ្មែរ និង​ព្រះ​ឧបោសថ​រតនារាម​ព្រះ​កែវ​មរកត​ ជា​ដើម​។ល។

ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​បទ​ដក​ស្រង់​មួយ​នៃ​ «​និរាស​នគរ​វត្ត​» ច្បាប់​ក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព​ ដែល​ស្រែ​ខ្មុក​សូម​ធ្វើ​ការ​បក​ប្រែ​ក្រៅ​ផ្លូវ​ការ​ទុក​គ្រាន់​ជា​ការ​កម្សាន្ត​ដូច​ត​ទៅ​នេះ​៖

                                                 ๏ ធ្លាប់​ឮ​គេ​និយាយ​ត​គ្នា​
អ្នក​ដែល​ធ្លាប់​ទៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​មក ថា​ប្រាសាទ​សិលា​គួរ​ទស្សនា​ណាស់
ធំ​ធេង​មហោឡារ​បូរាណ​សាង ថ្វី​ដៃ​ជាង​ខម​ជំនាញ​ការ​ចម្លាក់
ធ្វើ​ក្បាច់​ភ្ញី​ច្រើន​សំភី​​ជាក់ គេ​ចូល​ចិត្ត​បបួល​ឲ្យ​យើង​ទៅ​មើល
តែ​នៅ​ជាប់​រវល់​កិច្ចការ ហេតុ​នេះ​ត្រូវ​រង់​ចាំ​គ្រា​បាន​ធូរ​ណាត់​ខ្លះ
រហូត​មក​ដល់​ឆ្នាំ​ជូត ក៏​នឹង​មាន​ពេល​ទៅ​នគរ​វត្ត
ឯ​ធិតា​ក៏​ចង់​ទៅ​ដែរ ថា​នឹង​មិន​ឲ្យ​ទៅ​ក៏​មិន​បាន
កម្សាន្ត​ទី​ណា​ក៏​ទៅ​គ្រប់​ទី ក៏​ប្រណី​ព្រម​ឲ្យ​ទៅ​ជាមួយ
ទើប​ទូល​លា​នាំ​​វរ​លក្សណ៍​ទាំង​បី ផ្ដើម​និរាស​ក្រុង​ក្រៃ​ហៃ​សួគ៌
ពី​ខែ​វិច្ឆិកា​រហូត​ដល់​ខែ​ធ្នូ ទៅ​កម្សាន្ត​ក្រុង​កម្ពុជា
បារាំង​សែស​សែន​ល្អ​អារី ជួយ​ចាត់​ចែង​គ្រប់​បែប​យ៉ាង
ទៅ​ដល់​ទី​ណា​ក៏​សែន​សុខ​គ្រប់​វេលា ក៏​គួរ​ជា​ទី​អរគុណ​ក្រៃ
ទាំង​ព្រះ​ញាតិ​ក្រុង​កម្ពុជា ក៏​រាក់​ទាក់​ទទួល​មិន​កន្ដើយ
បាន​ប្រាស្រ័យ​សន្ទនា​យ៉ាង​ស្និទ្ធ ចិត្ត​ក៏​ស្រប​ដោយ​អំណរ​គុណ
កម្សាន្ត​សប្បាយ​តែ​នឹក​ដល់​មិត្រ ទាំង​ស្រី​ប្រុស​ដែល​នៅ​ក្រុង​ធំ
ធ្វើ​ឲ្យ​នឹក​ចង់​ផ្ញើ​របស់​ត្រូវ​ចិត្ត តែ​គិត​ទៅ​ក៏​លំបាក​ចិត្ត​មិន​ណយ
ថា​នឹង​ទិញ​របស់​អ្វី​ផ្ញើ​ទៅ ទុន​របស់​យើង​មិន​ល្មម​ត្រូវ​អល់អែក
ដោយ​មិត្រ​ៗ​គឺ​គិត​ទៅ​រាប់​រយ ថា​ចែក​ខ្លះ​ៗ​ក៏​មិន​គួរ
ហេតុ​នេះ​ក៏​មិន​គួរ ទើប​មក​តែង​និរាស​ល្អ​គាប់​ជាង
សាក​និទាន​រឿង​ទៅ​លេង​កម្ពុជា ឲ្យ​បណ្ដា​មិត្រ​គ្រប់​គ្នា​បាន​ស្ដាប់
ហើយ​និពន្ធ​ចែក​ជា​ទំនង​របស់​ផ្ញើ ឃើញ​ថា​សម​ប្រកប​នឹង​បំណង​ប្រាថ្នា
តែ​គិត​កំណាព្យ​ក៏​លើស​កម្លាំង នឹង​តែង​តាំង​រាប់​ឆ្នាំ​ច្បាស់​មិន​ហើយ
ថា​នឹង​តែង​កំណាព្យ​អាច​នឹង​ជួប​ឧបសគ្គ ហេតុ​នេះ​ជាក់​រៀប​រៀង​ជា​កម្រង​កែវ
មាន​កំណាព្យ​នាំ​មុខ​បន្តិច​ដើម្បី​លម្អ តាម​បូរាណ​ប្រាជ្ញ​បែ​ប​និរាស
បើ​មិន​ដូច​នេះ​ម្ដេច​នឹង​ហៅ​និរាស ដោយ​ហេតុ​មិន​មាន​កំណាព្យ​អក្សរ​សារ
ទើប​តែង​ទុក​គ្រាន់​ជា​ភស្តុតាង សូម​អញ្ជើញ​អាន​សាច់​រឿង​ទាំង​ស្រុង​អឺយ​៕៚

