jump to navigation

រាជា​និយម​នៅ​ក្នុង​រជ្ជ​កាល​នៃ​រាមា​ទី​១០ ថ្ងៃអង្គារ 28 ខែកក្កដា 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បរិយាយ​ថ្ងៃ​នេះ, ภาษาไทย.
1 comment so far

ថ្ងៃ​នេះ (​២៨ កក្កដា ២០២០​) នគរ​ថៃ​​កំពុង​ប្រារព្ធ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ចម្រើន​ព្រះ​ជន្ម​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​ខ្លួន  ព្រះ​បាទ​ សម្ដេច​ព្រះ​វជិរ​ក្លៅ​ចៅ​យូហួ ឬ​រាមា​ទី​១០ គម្រប់​​៦៨​ព្រះ​វស្សា​​។ ឆ្នាំ​នេះ​គឺ​ជា​ឆ្នាំ​ទី​៤​ហើយ ដែល​ប្រទេស​ថៃ​ប្រារព្ធ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​​ចម្រើន​ព្រះ​ជន្ម​របស់​ព្រះ​អង្គ បន្ទាប់​ពី​ទ្រង់​បាន​ឡើង​គ្រង​រាជ​សម្បត្តិ​បន្ត​ពី​ព្រះ​រាជ​បិតា កាល​ពី​ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៦​ មក​​។ រយៈ​ពេល​៤​ឆ្នាំ ក្រោម​រជ្ជកាល​ថ្មី​នៃ​រាមា​ទី​១០ បាន​លេច​ឲ្យ​ឃើញ​កាន់​តែ​ច្បាស់​ពី​អនាគត​មិន​ស្រស់​ថ្លា​នៃ​របប​រាជា​និយម​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ ដែល​ធ្លាប់​តែ​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​យ៉ាង​មហិមា​ពី​សំណាក់​ប្រជាជន​នៃ​ប្រទេស​នេះ​។

ឲ្យ​មែន​ទែន​ទៅ​ការ​បាត់​បង់​ប្រជា​ប្រិយ​នៃ​របប​រាជា​និយម​នៅ​ប្រទេស​ថៃ មាន​ឡើង​តាំង​ពី​រជ្ជកាល​មុន (​រាមា​ទី​៩​) មក​ម្ល៉េះ​។ ច្បាប់​ដាក់​ទោស​ទណ្ឌ​ស្ដី​អំពី​ការ​ប្រមាថ​អង្គ​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍ បាន​ក្លាយ​ជា «​ឧបករណ៍​» មួយ​ក្នុង​ការ​រារាំង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ទាំង​ឡាយ​ណា​ដែល​ជា​ការ​ប្រមាថ ឬ​អាប់​ឱន​ចំពោះ​ព្រះ​ចេស្ដា​អង្គ​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍ ព្រះ​រជ្ជ​ទាយាទ និង​រហូត​ដល់​​ភូ​សម្រេច​រាជការ​ផង​។ ជា​រឿយ​ៗ​ច្បាប់​នេះ​ទទួល​បាន​ការ​រិះ​គន់​ពី​សំណាក់​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នានា​។

ប្រទេស​ថៃ​បាន​បន្ត​ដើរ​តាម​គន្លង​រាជា​និយម​បែប​សម័យ​បូរាណ ដែល​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ជា​អាទិទេព ជា​ម្ចាស់​ជីវិត​នៃ​បណ្ដា​ពួង​ប្រជា​ទាំង​អស់​ បើ​ទោះ​បី​ជា​រាជានិយម​បែប​ផ្ដាច់​ការ​ត្រូវ​បាន​ផ្លាស់​ប្ដូរ​មក​ជា​រាជានិយម​អាស្រ័យ​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៣២ នោះ​មក​ហើយ​ក្ដី​។ ការ​នេះ​បាន​ស្ដែង​ឲ្យ​ឃើញ​យ៉ាង​ច្បាស់​ពី​សទ្ធានៃ​ប្រជាជន​សៀម​មាន​ចំពោះ​អតីត​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​របស់​គេ ព្រះបាទ សម្ដេចព្រះបរមិន្ទ្រមហាភូមិពល អតុល្យតេជ (រាមាទី៩) តាំង​តែ​ពី​ព្រះ​អង្គ​នៅ​មាន​ព្រះ​ជន្ម រហូត​ដល់​ទ្រង់​សោយ​ព្រះ​ទិវង្គត​

បើ​ទោះ​បី​ជា​សទ្ធា​នៃ​ការ​គោរព​បូជា​ចំពោះ​អង្គ​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍ ព្រម​ទាំង​ចលនា​នៃ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្ធ​ផ្សាយ​ដ៏​សម្បូរ​បែប និង​មហិមា​ក្នុង​ការ​​លើក​កម្ពស់​កិត្យានុភាព​​នៃ​ព្រះ​ចៅ​ផែន​ដី របប​រាជា​និយម​នៃ​ប្រទេស​នេះ​ក៏​មិន​មែន​មាន​ន័យ​ថា​ពិត​ជា​ផ្កា​រីក​ដ៏​ស្រស់​ប្រិម​ប្រិយ​នោះ​ទេ​។ បណ្ដា​អ្នក​នយោបាយ អ្នក​ត​ស៊ូ​មតិ ព្រម​ទាំង​ពល​រដ្ឋ​ថៃ​ជា​ច្រើន​ផង (​បើ​ទោះ​បី​ជា​មិន​ចេញ​មុខ​ដោយ​ត្រង់​ក្ដី​) នៅ​តែ​មាន​មន្ទិល​អំពី​អព្យាក្រឹត​ភាព​នៃ​អង្គ​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​ ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ច្បាប់​ស្ដី​អំពី​ការ​ប្រមាថ​អង្គ​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​ចំពោះ​គូ​បដិបក្ខ​ខាង​នយោបាយ និង​បាន​ទាម​ទារ​ឲ្យ​មាន​កំណែ​ទម្រង់​ដ៏​ជាក់​លាក់​មួយ​ ជា​ពិសេស​ចំពោះ​អ្នក​តស៊ូ​ដែល​មាន​មូល​ដ្ឋាន​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​។ ជា​រឿយ​ៗ ការ​និយាយ​អំពី​ការ​បង្កើត​ប្រទេស​ថៃ «​សាធារណ​រដ្ឋ​» មួយ​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង បើ​ទោះ​ជា​លទ្ធភាព​ហាក់​បី​ដូច​ជា​នៅ​ឆ្ងាយ​​សែន​ឆ្ងាយ​ក៏​មែន​ពិត​។

មក​ដល់​រជ្ជកាល​ថ្មី​នៃ​រាមា​ទី​១០ នេះ របប​រាជានិយម​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​កាន់​តែ​បាត់​បង់​ប្រជា​ប្រិយភាព​ក្នុង​រង្វង់​ធំ​។ ជា​ការ​ពិត អង្គ​រាមា​ទី​១០ ពិត​ជា​មិន​អាច​មាន​ប្រជា​ប្រិយភាព​ប្រដូច​នឹង​ព្រះ​រាជ​បិតា​របស់​ទ្រង់​ទេ​។ ប្រជា​ប្រិយភាព​នៃ​ព្រះ​អង្គ​ហាក់​ដូច​ជា​មិន​មាន​ការ​កើន​ឡើង​ទាល់​តែ​សោះ តាំង​តែ​ពី​មុន​ពេល​ទ្រង់​ឡើង​ស្នង​រាជ្យ​មក​ម្ល៉េះ​។

ក្រៅ​តែ​អំពី​បញ្ហា​រឿង​រ៉ាវ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​នៃ​ព្រះ​អង្គ (​គ្រួសារ​) ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ព្រះ​អង្គ​មិន​ទទួល​បាន​ការ​ស្មោះ​ស្ម័គ្រ​ពី​អាណា​ប្រជា​នុរាស្ត្រ​មក ព្រះ​រាជ​ករណី​យ​កិច្ច​រយៈ​ពេល​៤​ឆ្នាំ​នៃ​រជ្ជកាល​របស់​ព្រះ​អង្គ​មក​ដល់​គ្រា​នេះ ក៏​មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​ការ​មើល​ឃើញយ៉ាង​ប្រចក្ស​​ពី​សំណាក់​ប្រជារាស្ត្រ​នៃ​ទ្រង់​ផង​ដែរ​​។ ការ​ដែល​ទ្រង់​ចំណាយ​ពេល​វេលា​ច្រើន​នៅ​បរទេស (ទ្រង់​ពំនាក់​ភាគ​ច្រើន​នៅ​ប្រទេស​​អាល្លឺម៉ង់) បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​គម្លាត​រវាង​ទ្រង់​និង​ប្រជា​រាស្ត្រ ព្រម​ទាំង​ព្រះ​រាជ​ករណីយ​កិច្ច​ផ្សេង​ៗ ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​ទ្រង់​មាន​ព្រះ​រាជ​វត្តមាន​ ជា​ដើម​។

រយៈ​ពេល​ចុង​ក្រោយ​នេះ ប្រជាជន​ថៃ​ក្នុង​ស្រុក​ច្រើន​ឡើង​ៗ បាន​ហ៊ាន​និយាយ​ដោយ​ចំហ​ទាក់​ទង​នឹង​របប​រាជា​និយម ដែល​ប្រការ​នេះ​ហាក់​​ដូច​ជា​មិន​ធ្លាប់​កើត​មាន​ពី​មុន​មក​។ ជា​មួយ​នឹង​បរិបទ និង​ចលនា​នៃ​ពិភព​លោក កំណែ​ទម្រង់​នៃ​របប​រាជាធិបតេយ្យ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ ទំនង​ជា​អាច​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​ក្នុង​រជ្ជ​សម័យ​នៃ​រាមា​ទី​១០​នេះ​។ តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី ការ​បែក​បាក់​នៅ​ក្នុង​សង្គម​នៃ​ប្រទេស​ថៃ ដែល​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​ហាក់​បី​ដូច​ជា​មិន​ទាន់​មាន​ឃើញ​ពន្លឺ​នៅ​ចុង​នៃ​រូង​ភ្នំ​ក្ដី អាច​នឹង​ក្លាយ​ជា​វិញ្ញាសា​មួយ​សម្រាប់​អង្គ​រាមា​ទី​១០ ក្នុង​ការ​ដោះ​ស្រាយ ឬ​អាច​ថា​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជា​ប្រិយ​ភាព​របស់​ព្រះ​អង្គ​កើត​មាន​ច្រើន​ឡើង​នៅ​ពេល​អនាគត​ក៏​ថា​បាន​៕

_______________________________________________
អានផងដែរ៖
១. ថៃ​ចេញ​តែមប្រិ៍​ប្រៃសណីយ៍​​អនុស្សាវរីយ៍ ចម្រើន​ព្រះ​ជន្ម​រាមា​ទី​១០

ទស្សនៈ​ថៃ ករណី​ខ្មែរ និង​ខម ថ្ងៃសុក្រ 3 ខែកក្កដា 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បរិយាយ​ថ្ងៃ​នេះ, អំពី​ភាសា, អំពីភាសា, អំពីស្រុកខ្មែរ, ภาษาไทย.
2 comments

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៩ ខែ​មិថុនា កន្លង​មក​នេះ នៅ​លើ​បណ្ដាញ​ហ្វេសបុគ​របស់គេហ​ទំព័រ​សិល្បៈ​វឌ្ឍនធម្ម (​ថ. ศิลปวัฒนธรรม) បាន​ចុះ​ផ្សាយ​អត្ថបទ​មួយ​​ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា เขมรยุคพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 ผู้ทรงสร้าง “พนมบาแค็ง” ปราสาทหินแห่งเมืองพระนคร ឬ​ប្រែជា​ភាសា​ខ្មែរ​ថា ខ្មែរ​សម័យ​ព្រះ​ចៅ​យសោ​វរ្ម័ន​ទី​១ អ្នក​កសាង «​ភ្នំ​បាក់ខែង​» ប្រាសាទ​ថ្ម​នៃ​​ក្រុង​អង្គរ​