______________________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ​៖
១. «វរ​វង្ស សូរ​វង្ស» អំណោយ​​ពី​អតីត​ព្រះ​ចៅ​ផែន​ដី​ខ្មែរ ថ្វាយ​អតីត​ព្រះ​ចៅ​ផែន​ដី​សៀម
២. ក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព បុគ្គល​ដែល​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជិត​ស្និទ្ធ​និង​កម្ពុជា

អំពី​ពាក្យ​ថា «​ហ្លួង​» ថ្ងៃសុក្រ 26 ខែ​ឧសភា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in អំពី​ភាសា, ภาษาไทย, ພາສາລາວ.
1 comment so far

ពាក្យ​ថា «​ហ្លួង​» ដែល​សរសេរ​ ហ ជើង ល ស្រៈ ួ និង ង បែប​នេះ​គឺ​ជា​ពាក្យ​​ដែល​មាន​ប្រភព​មក​ពី​ភាសា​សៀម និង​លាវ ហេតុ​ដូច​នេះ​ហើយ​ទើប​បាន​ជា​យើង​មិន​សរសេរ «​លួង​» បែប​នេះ​ទេ​។ ភាសា​សៀម​សរសេរ​ជា «​หลวง» ជា​អក្សរ​រាយ ឯ​លាវ​សរសេរ​ជា «​ຫລວງ​» ជា​អក្សរ​រាយ ឬ «ຫຼວງ​» ជា​អក្សរ​តម្រួត​។

នៅ​ក្នុង​វចនានុក្រម​ខ្មែរ​លោក​បាន​ផ្ដល់​និយម​ន័យ​នៃ​ពាក្យ​នេះ​ថា​៖

ហ្លួង ស. ល. ( ន. ) (ហ្ល្វង អ. ថ. ហ្លួ៎ង) ព្រះ​រាជា (ព្រះ​ករុណា​ជា​ម្ចាស់​ជីវិត) : ហ្លួង​ស្តេច​ចេញ​ប្រទាន​រង្វាន់​ដល់​ពួក​សិស្ស​សាលា… (ពាក្យ​ធម្មតា) ។ ប្រើ​ជា​ពាក្យ​ផ្តើម​ហៅ​សម្តេច​ព្រះ​អគ្គ​មហេសី​ឬ​សម្តេច​ព្រះ​មហា​ឧបរាជ​ផង​ក៏​បាន : ហ្លួង​ស្រ្តី, ហ្លួង​ឧបរាជ ។ ឋានន្តរ​ស័ក្តិ​ឬ​បណ្ដា​ស័ក្តិ​មន្រ្តី​ថ្នាក់​តូច​ជាង​ទី​ព្រះ ធំ​ជាង​ទី​ឃុន : ហ្លួង​សេនានុរក្ស។

ដោយ​ឡែក​នៅ​នគរ​ថៃ​ដែល​ជា​ប្រភព​នៃ​ពាក្យ​នេះ​វិញ ក៏​មាន​ន័យ​ដូច​អ្វី​ដែល​ខ្មែរ​យើង​យក​មក​ប្រើ​ដែរ​​។ ប្រជាជន​ថៃ​ហៅ​ព្រះ​មហាក្សត្រិយ៍​ខ្លួន​ដោយ​ឥត​ចេញ​ព្រះ​នាម​ថា នៃហ្លួង (ថ. ในหลวง) អាន​ថា ណៃហ្លួង​ ឬ​ ផ​ហ្លួង (ថ. พ่อหลวง)​។

នៅ​ក្នុង​វចនានុក្រម​ច្បាប់​រាជ​បណ្ឌិត្យ​ស្ថាន​របស់​ថៃ ច្បាប់​ព.ស.​២៥៥៤ បាន​ឲ្យ​និយម​ន័យ​ពាក្យ​នេះ​ សម្រាយ​រហូត​ដល់​មាន​ន័យ​ថា អ្វី​ៗ​ទាំង​អស់​ដែល​ជា​ទី​របស់​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​, ដែល​ធំ​, ដែល​ជា​របស់​សាធារណៈ​, បណ្ដា​ស័ក្ដិ​ខ្ញុំ​រាជការ និង​សម្រាប់​ការ​ហៅ​ព្រះ​ភិក្ខុ​សង្ឃ​ក្នុង​ន័យ​គោរព​ផង​​ ដោយ​មាន​តួយ៉ាង​​​ជា​ពាក្យ​ហៅ​ វាំង​ហ្លួង (​វាំង​ស្ដេច​)​, ភ្នំ​ហ្លួង (​ភ្នំ​ធំ)​, ផ្លូវ​ហ្លួង​ (​ផ្លូវ​ធំ​ ថៃ​ប្រើ​សំដៅ​ផ្លូវ​ជាតិ​)​, ហ្លួង​វិចិត្រ​វាទការ​, ហ្លួង​បង (​ប្រើ​ហៅ​សម្រាប់​ព្រះ​សង្ឃ​)​…. ជា​ដើម​។ល។

ខ្មែរ​យើង​ប្រើ​ជា​ «​ហ្លួង​» នេះ​រត់​មាត់ ដោយ​អំណាច​នៃ​ការ​ឆ្លង​វប្បធម៌​ក្នុង​នាម​ជា​ប្រទេស​ជាតិ​ខាង និង​ដោយ​អំណាច​នៃ​បារមី​សៀម ដែល​ធ្លាប់​មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​ខ្មែរ​ពី​អតីត​កាល​។ ដូច​តួ​យ៉ាង​យើង​ហៅ​ព្រះ​នាម​អតីត​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​យើង ជា ហ្លួង​​នរោត្ដម​, ហ្លួង​រាជានុកោដ្ឋ​… និង​បច្ចុប្បន្ន​សម្ដេច​ព្រះ​មហាក្សត្រីយ៍​ព្រះ​អង្គ​ហៅ​ព្រះ​មហាក្សត្រិយ៍​ដែល​ជា ព្រះ​រាជ​បុត្រ​ថា ហ្លួង​កូន​, និង​​ហ្លួង​ម៉ែ​ … ជា​ដើម​។ល។ ក្រៅ​ពី​នោះ យើង​នៅ​មាន​ប្រើ​ពាក្យ​នេះ​ដូច​ជា ដំណាក់​ហ្លួង​, ល្ខោន​ហ្លួង​, កំពង់​ហ្លួង​, ព្រែក​ហ្លួង​, អណ្ដើក​ហ្លួង​​…​។ល។ គឺ​ឃើញ​ថា​មិន​ខុស​ឆ្គង​អ្វី​ឡើយ​ ប្រទេស​ដែល​នៅ​ក្បែរ​គ្នា​តែង​តែ​ខ្ចី​ពាក្យ​គ្នា​ប្រើ​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​ដោយ​ចៀស​​មិន​ផុត​។