បន្ទាប់​ពី​ការ​ចុះ​ផ្សាយ​អត្ថបទ​នេះ បណ្ដា​អ្នក​លេង​បណ្ដាញ​សង្គម​របស់​ថៃ​ជា​ច្រើន​នាក់​បាន​នាំ​គ្នា​បញ្ចេញ​មតិ​យ៉ាង​ច្រើន ដែល​រហូត​មក​ដល់​ថ្ងៃ​នេះ (​៣ កក្កដា ២០២០) មាន​ប្រមាណ​​ជាង​១៣០ និង​មាន​ការ​ចែក​រំលែក​ប្រមាណ​ជាង​៤៥០​ដង​។ មតិ​ជា​ច្រើន​ដែល​បាន​លើក​ឡើង​ បើ​ទោះ​បី​ជា​មិន​ទាក់​ទង​នឹង​អត្ថបទ​ អ្នក​លេង​បណ្ដាញ​សង្គម​បាន​ជជែក​ពិភាក្សា​គ្នា​ពី​ឫស​គល់​នៃ​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ ដោយ​សំអាង​ថា​បណ្ដា​ប្រាសាទ​អស់​ទាំង​ឡាយ​នៅ​កម្ពុជា​នោះ មិន​មែន​ជា​ស្នា​ដៃ​នៃ​ជន​ជាតិ «​ខ្មែរ​» នោះ​ទេ​។

ជា​ការ​ពិត​ជន​ជាតិ​ថៃ​មួយ​ចំនួន រួម​ទាំង​បញ្ញវន្ត​ផង បាន​យល់​ថា ពូជ​ខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន​មិន​មែន​ជា​តំណ​វង្ស​ពី​អ្នក​សាង​មហា​ប្រាសាទ​នានា​នៅ​ដែន​ដី​តំបន់​នេះ​ទេ អ្នក​ដែល​សាង​វត្ថុ​អស់​ទាំង​នោះ រួម​ទាំង​អារ្យធម៌​ផង ដែល​បាន​មាន​ឥទ្ធិពល​ទៅ​លើ​ប្រជាជន​តំបន់ (​រួម​ទាំង​ថៃ​ផង​) គឺ​ជា​ជន​ជាតិ «​ខម​»​។ បើ​សួរ​ពី​វត្ត​មាន​នៃ​ជន​ជាតិ​ខម​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​វិញ គេ​ (ថៃ) បាន​តប​ថា ជន​ជាតិ​ខម​អស់​ទាំង​នោះ​បាន​បម្លែង​ខ្លួន​អស់​ជាមួយ​ថៃ ខ្មែរ មន​…។ល។ ឯ​អ្នក​ខ្លះ​យល់​ថា​ ខម​បាន​រលាយ​បាត់​បង់​អស់​ហើយ​។

គំនិត​អស់​ទាំង​នេះ​បាន​កើត​ចេញ​ពី​ការ​អប់​រំ​ជា​ប្រព័ន្ធ​មួយ​ដែល​បាន​ចាក់​ឫស​ក្នុង​សង្គម​ថៃ ដែល​ទំនង​ចេញ​ពី​ការ​ដែល​គិត​ថា ខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន​មិន​មាន​សមត្ថភាព ព្រម​ទាំង​កម្រិត​ថ្វី​ដៃ​ស្មើ​នឹង​អ្វី​ដែល​បាន​កសាង​ឡើង​នោះ​ទេ​​ បើ​ពិនិត្យ​មើល​អ្វីដែលខ្មែរ​មាន​នា​ពេល​នេះ។ ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី គំនិត និង​ការ​រវើ​រវាយ​ពី​រឿង​ខ្មែរ និង​ខម​ នេះ មិន​មែន​សុទ្ធ​តែ​ទទួលបាន​ការ​គាំទ្រ​នោះ​ទេ​ បណ្ដា​អ្នក​សិក្សា​បរទេស រួម​ទាំង​ប្រជាជន​ថៃ​មួយ​ចំនួន​ទៀត ក៏​មិន​បាន​យល់​ស្រប​ពី​គំនិត​ខ្មែរ និង​ខម នេះ​ដែរ​។ អ្នក​ខ្លះ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា វា​ជា​គំនិត​រវើ​រវាយ​ប្រាសចាក​ពី​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ពិត នៃ​បណ្ដា​អ្នក​ជាតិ​និយម​ថៃ ហើយ​ដែល​ជា​រឿយ​ៗ​វា​បាន​បង្ក​ផល​រមាស់​ជាមួយ​​ប្រទេស​ជិត​ខាង មាន​កម្ពុជា លាវ និង​ភូមា ជា​ដើម​។

ដើម្បី​យល់​ដឹង​ពី​គំនិត និង​ទស្សន​នៃ​បណ្ដា​អ្នកលេង​បណ្ដាញ​សង្គម​ថៃ ចំពោះ​ករណី​នេះ ស្រែ​ខ្មុក​សូមលើក​ស្រង់​យក​​មតិ​គួរ​ចាប់​អារម្មណ៍​ពី​បណ្ដា​អ្នក​លេង​បណ្ដាញ​សង្គម​ទាំង​នោះ ដែល​បាន​បញ្ចេញ (ដោយ​មិន​ដាក់​ឈ្មោះ) ដូច​ត​ទៅ ៖

Java
គួរ​ឲ្យ​ធុញ​ពួក​ដែល​នៅ​គិត​ថា​វប្បធម៌ខម​សាង​ដោយ​ខ្មែរ​ទាំង​ដោយ​ឃើញ​យ៉ាង​ច្បាស់​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​ថា ខ្មែរ​មិន​មាន​ថ្វី​ដៃ​ក្នុង​ការ​ច្នៃ​ប្រឌិត​សិល្បៈ​វិទ្យា​បែប​នោះ​ទេ​។ របស់​អស់​ទាំង​នោះ វា​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​សសៃ​ឈាម មើល​តែ​រដ្ឋសភា​ខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន​ទៅ មាន​ភាព​ល្អ​វិចិត្រ​ត្រង់​ណា​ទៅ​? ដឹង​មិន​ច្បាស់​ហើយ​នៅ​ទៅ​ឲ្យ​តម្លៃ (​គ្រេឌីត​)​ ខ្មែរ​ទៀត​!

Java
អាណាចក្រ​ខម​បន្ត​មក​ពី​អាណាចក្រ​ហ្វូណន កាល​គ្រា​ដំបូង​បាន​ទទួលឥទ្ធិពល​ផ្នែក​សាសនា​ព្រាហ្មណ៍​-​ហិណ្ឌូ​ដែល​មាន​សៃវ​និកាយ​និង​វៃយណ្ព​និកាយ ឬ​ព្រះ​សិវ​និង​វិស្ណុ​ធ្វើ​ឲ្យ​សំណង់​ជា​បែប​ទេវ​និយម​ដែល​ខុស​ពី​ថៃ​ស្ថាបត្យកម្ម​ដែល​អស្ចារ្យ​ជាង ដែល​អ្នក​និយាយ​ថា​ខ្មែរ​មាន​សិល្បៈ​មិន​ស្អាត​ នោះ​អ្នក​ត្រូវ​សិក្សា​រឿង​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម​ដែល​ថា​អ្នក​ចេះ​ដឹង​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​រង្គាល​អស់​ជា​ច្រើន​ធ្វើ​ឲ្យ​សម័យ​ក្រោយ​អ៊ុនតាក់​ចូល​មក​សម្រប​សម្រួល​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ស្ថិត​ក្នុង​សម័យ​កាល​ស្ដា​ឡើង​វិញ​នូវ​អ្វី​ៗ​ជា​ច្រើន​ដែល​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​បំផ្លាញ​។ អគិត​ជាមួយ​ប្រជាជន​កម្ពូជា​ច្រើន​ពេល​ទេ​ដឹង បាន​ជាន់​ឈ្លី​ពួក​គេ​?

Java
ចុះ​អ្នក​ដឹង​បាន​ដូច​ម្ដេច​ថា​អ្វី​ជា​រឿង​ពិត​អ្នក​ជា​បុរាណ​វិទូ​ឬ បើ​មិន​មែន​តើ​អ្នក​ធ្លាប់​អាន​អត្ថបទ​របស់​ហ្សក​សឺដេស​ឬ​ទេ​ថា​ហ្វូណន​ជា​ពាក្យ​ហៅ​របស់​ជន​ជាតិចិន​ដែល​វា​ត្រូវ​គ្នា​នឹង​ពាក្យ​ខ្មែរ​ថា​វ្នំ ដែល​សំដៅ​ដល់​ភ្នំ​ដែល​ប្រែ​ថា​ភ្នំ។ ខ្មែរ​ហៅ​អ្នក​គ្រប់​គ្រង​នគរ​ថា​កុរុង​វ្នំ ត្រូវ​គ្នា​នឹង​ពាក្យ​សំស្ក្រឹត​ថា​បវ៌ត​ភូបាល ឬ​ម្ចាស់​ភ្នំដែល​ចិន​បាន​កត់​ត្រា​ថា​ក្សត្រិយ៍​ខ្មែរ​បូរាណ​ត្រូវ​ឡើង​ទៅ​បួង​សួង​បូជា​ព្រះ​ឥសូរ​លើ​ភ្នំ​ធ្វើ​ឲ្យ​ឥទ្ធិពល​របស់​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​នៅ​ពេល​នោះ​ច្បាស់​ជាង​ជន​ជាតិ​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​ដែល​ខ្វះ​ភស្តុតាង​ជា​លាយ​លក្ខណ៍​អក្សរ​ សូម្បី​សៀមរាប​ពេល​នេះ​របស់​ខ្មែរ​នៅ​មាន​ន័យ​ថា​សៀម​ចាញ់ ដែល​យើង​ចាញ់គេ​កាល​ពី​នោះ​ផង​។ ចំពោះ​បញ្ហា​ Thai copy ខ្ញុំ​ទទួល​ស្គាល់​ថា​គេ​មិន​ព្រម​មែន​ដោយ​សារ​ភាព​ជាតិនិយម​ដែល​គ្រប់​ជន​ជាតិ​មាន​មេ​រៀន​​របស់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​នៅ​មាន​ដាក់​បញ្ចូល​រឿង​ព្រះ​គោ​ព្រះ​កែវ​ដែល​យើង​ទៅ​យក​របស់​គេ​មក​​។ ការ​ឈឺ​ចាប់​នៃ​ការ​បាត់​បង់​ទឹកដី​​នៅ​ពេល​ដែល​ពួកគេ​ចុះ​ខ្សោយ​ហើយ​យើង​បែរ​ជា​លេច​ត្រដែត​ឡើង​ដូច​អាណា​ចក្រ​ជា​ច្រើន​ដែល​មាន​យុគ​រុង​រឿង​និង​ធ្លាក់​ចុះ​។ សិល្បៈ​ខ្ញុំ​អាច​មិន​ដឹង​ជ្រៅ​ជ្រះ​វា​មាន​ប្រភព​យ៉ាង​ដូច​ម្ដេច​តែ​ខ្ញុំ​គិត​ថា​វា​គឺ​ជា​វប្បធម៌​ដែល​អាស្រ័យ​គ្នា​។ ខ្ញុំ​ក៏​ធ្លាប់​ទៅ​លេង​កម្ពុជា​និង​ស្គាល់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ពួក​គេ​មិន​បាន​អគតិ​រឿង​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​អ្វី​ជាមួយ​យើងបែប​នោះ​ទេ អ្នក​ទេ​ដែល​ព្យាយាម​អគតិ​គំនិតរបស់​ពួក​គេ​។