ក្រៅ​អំពី​ពាក្យ «​ហ្លួង​» នេះ​ខ្មែរ​យើង​ក៏​នៅ​ប្រើ​ពាក្យ​សៀម​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ផង​ដែរ​​។ យើង​កុំ​គួរ​ណា​ឡើយ​ទៅ​ប្រកាន់​ថា​នេះ​ពាក្យ​សៀម នោះ​ពាក្យ​សៀម​ ដ្បិត​ពាក្យ​ដែល​ខ្មែរ​យើង ប្រើ​ប្រាស់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ចាប់​ពី​ពាក្យ​សាមញ្ញ​ទៅ​រហូត​ដល់​ពាក្យ​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​ភាសា​រាជការ មួយ​ចំនួន​ធំ​រាប់​មិន​អស់​សុទ្ធ​តែ​ជា​ពាក្យ​ដែល​មាន​ប្រភព​ពី​ភាសា​បរទេស​ទាំង​អស់​។ ការ​ខ្ចី​ពាក្យ​ប្រើ​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​ធ្វើ​ឲ្យ​ភាសា​ខ្មែរ​យើង​សម្បូរ​បែប​ និង​មាន​សោភ័ណ​ទៅ​វិញ​ទេ​៕

_______________________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ​៖
១. ប្រវត្តិ​ពាក្យ «ពញា»

ក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព បុគ្គល​ដែល​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជិត​ស្និទ្ធ​និង​កម្ពុជា ថ្ងៃសុក្រ 19 ខែ​ឧសភា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ภาษาไทย.
1 comment so far

កកន៖ ប្រសិនបើ​យើង​និយាយ​ដល់​ទំនាក់​ទំនង​ខ្មែរ​ថៃ​ បុគ្គល​មួយ​រូប​របស់​ថៃ​ដែល​ខ្មែរ​យើង​គួរ​ស្គាល់ និង​សិក្សា​រៀន​សូត្រ​នោះ​គឺ ក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព។ ព្រះ​អង្គ​គឺ​ជា​អ្នក​ជំនាញ​ការ​ទាក់​ទង​នឹង​ប្រទេស​កម្ពុជា ហើយ​ក៏​គឺ​ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​មួយ​រូប​ដែល​ប្រជា​ជន​ថៃ​គោរព​ស្រឡាញ់​ព្រះ​អង្គ​យ៉ាង​ខ្លាំង​។