Java
ខ្ញុំ​ចង់​ឲ្យ​អ្នក​មើល​មនុស្ស​ស្មើ​ភាព​គ្នា​​។ អារ្យ​ធម៌​នីមួយ​ៗ​មិន​មាន​នរណា​អន់​ជាង​នរណា​ទេ មាន​តែ​ភាព​ស្រស់​ស្អាត​ដែល​ខុស​ពី​យើង​។ គួរ​បើក​ទទួល​បច្ចុប្បន្ន​រៀន​សូត្រ​ពី​អតីត​ដើម្បី​យល់​វា​ឲ្យ​កាន់​តែ​ច្បាស់​។ កុំ​កាត់​សេចក្ដី​អ្វី​​តែ​ពី​ជ្រុង​ម្ខាង​។

Java
ទើប​តែ​ដឹង​ថា​ជំនាញ​ផ្នែក​វិស្វកម្ម​វា​នៅ​នឹង​សសៃ​ឈាម​។ អញ្ចឹង​កូន​ចៅ​វិស្វករ​មិន​ចាំ​បាច់​ទៅរៀន​ក៏​កសាង​អាគារ​បាន​ហើយ​។

Java
គិត​ដូច​គ្នា​ពេល​និយាយ​ដល់​ខ្មែរ​បូរាណ ខ្ញុំ​នឹក​ឃើញ ជន​ជាតិ​ឥណ្ឌា + អ្នក​ស្រុក​ដើម​។ តាម​តែ​ដឹង​មក​ពាក្យ​ថា​ខម​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ហៅ​មនុស្ស​មួយ​ក្រុម​ដែល​ជា​ក្រុម​នៅ​ផ្នែក​ខាង​លើ​រហូត​ដល់​អ្នក​គ្រប់​គ្រង មិន​មែន​ជាមួយ​មនុស្ស​ទូទៅ​។ តាម​តែ​អាន​មក​ចំនួន​មនុស្ស​ខម​មានតិច​ជាង​អ្នក​ស្រុកដើម ហើយ​ខ្មែរ​ខ្លួន​ឯង​​ក៏​ប្រាប់​ថា​ពួក​គេ​តាំង​រាជវង្ស​ខ្មែរ​ដោយ​ការ​ដេញ​ពួកខម​ដែល​ជា​អំណាច​ចាស់​។

ខ្ញុំ​គិត​ដូច​អ្នក​វប្បធម៌​ខម​ក៏​គឺ​របស់​ខម​។

Java
កុំ​ជាតិ​និយម​ជ្រុល​រហូត​ភ្លេច​ទៅ​ថា​ពាក្យ​រាជ​សព្ទ​មួយ​ផ្នែក​មក​ពី​ខ្មែរ និង​សិល្បៈ​វត្ត​មួយ​ចំនួន​នៅ​អយុធ្យា​ចេញ​ពី​ពល​ករ​ខ្មែរ​។ សម័យសុខោទ័យ​ខ្មែរ​ធំ​ធេង​ណាស់​។

Java
ពេល​ខ្លះ​យើង​គិត​ថា​អតីត​ធ្លាប់​អស្ចារ្យ មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​មិន​អស្ចារ្យ បង្ហាញ​ថា​ក្រុម​ផ្សេង​គ្នា មនុស្ស​ផ្សេង​គ្នា​ ហេតុ​នេះ ជន​ជាតិ​ផ្សេង​ៗ​ដែល​ធ្លាប់​កសាង​អច្ឆរិយ​វត្ថុ​របស់​ពិភព​លោក ដូច​ជា​​អេហ្ស៊ីប​ធ្លាប់​សាង​ពីរ៉ាមីត ហេតុ​ម្ដេច​ក្រោយ​ចុះ​ខ្សោយ​អស់​អំណាច​ ក៏​មិន​មាន​ការ​កសាង​ពីរ៉ាមីត ធ្វើ​ម៉ាំមី ទៀត បង្ហាញ​ថា​ជន​ជាតិ​អេហ្ស៊ីប​បូរាណ​បាត់​រលាយ​អស់​។

ពេញ​មួយ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​របស់​មនុស្ស​ជាតិ​រាប់​ពាន់​ឆ្នាំ រមែង​មាន​ពេល​​រុង​រឿង ចុះ​ខ្សោយ ផ្នែក​វិទ្យា ចំណេះ​ដឹង បាត់​បង់​អស់ សូម្បី​តែ​ថៃ​យើង សម័យ​មុខ​វិទ្យា​ផ្សេង​ៗ​ក៏​បាត់​បង់​អស់​ច្រើន​។ អ្នក​ដែល​ធ្លាប់​ចេះ អ្នក​ដែល​ធ្លាប់​ដឹង ក៏​ធ្លាប់​ទៅ​ជាមួយ​ចំណេះ​ដឹង​ទាំង​នោះ អ្នក​ជំនាន់​ក្រោយ​ចេះ​មិន​ស្មើ ចំណេះ​ដឹង​ផ្សេង​ៗ​ក៏​ចាប់​ផ្ដើម​បាត់បង់​ទៅ​។

Java
កាល​ពី​ជាង​៦០​ឆ្នាំ​មុន​ឥណ្ឌូនេស៊ី​សម្លាប់​រង្គាល​ជាតិ​សាសន៍​ខ្លួន​ឯង​ស្លាប់​ជាង​មួយ​លាន​នាក់​។ ៤០​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​ខ្មែរ​សម្លាប់​រង្គាល​ជាតិ​សាសន៍​ឯង​ស្លាប់​ជាង​២​លាន​នាក់​។ ជាតិសាសន៍​នេះ​វា​បន្ត​គ្នា​ដូច​បញ្ជូន​ត​តាម​ឌីអិន​អេ មិន​ចាំ​បាច់​និយាយ​ដល់​យុគ​ខ្មែរ​បូរាណ​១០០០ឆ្នាំ ធ្វើ​ឲ្យ​មិន​គិត​មិន​បាន​ថា​ពេល​ចុះ​ខ្សោយ​ក៏​គង់​សម្លាប់​ជាតិ​សាសន៍​ខ្លួន​ឯង​រាប់​លាន​ទំនង​នេះ រហូត​ថៃ​ងើប​ឡើង​បាន ស្ថាបនា​ពួក​ដែល​និយាយ​ភាសា​ថៃ​កៈដៃ ឡើង​មក​ជា​ធំ​ជំនួស​។ សរុប​ខ្មែរ​បូរាណ​ក៏​គឺ​ខម ដែល​ថៃ​និង​លាវ​ប្រើ​ហៅ​ខ្មែរ លើស​១​លាន​ភាគ​រយ​។

Java
ក្នុង​ការ​សាង​អាណាចក្រ​របស់​សុរិយ​វរ្ម័ន​គ្រា​ដែល​បាន​ឯករាជ្យ​ពី​ជ្វា អង្គ​សុរិយ​វរ្ម័ន​ទំនង​ជាង​មនុស្ស​ជម្ពូ​ទ្វីប និង​បណ្ដា​បរិពារ​មួយ​ចំនួន​ក៏​គឺ​​​ខែក​ខ្មៅ​ឥណ្ឌា​និង​ជន​ជាតិ​មេលានី​សៀ​លើ​កោះ​ជ្វា បន្ទាប់​មក​ក៏​កម្ចាត់​ពួក​ម៉ានិ សាកៃ មក​ធ្វើ​ជា​ទាសករ​ពល​កម្ម សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ជន​ជាតិ​ម៉ានិ សាកៃ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ និង​ម៉ាឡេស៊ី គឺ​ក្រុម​ដែល​និយាយ​ភាសា​អូស្ត្រូអាស៊ីតិច​បូរាណ។ សម័យ​កណ្ដាល​ៗ​ខ្មែរ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ឈ្នះ​មន​ក៏​បាន​អ្នក​ស្រុក​ជា​មន​មក​ថែម ធ្វើ​ឲ្យ​ភាសា​ខ្មែរ​និង​មន​គឺ​ភាសា​ក្នុង​ត្រកូល​ដូច​គ្នា​។ ទាំង​ខ្មែរ​និង​មន​បាន​ទទួល​ឥទ្ធិពល​ភាសា​សរសេរ​ពី​ឥណ្ឌា​ដូច​គ្នា​ ទទួល​ឥទ្ធិពល​ឥណ្ឌា​ដូច​គ្នា​ ក៏​ឃើញ​ថា​បច្ចុប្បន្ន​មួយ​ចំណែក​ដែល​ខ្មែរ​មាន​មុខ​មាត់​ស្រដៀង​ថៃ​ដោយ​សារ​កាត់​ជាមួយ​មន​ដូច​គ្នា​នេះ​ឯង​។

Java
ខ្ញុំ​គិត​ថា​ខ្មែរ​គឺ​​មន​មួយ​ប្រភេទ​ជាង​ មន​ដែល​ត្រូវ​បាន​ជ្វា​គ្រប់​គ្រង​ ព្រោះភាសានិង​មុខមាត់​ស្រដៀង​គ្នា​ខ្លាំង​រហូត​ថៃ​មើល​មិនដឹង​។ តែ​ពេល​ដែល​មន​ក្រុម​ដែល​ត្រូវ​ជ្វា​គ្រប់​គ្រង​កសាង​និង​ច្នៃ​តួ​អក្សរ​និង​ភាសា​ឲ្យ​ខុស​ពី​មន​ដើម​តែ​ក៏​នៅ​មាន​ភាព​ស្រដៀង​គ្នា​។ ធ្លាប់​ជួប​មន​ជិត​ផ្ទះ​អ្នក​លក់​ការ៉េម និយាយ​អណ្ដាត​ទន់​ៗ មុខ​ខ្មៅ​ស្បែកខ្មៅ ប្រើ​បណ្ណ​ស ប្រាប់​ថា​ជា​មន ខ្ញុំ​បែរ​ជា​គិត​ថា​ខ្មែរ​។

Java
ខ្មែរ​មិន​មែន​ខម ចុះ​ខម​បាត់​ទៅ​ណា​អស់​។ ហើយ​រយៈ​ពេល​រាប់​រយ​ឆ្នាំ ខម​និង​ខ្មែរ​មិន​មានការ​រៀប​ការ​ជាមួយ​គ្នា​ទេ​ឬ ហើយ​សិល្បៈ​វប្បធម៌​ភាសា​របស់ខ្មែរ កាល​សម័យ​អយុធ្យា នៅ​ស្រដៀង​ខម​ទេ​?

Java
បើខ្ញុំ​ចាំមិន​ខុស​សម័យអយុធ្យា​ក្សត្រិយ៍​សម្ដេច​ចៅ​សាម​ពញាលើកទ័ព​ទៅ​វាយ​នគរ​ធំ​របស់​ខ្មែរ​រហូត​បែក រឹប​អូស​សម្បត្តិ ទេវ​រូប​នានា​មក​ទុក​ឯ​អយុធ្យា រហូត​ភូមា​មក​យក​ទៅ​ទៀត​សម័យ​ក្រុង​ស្រី ទី​១ និង​នាំ​យក​ផ្នែកការ​គ្រប់​គ្រង ប្រពៃណី រហូត​ការងារ​សិល្បៈ មក​ប្រើ​នៅ​អយុធ្យា​។ ចំណែក​ខ្មែរ​ត្រូវ​រើ​ក្រុង​ទៅ​ភ្នំពេញ នេះ​បង្ហាញ​ថា​រយៈ​ពេល​ដែល​កន្លង​មក​ ខ្មែរ​ក៏​នៅ​មាន​អំណាច​/​គ្រប់​គ្រង​​នៅ​តំបន់​បរិវេណ​ទន្លេ​សាប​មក​រហូត​។ សិល្បៈ​ វប្បធម៌ ក៏​នៅ​បន្ត​ពី​យុគ​រុង​រឿង​។ ខ្ញុំ​ទើប​មិន​យល់ ដែល​ប្រាប់​ថា ខម​គឺ​ជា​ជន​ជាតិ​ថៃ តែ​បែរ​ជា​មិន​មាន​សិល្បៈ វប្បធម៌ ភាសា​ សំណង់ ដូច​ខម​។

Java
ថៃមាន​នៅ​ក្នុង​តំបន់​នេះ​ជា​យូរ​មក​ហើយ​តែ​ជា​ក្រុម​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច នៅ​គ្រា​ខ្មែរ​រីក​ចម្រើន ខ្មែរ​បញ្ហា​ជា​ច្រើននៅ​ក្នុង​អាណាចក្រ​ខ្លួន ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុម​ជនជាតិភាគតិច​មិន​ឱកាស​សាង​មូល​ដ្ឋាន​ខ្លួន​ឯង​បាន ទាំង​តួ​អក្សរ និង​ការ​ពង្រីក​អំណាច តែ​មិន​បាន​មាន​ន័យ​ថា ​របស់​ដើម​ដូច​ជា​វប្បធម៌​របស់​ខ្មែរ​បាត់​បង់​ដូច​បុគ្គល​។ ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ដំណើរ​ជីវិត​ពី​ដើម​មិន​ងាយ​និង​បាត់​បង់​ពី​ពិភព​លោក​នេះ​ឡើយ​។ ដូច​ដែល​មើល​ឃើញ​អ្នក​ស្រុក​ឦសាន​និយាយ​ភាសា​កំណើត​ខ្លួន​តាំង​ពី​ដូន​តា​ អ្នក​ភ្នំ​ជៀង​ហ្មៃ និយាយ​ភាសា​ភ្នំ ជនជាតិ​កួយ កៈរៀង​ និយាយ​ភាសា​ភ្នំ​តែ​មិន​មាន​អក្សរ​ខ្លួន​ឯង តែ​ថៃ​ឆ្លាត​ពូកែ​អាច​ច្នៃ​អក្សរ​ខ្មែរ​បាន និង​ក៏​បាន​ពង្រីក​ឥទ្ធិពល​ធំ​ធេង​បាន​។

Java
មែន​ហើយ មួយ​ចំណែក​នៃ​អាណាចក្រខម​ដែល​ចុះ​ខ្សោយ ក៏​មក​ពី​ការ​ពង្រីកខ្លួន​របស់​ជន​ជាតិ​ភាគតិច​ដែល​នៅ​ជុំ​វិញ ធំ​ធាត់​ឡើង មាន​អំណាច​ច្រើន​ឡើង ហើយ​ការ​ដែល​ខម​កសាង​សំណង់​ធំ​ៗ​ក៏​ព្រោះ​ការ​កសាង​ត្រូវ​ប្រើ​ធន​ធាន​ផ្សេង​ៗ​ជា​ច្រើន​។ អតីត​របស់​ជាតិ​ផ្សេង​ៗ​ក៏មាន​ឲ្យ​ឃើញ សម័យ​រុង​រឿង​សាង​សំណង់​ធំ​ៗ ក្រោយ​មក​មិនយូរ​ក៏​ចុះ​ខ្សោយ​។

Java
ខ្មែរ​ធំ​ធេង​ពី​មុន យើងត្រូវ​ទទួល​ស្គាល់

Java
ខម​មិន​សំដៅ​ថា​ខ្មែរ​ទេ​ កុំ​ផ្ដេស​ផ្ដាស់​។

Java
បញ្ជៀស​ពាក្យ​ទៅធ្វើ​អ្វី​? ស្អប់​ខ្មែរ​អី​ខ្លាំង​ម្ល៉េះ​? ទទួល​ស្គាល់​ទៅ​ថា​គេ​អាច​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​បុព្វ​បុរស​ថៃ​បច្ចុប្បន្ន​ក៏​បាន ខុស​តែ​ភាសា តែ​ខ្សែ​លោហិត​ជាមួយ​គ្នា​ទាំង​អស់​ហ្នឹង​នៅ​ភូមិភាគ​នេះ​។

Java
ខម​គឺ​ជា​ពាក្យ​ហៅ​របស់​ថៃ​លាវ ហៅ​ខ្មែរ បរទេស​ហៅ​ខ្មែរ​បូរាណ​។

Java
យល់​ស្រប ខម​មិន​មែន​ខ្មែរ បើនិយាយ​ថា​ខមគឺខ្មែរ ក៏ត្រូវ​និយាយ​ថា​ខម​គឺថៃ​ភាគកណ្ដាល និង​ឦសាន​ក្រោម​ផង​ដែរ​។ អត្ថបទ​របស់​ លោក​ទ្វិជ ចិត្រ​សម្បូរណ៍ ក៏​និយាយ​ថា ខម​គឺ​ជា​ពួក​ដែល​អាស្រ័យ​នៅ​តាម​តំបន់​ល្វ ឦសាន​កណ្ដាល ប៉ែក​ខាង​កើត​ប្រទេស​ថៃ រហូត​ដល់​ខ្មែរ​។ ចំណែក​ខ្មែរ​គឺ​ជា​អ្នក​ស្រុក​​ព្រៃ​ ដែល​មក​ដេញ​ពួក​ខម​នគរ​វត្ត​ចេញ និង​តាំង​ខ្លួន​ឯង​ជា​ធំ​។

បើ​ប្រៀប​ធៀប​គ្នា​ងាយ​ៗ ក៏​ដូច​ជន​ជាតិ​រ៉ូម៉ាំង អំណាច​កណ្ដាល​នៅ​ឯ​រ៉ូម អ៊ីតាលី ក៏​ពិត តែ​មិន​មាន​ន័យ​ថា ជន​ជាតិ​អ៊ីតាលី​បច្ចុប្បន្ន​គឺ​ជន​ជាតិ​រ៉ូម៉ាំង ព្រោះ​ក្រោយ​រ៉ូម៉ាំង​ចុះ​ខ្សោយ ពួក​មនុស្ស​ព្រៃ​នានា ដូច​ជា វែនដាល់ វិសិកធ បាន​ចូល​មក​ស្នាក់​នៅ រហូត​ជន​ជាតិ​រ៉ូម៉ាំង​រលាយ​ខ្លួន​ឯង​។

Java
ស្រុកខ្ញុំ​ហៅ​ខ្មែរ​ថា​ខម​ខ្មែរ​។ ខម​មិន​មែន​អ្នកក្នុង​ជនជាតិ​ថៃ តែជា​សព្វ​នាម​ហៅ​អ្នក​និយាយ​ភាសា​ខ្មែរ​បែប​ម៉ៅ​រួម​។ ក្នុង​លោក​នេះ​មិន​មានអ្នក​ស្គាល់ខម មាន​តែ​ថៃ​និង​លាវ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ស្គាល់​។

Java
ហេតុការណ៍​ឃ្លាត​គ្នា​ជិត​៤១៧​ឆ្នាំ នៅ​មាន​ខម​សុទ្ធ​សេស​សល់​ទៀត​ឬ​? អូ បើ​ឲ្យ​មាន​ក៏​នៅ​មាន​ខម​ដែល​ជា​អ្នក​គ្រប់​គ្រង​ដែល​មិន​បាន​បោស​សម្អាត​គ្រា​ទៅភូមា​ជា​ច្រើន​នាក់ មិន​ចាំ​បាច់​ទៅ​ស៊ើប​រក និង​ក៏​មិន​មាន​ប្រយោជន៍​អ្វី​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ​ដូច​នេះ​ព្រោះ​ខម​ទាំង​នោះ​មិន​មាន​ឥទ្ធិពល​ចំពោះ​ភូមា​។

បើ​ប្រាប់​ថា​ខ្ញុំ​ទំនោ​នឹង​ខម​ខ្លាំង​ពេក​ក៏​សូម​ប្រាប់​ថា​ត្រូវ ព្រោះ​ខម​ក្នុង​គំនិត​ខ្ញុំគឺ​ខម​មិន​មែន​ខ្មែរ​… ខម​ជា​នរណា​នៅ​ទី​ណា​ក៏​បាន​បើ​គេ​ជា​ខម តែ​មិន​គួរ​ដាក់​បញ្ចូល​ឲ្យ​ខម​ជា​ខ្មែរ​តែ​មួយ​មុខ​… ហើយ​ថៃ​មាន​មូល​ដ្ឋាន​អាស្រ័យ​បរិវេណ​នេះ​មក​យូរ​មិន​មែន​ទើប​មក​ពី​ចិន​ខាង​ត្បូង​។

អ្វី​សំខាន់​ប្រជាជន​ក្រី​ក្រ​មិន​មែន​ជា​ខម ព្រោះ​តាម​ដែល​ដឹង​ខម​គឺ​ជា​ក្រុម​មួយ​ក្រុម​ដែល​មិន​មែនមនុស្ស​ទូទៅ​។ វា​ជា​រឿង​ធម្មតា​របស់​វណ្ណៈ​អ្នក​គ្រប់​គ្រង​និង​អ្នក​ត្រូវ​គ្រប់​គ្រង​ដែល​គួរ​ត្រូវ​នៅ​ផ្សេង​ពី​គ្នា​។

Java
តាម​ដែលដឹង​​មក​ខម​គឺ​ពួក​អ្នក​គ្រប់​គ្រង​ដែល​កាន់​ហិណ្ឌូ អ្នក​ដែល​កាន់​ហិណ្ឌូ​តាមដែល​ដឹង​តាំង​ពី​ពេល​នោះ​រហូត​ដល់ពេល​នេះ​គឺ​ជន​ជាតិ​ឥណ្ឌា ហើយ​ឥណ្ឌា​ចូល​មក​ក្នុង​បរិវេណ​នេះ​ជា​យូរ​មក​ហើយ​។ តាម​ដែល​អាន​អាច​មុន​ពុទ្ធ​សតវត្សរ៍​ទី​៣​ផង សំណង់ដែល​សាង​ក្នុង​អារ្យធម៌​ខម​គឺ​ឥណ្ឌា​។

ខ្ញុំ​ជឿ​ថា​ខម​គឺ​ឥណ្ឌា​និង​កូន​កាត់​ឥណ្ឌា​ក្រៅ​ពី​ខ្មែរ​ដែល​កាន់​ហិណ្ឌូ តែជាមួយ​ខ្មែរក៏​មាន​កំណត់​ហេតុ​ថា​មាន​រូប​រាង​ដែល​ខុស​ពី​ខម​និង​ត្រូវ​បាន​ខម​គ្រប់​គ្រង​។ ឲ្យ​ពិត​ទៅ​វា​មិន​ពិបាក​ដែល​ប្រាប់​ថា​ខម​គឺ​ជា​នរណា-​នរណា​ជា​ខម​។

Java
ប្រាប់​ថា​គ្រាន់​តែ​សរសេរ​ចាក់​បណ្ដោយ​លេង​ៗ​ក៏​យក​មក​ជា​រឿង​។​ ខ្មែរ​=ខម ទន្ទិញ​ទុក​។ ខម​មិន​មាន​រូប​រាង​ពិត ជា​សព្ទនាម​ដែល​ថៃ​លាវ​ហៅខ្មែរ​បូរាណ​។