ទំនាក់​ទំនង​យ៉ាង​ជិត​ស្និទ្ធ​រវាងក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព ​និង​ប្រទេស​កម្ពុជា ជៀស​មិន​ផុត​អំពី​រឿង​រ៉ាវ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​នានា​រវាង​កម្ពុជា​និង​ថៃ​ឡើយ​។ នេះ​រួម​បញ្ចូល​ទាំង​រឿង​រ៉ាវ​នានា​ទាក់​ទង​នឹង​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ បាត់​ដំបង ជា​ដើម​។ល។ ក្រៅ​ពី​នោះ​ព្រះ​អង្គ​​បាន​ធ្វើ​ការ​បក​ប្រែ​សៀវភៅ​នានា ដែល​ជា​ទំនុក​ទំនៀម​រាជ​ពិធី​នានា​របស់​ខ្មែរ ទៅ​ជា​ភាសា​ថៃ ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រជាជន​ថៃ​បាន​សិក្សា​រៀន​សូត្រ​ពី​ខ្មែរ​យើង​ផង​ដែរ​។ ទំនាក់​ទំនង​ជិត​ស្និទ្ធ​មួយ​ទៀត ដែល​ប្រចក្ស​​បំផុត​នោះ​គឺ​ស្នាដៃ​ដែល​ជា​បទ​កម្រង​កែវ​​មួយ​របស់​ព្រះ​អង្គ​ឈ្មោះ «​និរាស​នគរ​វត្ត» ដែល​បាន​រៀប​រាប់​អំពី​ដំណើរ​យាង​ទស្សនកិច្ច​របស់​ព្រះ​អង្គ​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង ជា​ពិសេស​ដំណើរ​យាង​ប្រពាស​ប្រាសាទ​នគរ​វត្ត​ដ៏​ល្បី​ល្បាញ​របស់​ខ្មែរ​។

ដើម្បី​បាន​ជា​ទី​ប្រចក្ស​នូវ​ប្រវត្តិ​របស់​នេះ ស្រែ​ខ្មុក​សូម​លើក​យក​ប្រវត្តិ​ត្រួស​ៗ​របស់​ព្រះ​អង្គ​ដើម្បី​ជា​ទី​សិក្សា​ស្វែង​យល់​ដូច​ត​ទៅ​៖

ក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព មាន​ព្រះ​នាម​ពេញ​ជា សម្ដេច​ព្រះ​ចៅ​បរម​វង្ស​ធើ ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​តិឝវរកុមារ ក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព​ (ថ. สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพ)​។ ព្រះ​អង្គ​ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​១៨៦២ ជា​ព្រះ​រាជ​ឱរស​អង្គ​ទី​៥៧ នៃ​ព្រះបាទសម្ដេចព្រះចមក្លៅចៅយូហួ ឬរាមាទី៤  ជាមួយ​នឹង​ចៅ​ចម​មាតា​ឈុំ​។ នៅ​ថ្ងៃ​សម្ពោធ​ចេញ​ខែ ព្រះ​អង្គ​ត្រូវ​បាន​ព្រះ​រាជ​បិតា​ព្រះ​រាជ​ទាន​តាំង​ព្រះ​នាម​ពេញ​យស​ថា​៖

«សម្ដេច​ព្រះ​បរមេន្ទ្រ​មហា​មកុដ ព្រះ​ចម​ក្លៅ​ម្ចាស់​ផែន​ដី​ស្យាម​ជា​ព្រះ​បិតា សូម​តាំង​នាម​កុមារ​បុត្រ​ដែល​កើត​ពី​ឈុំ​ឡេក​ជា​មាតា​នោះ និង​កើត​នៅ​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ៩​រោច ខែ​ជេស្ឋ ឆ្នាំ​ច​ចត្វា​ស័ក​នោះ ថា​ដូច​នេះ ព្រះ​ចៅ​លូក​ធើ ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​តិឝវរ​កុមារ នាគ​នាម សូម​ចូរ​ចម្រើន​ជន្មាយុ វណ្ណ សុខ ពល បដិភាណ សព្វ​សិរិសុវត្ថិ​ពិពឌ្ឍន​មង្គល​គ្រប់​ប្រការ ត​រៀង​រហូត​ហោង​»​។

តាំង​ពី​កុមារ​ភាព​មក​​ ព្រះ​អង្គ​បាន​ចូល​សិក្សា​ភាសា​ថៃ​នៅ​ក្នុង​សំណាក់​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង​ថៃ ព្រម​ទាំង​ភាសា​អង់គ្លេស​ផង​ដែរ​។