Java
ចំពោះ​គំនិត​ខ្ញុំ ខ្ញុំ​ថា​ខម​គឺ​ឥណ្ឌា ចំណែក​ខ្មែរ​នោះ​គឺ​មនុស្ស​ព្រៃ​​ក្នុង​ស្រុក​ដែល​នៅ​ម្ដុំ​ក្រៅ​ក្រុងអង្គរ​។

Java
ខម​គឺ​ក្រុមមនុស្ស​ពី​ឥណ្ឌា យក​សិល្បៈ​និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​មក​ដែន​ដី​ខ្មែរ ដូច​ជា​សាសនា វិស្វកម្ម​នានា ផ្សំ​ជាមួយ​អ្នក​ស្រុក​ដើម មាន​សមត្ថភាព​ផ្សាយ​ឥទ្ធិពល​បាន​រហូត​ដល់​អាណាចក្រ​ភុកាម ជា Empire

Java
ខម​គឺ​ជា​ពួក​អភិវឌ្ឍ​ខ្មែរ​។ ខ្មែរគឺ​ក្រុម​ជនជាតិ​ស្រុក​ដើម​។ ខម​រីក​ចម្រើន​ហើយ​ក៏​ចេញ​ទៅ ទុក​ភាព​រីកចម្រើន​ឲ្យ​ខ្មែរ។

Java
ពិត​ទៅ​ខម​ក៏​មិន​បាន​ចេញ​ទៅ​ណា​ទេ នៅ​ភាគ​កណ្ដាល​ប្រទេស​ថៃ​នេះ​ឯង​។ ដើម​សម័យ​អយុធ្យា ខ្សែ​រាជវង្ស​អ៊ូទង​គឺ​ជា​ខម​ទាំង​អស់​។

Java
ព័ត៌មាន​អស់​ទាំង​នេះជា​ព័ត៌មាន​ចាស់​ដែល​ជឿ​ជាក់​មិន​បាន​ទេ​។ ទាក់​ទង​នឹង​រឿង​នេះ​សូម​ទៅ​រក​ស្ដាប់​លោក​គ្រូ​សុចិត​និយាយ​។

Java
ខម ខ្មែរ រាជ​វង្ស​ផ្សេងគ្នា រាជធានី​ផ្សេង​គ្នា តែ​រួម​អាណាចក្រ​ជាមួយ​គ្នា ដូច​គ្នា​នឹង​សុខោទ័យ​ អាយុធ្យា​។

Java
ឆ្ងល់​នឹង​ពាក្យ​ថា​ខម​គឺ​ថៃ​សម័យ​ដំបូង ចុះ​ហេតុ​អ្វី​ពេល​នៅ​ក្នង​ដែន​ដី​ខ្មែរ​សាង​ប្រាសាទ​ជា​ច្រើន​
ពេល​មក​នៅ​ត្រង់​អ៊ូទង បែរ​ជា​មិន​មានសាង​អ្វី​សោះ វប្បធម៌ ភាសា ក៏​មិនដូច​ខម
ផ្លាស់​មក​អយុធ្យា សាង​ក្រុង​ក៏​មិនដូច​សាង​នៅ​ខ្មែរ ព្រោះ​អ្វី​?

Java
អាច​ព្រោះ​ថា​ធនធាន​នៃ​ការ​កសាង (​ថ្ម​, ថ្ម​បាយ​ក្រៀម​) មិន​មានដូច​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ឦសាន ឬ​ខ្មែរ​ខាង​លើ ក៏​ថា​បាន​។ សង្កេត​ប្រាសាទ​ខមក៏​មិនមាន​ច្រើន​​នៅ​ភាគ​កណ្ដាល (​ឃើញ​តែ​លព​បុរី និង​ស្រី​ទេព​) ទាំង​ឥទ្ធិពលខមក៏​គ្រប​ដណ្ដប់​ទាំង​អស់។

Java
អញ្ចឹង​ខម​ក៏​ត្រូវ​បាន​បោស​សម្អាត​ពេល​ទៅ​ភូមា​អស់​ហើយ​? បើ​នៅ​ភាគ​កណ្ដាល សល់​តែ​ខ្មែរ​ប៉ែក​ថៃ​ដែល​ចង់​ធ្វើ​ជា​ខម​មែនទេ​ ព្រោះ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ថៃ​តាំង​ពី​បូរាណស្ទើរ​គ្រប់​កន្លែង​មិន​មាន​ប្រាប់​ថា​ស្ថាបត្យកម្មបែប​ខ្មែរ​ដែល​មាន​នៅ​ថៃ​បច្ចុប្បន្ន​ជា​ជន​ជាតិ​ថៃ​សាង ជន​ជាតិ​ថៃ​ធ្វើ​ឡើយ​ គិត​ៗៗ ក៏​ព្រោះ​ខ្មែរ​ចុះ​ខ្សោយ​អំណាច​ ទាំង​លាន្នា លាន​ជាង និង​សៀម ដេញ​ខ្មែរ​ចេញ​ពី​តំបន់​រហូត​ដល់​ចំណុច​ទាល់​ជា​ប្រទេស​ខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន​។ សង្កេត​ឲ្យ​ជាក់​​ប្រទេស​លាវ ដូច​ជើង​មនុស្ស​ចូល​ទៅ​លើ​ផែន​ទី​ខ្មែរ ចូរ​ទៅ​រក​មើល​ណ៎ា​។

Java
ហាហាហា… ត្រូវ​បាន​លាង​ខួរ​ក្បាល​តាំង​ពី​ក្មេង​ៗ​។ ទទួល​ស្គាល់​ការ​ពិត​ទៅ​ថា​ធ្លាប់​បាន​ខ្មែរគ្រប់​គ្រង​… និង​ជា​ដែន​ចំណុះ​ពួក​គេ​.. ក្រោយ​មក​ក៏​ទៅ​រឹប​អូស​ពួក​គេ​ត្រឡប់​មកវិញ​… ចប់​ព័ត៌មាន​.! ហាហាហាហា. ហាហាហាហា.

______________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ ៖
១. เขมรยุคพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 ผู้ทรงสร้าง “พนมบาแค็ง” ปราสาทหินแห่งเมืองพระนคร

ទំនៀម​តាំង​សែន​ទទួល​ទេវតា​របស់​ប្រជាជន​ខ្មែរ ថ្ងៃពុធ 22 ខែ​មេសា 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បរិយាយ​ថ្ងៃ​នេះ, អំពីស្រុកខ្មែរ.
1 comment so far

ការ​តាំងពលិការ​សែន​បូជា​ទទួល​ទេវតា​ក្នុង​ឱកាស​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​គឺ​ជា​ទំនៀម​ដោយ​ឡែក​របស់​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​​។ ថ្វី​បើ​ប្រពៃណី​នៃ​ពិធី​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី (​តាម​ព្រេង​និទាន​កបិល​មហា​ព្រហ្ម​) មាន​ឃើញ​ប្រណិប័តន៍​នៅ​តាម​ប្រទេស​ជិត​ខាង​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ក្ដី ក៏​ឃើញ​ថា​ជាតិ​ទាំង​នោះ​ និយាយ​ជា​រួម ​មិន​ឃើញ​មាន​ទំនៀម​បែប​នេះ​ដូច​នឹង​ជាតិ​ខ្មែរ​ទេ​ (​ឃើញ​មាន​ខ្លះ​ដែរ​នៅ​តំបន់​ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ​ប្រទេស​ថៃ​ដែល​មាន​វប្បធម៌​ប្រហាក់​ប្រហែល​នឹង​កម្ពុជា​)​។ ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី​ទំនៀម​បែប​នេះ​ (ការ​តាំងពលិការ​សែន​បូជា​ទទួល​ទេវតា) នៅ​កម្ពុជា ក៏​ឃើញ​ថា​មាន​ការ​ខុស​គ្នា ពី​ទី​កន្លែង​មួយ​ទៅ​កន្លែង​មួយ​ពី​តំបន់​មួយ​ទៅ​តំបន់ ដែល​ប្រាកដ​នេះ​វា​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ទំនៀម និង​ទម្លាប់​ដែល​អនុវត្ត​មក​តាម​ទី​ប្រជុំ​ជន និង​តាម​បែប​ផែន​គ្រួសារ​ផ្សេង​ៗ​។ នេះ​ក៏​មិន​មែន​មាន​ន័យ​ថា គ្រប់​ក្រុម​គ្រួសារ​ខ្មែរ​ សុទ្ធ​តែ​បាន​អនុវត្ត​ទំនៀម​នេះ​ទេ អ្នក​ខ្លះ​ឯ​ទៀត​ក៏​មិន​បាន​ប្រណិប័តន៍​ពិធី​បែប​នេះ​ក្នុង​គ្រួសារ​គេ​ផង​ក៏​ឃើញ​មាន​។

ប្រសិន​បើ​កិច្ចការ​នេះ​គ្រាន់​ជា​ទំនៀម​ទម្លាប់​ទេ ថា​តើ​ការ​ប្រណិប័តន៍​ផ្សេង​ៗ​គ្នា គឺ​ជា​កំហុស​ឬ​យ៉ាង​ណា​?

ការ​តាំង​សំណែន​ទទួល​ទេវតា​ឆ្នាំ​ថ្មី ជា​ទូទៅ​ឃើញ​មាន​ការ​រៀប​ចំ​ជា​កូន​តុ​មួយ​ដាក់​ខាង​មុខ​ផ្ទះ អ្នក​ខ្លះ​ឯ​ទៀត​ដាក់​តាម​ទី​សមគួរ​ឯ​ទៀត មាន​ដូច​ជា​កៅអី បង់ក៍ ឬ​រាន​ទេវតា … ជា​ដើម​។ល។ គ្រួសារ​ខ្លះ​ដែល​មាន​ធន​ធាន បាន​រៀប​ចំ​យ៉ាង​ធំ​សម្បើម ប្រដូច​នឹង​ព្រះ​ចៅ​ផែន​ដី ដោយ​មាន​រៀប​បាយ​សី ច្រើន​ជាន់​ថ្នាក់​ គ្រឿង​សំណែន​មាន​បែប​មាន​ផែន ខ្លះ​ទៀត​មាន​តាំង​នេះ​ តាំង​នោះ ខ្លះ​តាំង​ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប​អម​ផង ខ្លះ​ឯ​ទៀត​​មាន​តាំង​ដី​ខ្សាច់ តាំង​ទង់​ក្រពើ (​តួ​យ៉ាង​អ្នក​សៀម​រាប​) តាំង​លម្អ​ដោយ​ផ្កាយ​ចម្រុះ​ពណ៌​…​។ល។ និង​។ល។ អ្នក​ខ្លះ​តាំង​បែរ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ផ្ទះ អ្នក​ខ្លះ​តាំង​បែរ​ចេញ​ទៅ​ក្រៅ​ផ្ទះ រី​ឯ​អ្នក​ខ្លះ​ទៀត​ សម្រាប់​ឆ្នាំ​នេះ មាន​​​ឃើញ​ដាក់​ម៉ាស ដាក់​អាល់កុល ថ្វាយ​ទៅ​ទៀត ក៏​សុទ្ធ​តែ​ឃើញ​ថា​មិន​មាន​អ្វី​ខុស​ឆ្គង​ឡើយ​។