  • នៅ​គ.ស.​១៨៧៥ ពេល​គ្រា​ព្រះ​ជន្ម​១៣​វស្សា ព្រះ​អង្គ​បាន​បួស​ជា​សាមណេរ​​ និង​ចាំ​វស្សា​នៅ​ឯ​វត្តព្រះស្រីរតនសាស្ដារាម
  • នៅ​គ.ស.​១៨៧៧ ទ្រង់​បាន​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​ពី​សាលា​រៀន​នាយ​ទាហាន​ជើង​គោក ទទួល​បាន​ឋានន្តរ​សក្តិ​ជា​​ឧត្ដម​សេនីយ​ត្រី​ ទាហាន​មហាតលិក
  • នៅ​គ.ស.​១៨៨២ ព្រះ​អង្គ​បាន​បួស​ជា​ព្រះ​ភិក្ខុ​នៅ​វត្តព្រះស្រីរតនសាស្ដារាម និង​បាន​ចាំ​វស្សា​នៅ​វត្ត​និវេឝ​ធម្ម​ប្រវត្តិ ខេត្ត​ព្រះ​​នគរ​ស្រី​អយុធ្យា
  • ពី​ខែ​វិច្ឆិកា ដល់​ខែ​ធ្នូ គ.ស.​១៩២៤ ព្រះ​អង្គ​បាន​យាង​មក​បំពេញ​ព្រះ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ព្រម​ទាំង​បាន​ចូល​គាល់​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ សិរីសុវត្ថិ ព្រះ​បរម​រាជានុកោដ្ឋ​ផង​ដែរ​។ ពេល​ត្រឡប់​ទៅ​វិញ ទ្រង់​បាន​និពន្ធ​សៀវភៅ​មួយ​ជា​ពាក្យ​កម្រង​កែវ មាន​ឈ្មោះ​ថា «​និរាស​នគរ​វត្ត​»​។

ក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព បាន​បំពេញ​ព្រះ​រាជ​កិច្ច​នានា​របស់​ព្រះ​នគរ​ថៃ​យ៉ាង​គាប់​ប្រសើរ និង​ជា​ទី​ទុក​ព្រះ​ទ័យ​នៃ​ ​ព្រះបាទសម្ដេចព្រះចមក្លៅចៅយូហួ ឬរាមាទី៤ រហូត​ដល់​ព្រះ​អង្គ​សរសើរ​ថា ទ្រង់​ដូច​ជា «​ពេជ្រ​ប្រដាប់​មហា​ពិជ័យ​មកុដ​»​។

ក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព ចាប់​ផ្ដើម​ប្រឈួន​ដោយ​រោគ​ព្រះ​ហទ័យ (​បេះ​ដូង​) ពិការ​តាំង​ពី​ខែ​ធ្នូ ១៩៤១ និង​ចូល​ទិវង្គត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៤៣ ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​៨១​វស្សា​៕

ក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព​ព្រម​រាជ​ប្រតិភូ​ថត​រូប​ខាង​មុខ​ប្រាសាទ​បាយ័ន នគរ​ធំ
ក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព​ព្រម​រាជ​ប្រតិភូ​ថត​រូប​ខាង​មុខ​ប្រាសាទ​នគរ​វត្តក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព​ទស្សនកិច្ច​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ

______________________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ​៖
១. «​និរាស​នគរ​វត្ត​» ច្បាប់​ក្រុម​ពញា​តម្រុង​រាជានុភាព

ព្រះ​គោ​ថៃ​បរិភោគ «​ស្រូវ-ពោត-ស្មៅ» ធញ្ញាហារ ផលាហារ ទឹក​បរិបូរណ៍​ល្អ ថ្ងៃសៅរ៍ 13 ខែ​ឧសភា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ภาษาไทย.
1 comment so far

នានាប្រទេសក្រុងទេពមហានគរ, រាជអាណាចក្រថៃ – កាល​ពី​ព្រឹក​ម្សិល​មិញ​នេះ (​១២ ឧសភា ២០១៧​) នៅ​ឯ​ក្រុង​ទេព​មហា​នគរ ថៃ​រាជ​អាណាចក្រ​ថៃ ក៏​មាន​ចាត់​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យច្រត់ព្រះនង្គ័ល ប្រចាំពុទ្ធសករាជ២៥៦០ (គ.ស.២០១៧) ដែលជាទំនៀមប្រចាំឆ្នាំនៃរាជអាណាចក្រ ដើម្បីប្រកាសពីរដូវនៃការធ្វើស្រែចម្ការបានចាប់ផ្ដើម។