នេះ​ជា​ការ​រៀប​ចំ​សែន​ទទួល​ទេវតា​មួយ​នៅ​សៀមរាប

ដោយ​ឡែក​ចំពោះ​ការ​យក​ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប​មក​តាំង​​​សក្ការ​នៅ​នឹង​តុ​សំណែន​នេះ​ក៏​ដូច​ជា​មិន​ឃើញ​ថា​ខុស​ឆ្គង​អ្វី​ឡើយ​។ ដូច​ដែល​បាន​បរិយាយ​ខាង​លើ ពិធី​កម្ម​នេះ គឺ​ជា​ទំនៀម​​សុទ្ធ​សាធ​។ ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​បាន​ភ្ជាប់​មក​ជាមួយ​នូវ​សាសនា​ព្រាហ្មណ៍ និង​សាសនា​​ព្រះ​ពុទ្ធ​នេះ​អស់​រយៈ​ពេល​ជា​យូរ​មក​ហើយ​​ ហើយ​ភាព​បន្ស៊ី​គ្នា​​នៃ​សាសនា​ទាំង​ពីរ​នេះ​បាន​ក្លាយ​ជា​ជំនឿ​របស់​អ្នក​ស្រុក គោរព និង​ប្រណិប័តន៍​តាម​ឥត​មាន​ហ្មង​សៅ​អ្វី​ឡើយ​។

ការ​ដែល​ថា​យក​ព្រះ​ពុទ្ធ​​រូប ឬ​ពុទ្ធប្បដិមា​មក​តាំង​សក្ការ​នៅ​លើ​តុ​ទទួល​ទេវតា​នេះ តាម​ន័យ​ប្រណិប័តន៍​មិន​មែន​ជា​ការ​យក​ព្រះ​ពុទ្ធ​មក​ទទួល​ទេវតា​នោះ​ទេ​ ប៉ុន្តែ​វា​ជា​ការ​សំយោគ​ពិធី​កម្ម​​មួយ​នេះ​ឲ្យ​មក​ជិត​នឹង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ដែល​ភាគ​ច្រើន​នៃ​ជន​កម្ពុជា​គោរព​ទៅវិញ​ទេ​។ ដូច​ដែល​យើង​ដឹង​ស្រាប់ ពិធី​ទទួល​ទេវតា​នេះ​បាន​ភ្ជាប់​មក​ជាមួយ​នូវ​​ការ​ថ្វាយ​ព្រះ​រតន​ត្រ័យ​ ការ​តាំង​ចិត្ត​ឧទ្ទិស និង​ការ​ស្វាធ្យាយ​ព្រះ​ធម្ម​ជា​ដើម​។ល។ ប្រជាជន​ ជា​ពិសេស​បណ្ដា​អ្នក​កាន់​សីល​សុទ្ធ​តែ​បាន​អនុវត្ត​គំរូ​នេះ មិន​មែន​គ្រាន់​តែង​តាំង​តុ​លម្អ អុជ​ធូប អុជ​ទៀត រួច​ចប់​នោះ​ទេ​។

ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត ការ​ដែល​គេ​យក​​​ព្រះ​ពុទ្ធ​​រូប ឬ​ពុទ្ធប្បដិមា មក​តាំង​នេះ ជា​ទូទៅ​គេ​ក៏​នឹង​ធ្វើ​ពិធី​​សម្អាត​ ឬ​ស្រង់​​​ព្រះ​ពុទ្ធ​​រូប ឬ​ពុទ្ធប្បដិមា ទាំង​នោះ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣ ដែល​ជា​ថ្ងៃ​ឡើង​ស័ក មុន​នឹង​យក​ទៅ​តម្កល់​លើ​ហ៊ឹង ឬ​ទី​តម្កល់​ដែល​មាន​នៅ​តាម​ផ្ទះ​របស់​ពួក​គេ​រៀង​ៗ​ខ្លួន​ផង​ដែរ​។ ហេតុ​ដូច​នេះ​ការ​តាំង​​ព្រះ​ពុទ្ធ​​រូប ឬ​ពុទ្ធប្បដិមា​នៅ​នឹង​តុ​ចំនួន​បី​ថ្ងៃ​សង្ក្រាន្ត​នេះ គឺ​ជា​វិធី​ និង​ជា​ទំនៀម​នៃ​អ្នក​ប្រណិប័តន៍​ផ្សេង​ៗ​គ្នា ដោយ​មិន​មាន​ភាព​ខុស​ត្រូវ​អ្វី​ឡើយ​។ ប្រសិន​បើ​ការ​យក​ព្រះ​ពុទ្ធ​​រូប ឬ​ពុទ្ធប្បដិមា​នេះ​មក​តាំង​សក្ការ​លើ​កន្លែង​ទទួល​ទេវតា​ខុស ចុះ​ថា​តើ​បុគ្គល​ព្រះ​សង្ឃ​ដែល​ជា​សាវក​​នៃ​ព្រះ​ពុទ្ធ​​ធ្វើ​ពិធី​ទទួល​ទេវតា​នោះ​វិញ​តើ​ជា​រឿង​ត្រឹម​ត្រូវ​ដែរ​ឬ​យ៉ាង​ណា​?

និយាយ​សេចក្ដី​មក​ ទំនៀម​តាំង​សែន​ទទួល​ទេវតា​របស់​ប្រជាជន​ខ្មែរ គឺ​ជា​ទម្លាប់​ប្រណិប័តន៍​ដោយ​ឡែក​រៀង​ៗ​ខ្លួន​។ អ្នក​សែន​បាយសី បួន​ដប់​ម្ភៃ អ្នក​តាំង​​​​​ព្រះ​ពុទ្ធ​​រូប ឬ​ពុទ្ធប្បដិមា អ្នក​តាំង​រូប​ទេវតា អ្នក​សែន​ទឹក អ្នក​សែន​ទឹក​ក្រូច ឬ​គ្រឿង​ស្រវឹង​​ផង​ឯ​ទៀត អ្នក​តាំង​តុ​បែរ​មុខ​ទៅ​ក្រៅ​ផ្ទះ​ អ្នក​តាំង​តុ​បែរ​មុខ​ទៅ​ក្នុង​ផ្ទះ​ក្ដី ។ល។ និង​។ល។ គឺ​សុទ្ធ​សឹង​ជា​ជំនឿ និង​ការ​និយម​ប្រណិប័តន៍​ដោយ​ឡែក​នៃ​ទម្លាប់​ទី​ប្រជុំ​ជន តំបន់ និង​គ្រួសារនីមួយ​ៗ ដែល​មិនគួរ​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ជា​ការ​ខុស ឬ​ត្រូវ ដោយ​អង្គ​ហេតុ​នៃ​ការ​ធ្វើ​មិន​ដូច​ទម្លាប់​​នៃ​ទី​ប្រជុំ​ជន តំបន់ និង​គ្រួសារ​ របស់​ផង​ខ្លួន​ឡើយ​៕​

__________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ
១. របៀប​ចាត់​សែន​ទេវតា​របស់​អ្នក​សៀមរាប
២. រណ្ដាប់ទទួលទេវតានៅផ្ទះខ្ញុំ​ឆ្នាំ​នេះ

ការ​បំបាត់​សំឡេង​ប្រឆាំង​នៅ​ថៃ និង​សិទ្ធិ​សេរី​ភាព​នយោបាយ​នៅ​​ក្នុង​តំបន់ ថ្ងៃសុក្រ 21 ខែ​កុម្ភៈ 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បរិយាយ​ថ្ងៃ​នេះ, ภาษาไทย.
1 comment so far

រសៀល​ថ្ងៃ​សុក្រ​នេះ (​២១ កុម្ភៈ ២០២០​) តុលាការ​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ថៃ បាន​សម្រេច​រំលាយ​គណៈបក្ស​នយោបាយ​ប្រឆាំង​​ដ៏​ធំ​មួយ​របស់​​ប្រទេស​នេះ ក្នុង​ហេតុ​ផល​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ ជា​ចេតនា​ក្នុង​ការ​បំបាត់​សំឡេង​ប្រឆាំង​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​មួយ​របស់​ប្រទេស​នេះ ពី​​សំណាក់​របប​ដឹក​នាំ​ និង​ក្រុម «​អេលីត​» បច្ចុប្បន្ន​​របស់​ថៃ។

ShotType1_540x540គណៈបក្ស​អនាគត​ថ្មី (พรรคอนาคตใหม่) ត្រូវ​បាន​រំលាយ​ដោយ​​ក្នុង​មូល​ហេតុ​គណៈបក្ស​នេះ​បាន​ខ្ចី​ប្រាក់​​ពី​ប្រធាន​គណៈបក្ស ចំនួន​១៩១​លាន​បាទ សម្រាប់​ដំណើរ​ការ​បក្ស​។ ការ​រំលាយ​នេះ​ដោយ​សំអាង​លើ​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ខុស​នឹង​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​រាជ​អាណាចក្រ​ថៃ ច្បាប់​២០១៧ និង​ព្រះ​រាជ​បញ្ញត្តិ​​ប្រកប​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ស្ដី​អំពី​គណៈ​បក្ស​នយោបាយ ឆ្នាំ​២០១៧​​។

គណៈបក្ស​អនាគត​ថ្មី ជា​គណៈបក្ស​ទើប​បង្កើត​ថ្មី ដោយ​ក្រុម​ភាគ​ច្រើន​ជា​បុគ្គល​វ័យ​ក្មេង និង​ជា​អ្នក​ដែល​គេ​ហៅ​ថា​មុះ​មុត​ក្នុង​ការ​កែ​ទម្រង់​ ជា​ពិសេស​ការ​ដឹក​នាំ​តាម​បែប​​​បទ​ [ប្រពៃណី] ​របស់​ថៃ​។ ដោយ​បង្កើត​ឡើង​​ត្រឹម​តែ​ប្រមាណ​១​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ គណៈបក្ស​នេះ​បាន​យក​ឈ្នះ​លំដាប់​ទី​៣​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​សាកល​លើក​ដំបូង​ក្រោយ​រដ្ឋ​ប្រហារ កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៩ ដោយ​ទទួល​បាន​អសនៈ​ចំនួន​៦៥ លើ​៥០០ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មជ្ឈដ្ឋាន​ថៃ​មាន​ការ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ចំពោះ​ជ័យ​ជម្នះ​នេះ​។

ចាប់​តាំង​ពី​ជ័យ​ជម្នះ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោតមក គណៈបក្ស​នេះ​ត្រូវ​បាន​ទទួល​រង​នូវ​សម្ពាធ​តាម​រយៈ​ការ​ដាក់​ពាក្យ​បណ្ដឹង​ម្ដង​ហើយ​ម្ដង​ទៀត​រាប់​មិន​អស់ រហូត​ដល់​ប្រធាន​គណៈបក្ស គឺ​លោកធនាធរ ចឹងរុងរឿងកិច (ថ. ธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ) ត្រូវ​បាន​កម្ចាត់​ចេញ​ពី​រដ្ឋសភា ដោយ​មិន​អាច​​បំពេញ​តួនាទី​ក្នុង​រដ្ឋសភា ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​បើក​ប្រជុំ​ដំបូង​មក​ម្ល៉េះ រហូត​មក​ដល់​ថ្ងៃដែល​គណៈបក្ស​ត្រូវ​បាន​រំលាយ​​នេះ​។ ក្រៅ​ពី​ការ​រំលាយ​គណៈបក្ស​អនាគត​ថ្មី​នេះ តុលាការ​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ថៃ ថែម​ទាំង​បាន​ កាត់​សិទ្ធិ​ហាម​ប្រាម​សមាជិក​គណៈ​កម្មការ​ប្រតិបត្តិ​បក្ស​នេះ​មិន​ឲ្យ​ឈរ​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​, ហាម​មិន​ឲ្យ​ធ្វើ​សមាជិក​គណៈ​កម្មការ​ប្រតិបត្តិ​បក្ស​​នយោបាយ​ និង​ហាម​មិន​ឲ្យ​ចុះ​ឈ្មោះ​បង្កើត​គណៈបក្ស​នយោបាយ ក្នុង​រយៈ​ពេល​១០​ឆ្នាំ​ថែម​ទៀត​ផង​​ និង​ជា​ចុង​ក្រោយ​អាច​នឹង​ត្រូវ​ជាប់​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​បន្ថែម​ទៀត​ផង​។

ប្រទេស​ថៃ​ដែល​ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ពី​គំរូ​នៃ​សេរីភាព​ខាង​លិទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​សម្រាប់​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​​ រយៈ​ពេល​ចុង​ក្រោយ​នេះ​បាន​កំពុង​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ដើរ​ខុស​ពី​បរិបទ​នៃ​​​សិទ្ធិ​សេរី​ភាព​នយោបាយ​។ អំណាច​ទាហាន​​​ក្រោយ​រដ្ឋ​ប្រហារ ឆ្នាំ​២០១៤ ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​យ៉ាង​ខុស​ទិស​ដៅ ព្រម​បណ្ដា​អ្នក​នយោបាយ​ប្រឆាំង​របប​បែប​​​បទ​ [ប្រពៃណី] ត្រូវ​បាន​កម្ចាត់​ជា​រឿយ​ៗ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​សង្គម​ថៃ​នៅ​តែ​មិន​អាច​ផ្សះ​ផ្សារ​បាន និង​កាន់​តែ​បែក​បាក់ រវាង​ក្រុម​អរិរក្ស​និយម និង​ក្រុម​យុវជន​​។ ភ្លាម​ៗ​បន្ទាប់​ពី​ការ​រំលាយ​គណៈបក្ស​អនាគត​ថ្មី សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក ក្នុង​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​របស់​ខ្លួន​បាន​ដាក់​សំណួរ​ពី​ស្ថានភាព​តំណាង​ប្រជាជន​ថៃ​ក្នុង​ឆាក​នយោបាយ​ដោយ​លើក​ហេតុ​ផល​ថា​ប្រជាជន​ថៃ​ជាង​៦​លាន​នាក់​បាន​បោះ​ឆ្នោត​ជូន​អនាគត​ថ្មី កាល​ពី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នា​ពេល​កន្លង​ទៅ​។

ក្រៅ​ពី​ជើង​ឯក​ខាង​រដ្ឋ​ប្រហារ ប្រទេស​ថៃ​ ចាប់​ពី​ទសវត្សរ៍​២០០០​មក ក៏​បាន​ផ្ដើម​នយោបាយ​រំលាយ​គណៈ​បក្ស​អស់​ជា​ច្រើន​គណៈ​បក្ស ហើយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​​មើល​ឃើញ​ថា រាល់​ការ​រំលាយ​គណៈបក្ស​ទាំង​នោះ សុទ្ធ​សឹង​តែ​ជា​ចេតនា​​នយោបាយ​ក្នុង​ការ​កាត់​បន្ថយ ឬ​​បំបាត់​សំឡេង​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​។ បរិយាកាស​​នយោបាយ ព្រម​ទាំង​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការដើម្បី​កម្ចាត់​​សត្រូវ​នយោបាយ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​ម្ដង​ហើយ​ម្ដង​ទៀត បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​គំរូ និង​​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មូល​ដ្ឋាន​គ្រឹះ​​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​ក្នុង​តំបន់ ដែល​មិន​មាន​ភាព​លូត​លាស់​ទាល់​តែ​សោះ​នោះ​ កាន់​តែ​ផុយ​ស្រួយ​ទៅ​ៗ ព្រម​ទាំង​ហាក់​គ្មាន​សង្ឃឹម​ឡើយ​ចំពោះ​ការ​រីក​លូត​លាស់​​​សិទ្ធិ​សេរី​ភាព​នយោបាយ​នៅ​​ក្នុង​តំបន់​​៕

_______________________________________________
អាន​ផង​ដែរ ៖
១. បណ្ដា​និស្សិត​ថៃ​រួម​សម្ដែង​មតិ ក្រោយ​ការ​រំលាយ​បក្ស​អនាគត​ថ្មី

សង្គម​ថៃ​នៅ​តែ​បន្ត​ការ​បែក​បាក់ ថ្ងៃអាទិត្យ 12 ខែមករា 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បរិយាយ​ថ្ងៃ​នេះ, ภาษาไทย.
1 comment so far

សង្គម​នយោបាយ​ប្រទេស​ថៃ​ដែល​នៅ​នឹង​ក្បែ​កម្ពុជា​យើង​នេះ រហូត​មក​ដល់​ថ្ងៃ​នេះ​នៅ​មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​ការ​ផ្សះ​ផ្សារ​ជាតិ​មួយ​ពិត​ប្រាកដ​ឡើយ តែ​ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ ការ​បែក​បាក់​កាន់​តែ​បន្ត​មាន​ច្រើន​ឡើង និង​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ​ផង​ដែរ​។

ចាប់​តាំង​ពី​រដ្ឋប្រហារ​​​ឆ្នាំ​២០១៤ និង​ការ​គូស​វាស​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ថ្មី​ដែល​ត្រួស​ត្រាយ​ផ្លូវ​ឲ្យ​លោក​ប្រយុទ្ធ ចន្ទ្រឱជា បន្តកាន់​តំំណែង​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​​ក្រោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត កាល​ពី​​ថ្ងៃ​ទី​២៤ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៩ កន្លង​ទៅ​​នោះ ពី​មួយ​ថ្ងៃ​ទៅ​មួយ​ថ្ងៃ ការ​ផ្សះ​ផ្សារ​ជាតិ​ដែល​កាល​ណុះ​ជា​ហេតុ​ផល​ចម្បង​មួយ​នៃ​រដ្ឋប្រហារ​​​ឆ្នាំ​២០១៤ នោះ ហាក់​មិន​ទទួល​ផល​ជា​ផ្លែ​ផ្កា​សោះ​ឡើយ​។

នៅ​ឯ​ប្រទេស​ថៃ​នា​ថ្ងៃ​នេះ (​១២ មករា ២០២០​) ចលនា​ប្រជាជន​ជា​ច្រើន​ម៉ឺន​នាក់​ស្ទើរ​ទូទាំង​ប្រទេស​បាន​នាំ​គ្នា​ចេញ​មក​​ធ្វើ​កម្មវិធី​រត់​ដេញ​លោក​អ៊ុំ ឬ วิ่งไล่ลุง អ៊ុំ​ដែល​នៅ​ទី​នេះ គ្មាន​នរណា​គឺ​ក្រៅ​ពី​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី និង​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ជំនិត​ៗ​របស់​លោក ដែល​ភាគ​ច្រើន​សុទ្ធ​តែ​មនុស្ស​ចាស់​ៗ​នោះ​ទេ​។

ក្រៅ​ពី​កម្មវិធី​រត់​ដេញ​លោក​អ៊ុំ នេះ កម្មវិធី​មួយ​ទៀត​គឺ​​កម្មវិធី​ដើរ​គាំទ្រ​អ៊ុំ ឬ เดินเชียร์ลุง ក៏​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ឡើង​ដំណាល​គ្នា ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី និង​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​គាត់​ផង​។ ដែល​នេះ​ប្រាកដ​ណាស់​ជា​ការ​ចាត់​កម្មវិធីបញ្ច្រាស​គ្នា ដែល​ម្ខាង​ប្រឆាំង​ និង​ម្ខាង​គាំទ្រ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​។

ថ្វី​ដ្បិត​តែ​សេរីភាព​នៃ​ការចាត់​កម្មវិធី​ត្រូវ​បាន​គេ​ផ្ដល់​ឲ្យ​ធ្វើ ការ​ចាត់​កម្មវិធី​សណ្ឋាន​ប្រឆាំង​គ្នា​បែប​នេះ វា​ពិត​ជា​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​ការ​បែក​បាក់​សង្គម ដែលជា​ប្រការ​មួយ​​ឃ្លាត​ឆ្ងាយ​ពី​ការ​ផ្សះ​ផ្សារ​ជាតិ​ថៃ ដែល​បាន​បែក​បាក់​អស់​ប្រមាណ​ជិត​២​ទសវត្សរ៍​មក​ហើយ​។ ហើយ​​ការ​បង្កើត​កម្មវិធី​មួយ​ដើម្បី​ជល់​កម្មវិធី​មួយ​ទៀត ដើម្បី​គាំទ្រ​គូ​បដិបក្ខ​ម្ខាង​ៗ​បែប​នេះ វា​ត្រូវ​បាន​​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​ភាព​ក្មេង​ខ្ចី​នៃ​សង្គម និង​ជា​ពិសេស​សង្គម​ថៃ ដែល​ធ្លាប់​តែ​អះ​អាង​ពី​ភាព​ចំណាស់​នៃ​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់​ខ្លួន​។

អ្វី​ៗ​ដែល​សង្គម​ថៃ ពី​មួយ​ថ្ងៃ​ទៅ​មួយ​ថ្ងៃ កំពុង​កើត​មាន​ឡើង​នា​ពេល​នេះ កំពុង​បង្ហាញ​ពី​ភាព​អស់​សង្ឃឺម​នៃ​អ្វី​ដែល​គេ​ហៅ​ថា​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ សម្រាប់​តំបន់​មួយ​នេះ​៕

001ក្រុម​​រត់​ដេញ​លោក​អ៊ុំ និង​ក្រុម​ដើរ​គាំទ្រ​អ៊ុំ នៅ​ប្រទេស​ថៃ​នា​ថ្ងៃ​នេះ

វិបាក​នៃ​ «​ស្លាក​​​រថយន្ត​» ពិសេស ថ្ងៃពុធ 8 ខែមករា 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បរិយាយ​ថ្ងៃ​នេះ, អំពីស្រុកខ្មែរ.
add a comment

ម្សិល​មិញ​នេះ (​៧ មករា ២០១៩​) ក្រសួង​សាធារណការ និង​ដឹក​ជញ្ជូន បាន​​បើក​ឲ្យ​ដំណើរ​ការ​ជា​ផ្លូវ​ការ​នូវ​ការ​​លក់​លេខ​ចុះ​បញ្ជី​ពិសេស​ផ្ទាល់​ខ្លួន​សម្រាប់​រថយន្ត «ជំនួញ» ​ថ្មី​មួយ​របស់​​រដ្ឋ​ ដែល​​​ត្រូវ​បាន​គេ​ឲ្យ​និយាម​ថា ជា​ការ​​បង្កើន​ប្រភព​ចំណូល​ Sic​។

សម្រាប់​ស្លាក​រថយន្ត​ពិសេស (​សម្រាប់​សាមញ្ញ​ជន) ដែល​ក្រសួង​បាន​ដាក់​ឲ្យ​ដំណើរ​ការ​នា​ពេល​នេះ មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​ពី​ស្លាក​លេខ​បច្ចុប្បន្ន ដោយ​ហេតុ មិន​មាន​ទី​តាំង​សម្គាល់​នៃ​ស្លាក​ចុះ​បញ្ជី​ដូច​មុន​ទៀត និង​លក្ខណៈ​ពិសេស​ដោយ​ឡែក គឺ​អ្នក​ទិញ មាន​សិទ្ធិ​កំណត់​លេខ និង​ជា​ពិសេស​ដាក់​ជា​អក្សរ​ឡាតាំង​បាន​នៅ​លើ​ស្លាក​រថយន្ត​ទាំង​នោះ​ផង​ទៀត​។

ប្រសិន​បើ​យើង​ដក​អត្ថ​ប្រយោជន៍​នៃ​ការ​បង្កើន​ប្រភព​ចំណូល​ចេញ ការ​បង្កើត​ស្លាក​​រថយន្ត​​ពិសេស​នេះ ហាក់​ដូច​ជា​មិន​បាន​​ផ្ដល់​ជា​ប្រយោជន៍​បុគ្គល​​​សម្រាប់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​ជា​រួម​នោះ​ទេ​។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ វា​បាន​ត្រឹម​បង្ហាញ​​ពី​ការ​​រើស​អើង និង​ការ​សម្ញែង​ពី​អំណាច​ទឹក​ប្រាក់​នៃ​បុគ្គល​ដែល​ទទួល​បាន​ស្លាក​ទាំង​នោះ​ទៅ​វិញ​។ តើ​កម្ពុជា​កំពុង​វិវត្ត​ផ្ដោត​ទៅ​លើ​ក្រុម​មូល​ធន​ក្នុង​សង្គម ឬ​យ៉ាង​ណា​។