ព្រះរាជពិធីនាថ្ងៃនេះបានចាប់ផ្ដើមនៅម៉ោង៨ និង២៥នាទី នៅឯមណ្ឌលពិធីវាលព្រះស្រែស្នាមហ្លួង ដោយបានចូលរួមជា​ព្រះ​រាជាធិបតី​ភាព​ដ៏​ខ្ពង់​ខ្ពស់​នៃ​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​អង្គ​ថ្មី​របស់​ថៃ គឺ សម្ដេចព្រះចៅយូហួមហាវជិរាលង្ករណ បតិន្ទ្រទេព្យវរាង្កូរ ព្រមមន្ត្រី ជំទាវឃុនណាង ខ្ញុំរាជការ គ្រប់មុខមន្ទីរ និងអាណាប្រជានុរាស្ត្រថៃជាច្រើនម៉ឺននាក់បានចូលរួម។

សម្រាប់ឆ្នាំនេះ ព្រះគោដែល​ត្រូវ​យក​មក​ភ្ជួរ​សម្រាប់​ព្រះ​រាជ​ពិធី គឺ​ជា​ព្រះ​គោ​ពូជ​ថៃ​ពណ៌​ស​ដែលមកពីខេត្តលាំពូន ឈ្មោះព្រះគោផើម និងព្រះគោផូន អាយុ​៧​ឆ្នាំ​។ ចំពោះការព្យាករណ៍ក្នុងព្រះរាជពិធីនាព្រឹកនេះទៅលើអាហារទាំង៧មុខនោះ ព្រះគោថៃបានបរិភោគស្រូវ ពោត ទំនាយថាឆ្នាំនេះធញ្ញាហារ ផលាហារ នឹងបរិបូរណ៍ល្អ បរិភោគស្មៅ ព្យាករណ៍ថា ទឹក​នឹង​បរិបូរណ៍​ល្មម​សម​គួរ ធញ្ញាហារ ផលាហារ ភក្សាហារ មង្សាហារ និងឧត្ដមសម្បូរ​ល្អ​​៕៚

រូប​ភាព​រក្សា​សិទ្ធិ​ដោយ អ្នក​ចាត់​ការ ចុច​ទី​នេះ​ដើម្បី​មើល​រូប​បន្ថែម

________________________________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ​៖
១. ព្រះរាជ​ពិធី​បុណ្យ​ច្រត់​ព្រះ​នង្គ័ល ប្រចាំ​ព.ស.​២៥៦១

ទំនៀម​ការ​ចាត់​តាំង​បារៀន​ធម៌​ថ្វាយ​ព្រះ​ភិក្ខុ​ សាមណេរ នៅ​នគរ​ថៃ ថ្ងៃអង្គារ 9 ខែ​ឧសភា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ภาษาไทย.
add a comment

ប្រទេស​ថៃ ដែល​មាន​ការ​បដិបត្តិ​យ៉ាង​ខ្ជាប់​ខ្ជួន​តាម​បូរាណ​បវេណី​នោះ នៅ​មាន​ទំនៀម​ពិធី​មួយ​ដែល​គួរ​កត់​សម្គាល់​នោះ​គឺ​ «​ទំនៀម​ការ​ចាត់​តាំង​បារៀន​ធម៌​ថ្វាយ​ព្រះ​ភិក្ខុ​ សាមណេរ​»​។ ពិធី​នេះ​ជា​ទូទៅ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​មួយ​ថ្ងៃ នៅ​ក្នុង មុន​ថ្ងៃ​វិសាខ​បូជា​។