វិបាក​ដែល​ឃើញ​ប្រាកដ ស្ដែង​ចេញ​ពី​ស្លាក​​រថយន្ត​ពិសេស​នេះ​ នោះ​គឺ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​តួ​អក្សរ​ឡាតាំង​សម្រាប់​សម្គាល់​ ក្រៅ​អំពី​តួ​លេខ​។ ប្រជាជន​កម្ពុជា ដែល​កើត​នៅ​លើ​ទឹក​ដី​កម្ពុជា​នេះ មិនបាន​កើត​មក​ព្រម​ជាមួយ​តួ​អក្សរ​ (ឡាតាំង) ទាំង​២៦​តួ​នោះ​ទេ លើក​លែង​តែ​តួ​លេខ​ចំនួន​១០​តួ (​០-៩​) ដែល​គេ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​ជា​សាកល​សម្រាប់​សម្គាល់​នោះ​។ ប្រការ​នេះ វា​ទំនង​ជា​ខុស​ពី​ប្រភព​ដើម នៃ​ការ​បង្កើត​ស្លាក​រថយន្ត​ប្រភេទ​បែប​នេះ នៅ​ទឹក​ដី​ដែលគេ​កើតព្រម​ជាមួយ​តួ​អក្សរ​ទាំង​២៦​តួ​នេះ ហើយ​ដែល​ទំនង​ក្រសួង​បាន​យក​លំនាំ​តាម​នោះ​។ ការ​ដែល​គេ​ធ្វើ​ទៅ​កើត មិន​ចាំ​បាច់​យើង​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​តាម​នោះ​ទេ​។

ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ជា​តួ​អក្សរបរទេស​​នៅ​លើ​ស្លាក​រថយន្ត​សម្រាប់​​សម្គាល់​យាន​យន្ត​​នោះ វា​អាច​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​ពិបាក​ក្នុង​ការ​ចាំ ជា​ពិសេស​ករណី​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​ណា​មួយ​នៅលើ​ដង​ផ្លូវ ដោយ​អ្នក​ឃើញ​ហេតុ​ការណ៍​។ នេះ​យើង​សាក​ល្បង​ស្រមៃ​រូប​ភាព​ទៅ​មើល បើ​ហេតុការណ៍​បែប​នេះ​កើត​ឡើង​នៅ​តាម​ទី​ជន​បទ ហើយ​ដែល​អ្នក​ឃើញ​ហេតុការណ៍​ទាំង​នោះ មិន​ស្គាល់​តួ​អក្សរ​បរទេស​ដែល​ដាក់​សម្គាល់​រថយន្ត​នោះ​។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ ការ​ប្រើប្រាស់​លេខ​តែ​៤​តួ​នៅ​លើ​ស្លាក​រថយន្ត ពេល​ខ្លះ​នៅ​ចាំ​មិន​បាន ចុះ​ទម្រាំ​ជា​តួ​អក្សរ​បរទេស​​ទៀត​ ហើយ​ដែល​មាន​រហូត​ដល់​ទី​៨-៩​តួ​អក្សរ​នោះ​។

ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ត្រឹម​តែ​ជា​​តួ​លេខ (​០-៩)​ «ពិសេស» សម្រាប់​ សម្គាល់​រថយន្ត​ «​ពិសេស​» ដែល​ជា​សមិទ្ធផល​នៃ​អភិជន​ទំនង​ជា​គ្រប់​គ្រាន់ហើយ ជា​ជាង​ការ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ជា​តួ​អក្សរ​ឡាតាំង​នៅ​លើ​ស្លាក​រថយន្ត​ពិសេស​នា​ពេល​នេះ​។

ប្រសិន​បើ​យើង​ក្រឡេក​មើល​ប្រទេស​ជិត​ខាង​កម្ពុជា​ទាំង​បី​វិញ (​ថៃ លាវ វៀតណាម​) ដូច​ជា​មិន​ទាន់​មាន​ប្រទេស​ណា​ដើរ​ដល់​ចំណុច​នេះ​ទេ​។ ប្រទេស​ខ្លះ​វិញ ​មាន​តែ​ដាក់​ជា​តួ​លេខ​នៃ​អក្ខរក្រម​ខ្លួន (​មិន​មែន​ឡាតាំង​) នៅ​លើ​ស្លាក​រថយន្ត​ផង​ តួ​យ៉ាង​ប្រទេស​ភូមា​ជា​ដើម​។ កម្ពុជា​មិន​គួរ​ចាំ​បាច់​ដើរ​លឿន​ដល់​ថ្នាក់​នេះ​ទេ​៕

តួ​យ៉ាង​ស្លាក​រថយន្ត​ពិសេស​ថ្មី​ដែល​ក្រសួង​នឹង​ដាក់​ឲ្យ​ដំណើរ​ការ

Untitled-281738983_1302095979974739_6447754476991283200_o

ការ​សូត្រ​មន្ត​ឆ្លង​ឆ្នាំ នៅ​ប្រទេស​ថៃ និង​លាវ ដូច​ឬ​ខុស​គ្នា​? ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ 2 ខែមករា 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បរិយាយ​ថ្ងៃ​នេះ, ព្រះ​ធម៌, ภาษาไทย, ພາສາລາວ.
add a comment

នៅ​ឯ​នគរ​ថៃ​មាន​ទំនៀម​មួយ​ហៅ​ថា ពិធី​សូត្រ​មន្ត​ឆ្លង​ឆ្នាំ ឬ สวดมนต์ข้ามปี​។ ពិធី​នេះ ប្រជាជន​ថៃ​ដែល​ជា​ពុទ្ធ​សាសនិក បាន​នាំ​គ្នា និង​ដោយ​មាន​ការ​ចាត់​រៀប​ចំ​ពី​សំណាក់​ព្រះ​សង្ឃ​នៅ​តាម​អារាម​នានា ធ្វើ​ពិធី​សូត្រ​មន្ត​ឆ្លង ដែល​ជា​ធម្មតា​ធ្វើ​នៅ​ព្រលប់​ថ្ងៃ​ទី​៣១ ខែ​ធ្នូ រហូត​ដល់​ឆ្លង​ចូល​ថ្ងៃ​ថ្មី (​ក្រោយ​ម៉ោង​១២​យប់​) ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​មករា ដែល​ជា​ឆ្នាំ​ថ្មី​រាប់​តាម​ប្រតិទិន​សាកល​នោះ​ឯង​​។ ទំនៀម​នៃ​ការ​សូត្រ​មន្ត​ឆ្លង​ឆ្នាំ​នេះ ប្រដូច​គ្នា​ទៅ​នឹង​ការ​រាប់​ថយ​ក្រោយ ឬ​ខោនត៍ ដោន របស់​យុវវ័យ ដែល​តែង​នាំ​គ្នា​ធ្វើ​យ៉ាង​អឹក​ធឹក​ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​ទូទាំង​សាកល​លោក​នោះ​ផង​ដែរ​។

ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​មាន​ពិធី​សូត្រ​មន្ត​ឆ្លង​ឆ្នាំ​នេះ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ?

ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៤១​មក ប្រទេស​ថៃ​បាន​ធ្វើ​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​សករាជ (​ព.ស.​) ជា​ផ្លូវ​ការ និង​បាន​កំណត់​រាប់​ឆ្នាំ​ថ្មី​តាម​បែប​សាកល គឺ​យក​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​មករា ជា​ថ្ងៃ​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី គឺ​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ពុទ្ធ​សករាជ ដែល​ប្រទេស​ថៃ​ប្រើ​ប្រាស់​ជា​ផ្លូវ​ការ​នេះ​ឯង​។ ហេតុ​ដូច​នេះ ការ​សូត្រ​មន្ត​ឆ្លង​ឆ្នាំ​នេះ គេ​អាច​និយាយ​បាន​ថា (​សម្រាប់​ប្រទេស​ថៃ​) ជា​ការ​ឆ្លង​ឡើង​ឆ្នាំ​ពុទ្ធ​សករាជ ពោល​មិន​មែន​ឡើង​ឆ្នាំ​គ្រឹស្ត​សករាជ​ទេ តែ​គ្រាន់​តែ​ចំ​ថ្ងៃ​គ្នា​ប៉ុណ្ណោះ​។

ហេតុ​ផល​ឯ​ទៀត ទំនង​ជា​ការ​បង្វែ​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​របស់​យុវជន​ថៃ ដែល​តែង​នាំ​គ្នា​ធ្វើ​ពិធី​ឆ្លង​ឆ្នាំ​រាប់​ថយ​ក្រោយ ដោយ​ឈ្លក់​នឹង​អបាយ​មុខ​នោះ ងាក​មក​ចូល​វត្ត​សូត្រ​ធម៌​តាម​វិធី​ពុទ្ធ​សាសនិក ក្នុង​ការ​ឆ្លង​ឆ្នាំ​នេះ​ផង​ដែរ​។

ពិធី​សូត្រ​មន្ត​ឆ្លង​ឆ្នាំ​នៅ​នគរ​លាវ

ដូច​គ្នា​នឹង​ខ្មែរ​ដែរ នគរ​លាវ មិន​មាន​ពិធី​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​មករា ដូច​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​ទេ​ ពោល​គឺ​នៅ​ខែ​មេសា ឯ​ណុះ​។ ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ នៅ​ប្រទេស​លាវ ក៏​ឃើញ​មាន​ចាត់​ពិធី​សូត្រ​មន្ត​ឆ្លង​ឆ្នាំ​នៅ​យប់​ថ្ងៃ​ទី​៣១ ខែ​ធ្នូ នេះ​ដែរ បើ​ទោះ​បី​ជា​មិន​មែន​ជា​ការ​ឆ្លង​ឡើង​ពុទ្ធ​សករាជ​ដូច​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​ក៏​ដោយ​ចុះ​។ ប្រការ​នេះ​ហាក់​បី​ដូច​ជា​ចំឡែក​ម្យ៉ាង​ដែរ ខុស​ពី​ករណី​នៅ​ប្រទេស​ថៃ ដែល​គេ​សន្មត​កំណត់​ប្ដូរ​ពុទ្ធ​សករាជ​ថ្មី ស្រប​គ្នា​នឹង​ឆ្នាំ​សាកល​នោះ​។

ការ​ប្រជុំ​មូល​មីរ​គ្នា​រវាង​ប្រជាជន​ពុទ្ធសាសនិក​ដើម្បី​រៀន​សូត្រ​ព្រះ​ធម៌​អាច​ធ្វើ​ឡើង​បាន​គ្រប់​កាល​វេលា ដែល​ទំនង​មិន​ជា​ការ​ខុស​ឆ្គង​ដោយ​ប្រការ​ណា​មួយ​ឡើយ​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ការ​​ដែល​ប្រើ​ពាក្យ​ «​សូត្រមន្ត​ឆ្លង​ឆ្នាំ​» របស់​ពុទ្ធ​សាសនិក​លាវ នា​ឱកាស​នេះ ទំនង​ជា​ពាក្យ​ដែល​ប្រើ​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ​តាម​កាល​វេលា​៕

สวดมนต์ពិធី​សូត្រ​មន្ត​ឆ្លង​ឆ្នាំ​របស់​ពុទ្ធសាសនិក​ថៃនា​ពេល​កន្លង​មក10