ការ​ចាត់​ពិធី​ទ្រង់​តាំង​បារៀន ជា​ព្រះ​រាជ​ប្រពៃណី​ព្រះ​ចៅ​ផែន​ដី​ថៃ ទ្រង់​តាំង​បារៀន​ធម៌​ថ្វាយ​ព្រះ​ភិក្ខុ សាម​ណេ ដែល​មាន​ចំណេះ​ដឹង និង​ប្រឡង​ដេញ​ប្រយោគ​ជាប់ តាម​មុខ​វិជ្ជា​ភាសា​បាលី​។ (កកន៖ នៅ​ក្នុង​វចនានុក្រម​ខ្មែរ សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ ជួន ណាត ទ្រង់​ផ្ដល់​និយម​ន័យ​ថា បារៀន​នេះ គឺ​សម្គាល់​ចំពោះ​កុលបុត្ត​អ្នក​រៀន​ព្រះ​បរិយត្តិ​ធម៌ ដែល​បាន​ដេញ​ប្រយោគ (ប្រឡង) ជាប់ រាប់​តាំង​ពី​ប្រយោគ​ទី​៣​ឡើង​ទៅ​)​។ ទាំង​នេះ​ជា​ការ​ទំនុក​បម្រុង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ថៃ​ឲ្យ​ចម្រើន​រុង​រឿង​ត​ទៅ​។

ចំពោះ​សាមណេរ​រូប​ណា​ដែល​ប្រឡង​ជាប់​បារៀន​ធម៌​​បាន​៩​ប្រយោគ នៅ​ពេល​គ្រប់​ព្រះ​ជន្ម​ឧបសម្ប័ទ​នោះ ព្រះ​ចៅ​ផែន​ដី​សៀម​ទ្រង់​ព្រះ​រាជានុញ្ញាត​ឲ្យ​ធ្វើ​ជា​នាគ​ហ្លួង និង​ឧបសម្ប័ទ នា​វត្តព្រះស្រីរតនសាស្ដារាម ព្រះកែវមរកត ក្នុងព្រះបរមមហារាជវាំង ក្រុងទេពមហានគរ​ ទៀត​ផង​។ ក្រៅ​ពី​នេះ ក៏​នៅ​មាន​ទំនៀម​ការ​ព្រះ​រាជ​ទាន​ផ្លិត​យស​សម្រាប់​ព្រះ​ភិក្ខុ​សាមណេរ​ទាំង​ឡាយ​ណា​ដែល​ប្រឡង​ជាប់​បារៀន​ធម៌ ៣​​, ៦ និង​ ៩ ប្រយោគ​ នា​ព្រះ​ឧបោសថ​​វត្តព្រះស្រីរតនសាស្ដារាម ព្រះកែវមរកត មួយ​ថ្ងៃ​មុន​ថ្ងៃ​វិសាខ​បូជា​។

ចំណែក​ឯ​ព្រះ​ភិក្ខុ​សាមណេរ ដែល​ប្រឡង​បាន​បារៀន​ធម៌ ៤, ៥, ៧ និង ៨ ប្រយោគ​វិញ ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ព្រះ​រាជានុញ្ញាត​ឲ្យ​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ​ជា​អ្នក​ប្រទាន​ផ្លិត​យស នា​ព្រះ​ឧបោសថ វត្ត​ដែល​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ​ប្រថាប់​៕​៚

ព្រះ​រាជ​ពិធី​ប្រទាន​ផ្លិត​យស​ដល់​ភិក្ខុ​សាមណេរ​ដែល​ប្រឡង​ដេញ​ប្រយោគ​ជាប់
ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​ថៃ​ស្ដេច​ប្រទាន​ផ្លិត​យស​ដល់​ភិក្ខុ​សាមណេរ​ដែល​ប្រឡង​ដេញ​ប្រយោគ​ជាប់
​ភិក្ខុ​សាមណេរ​ដែល​ប្រឡង​ដេញ​ប្រយោគ​ជាប់

%d bloggers like this: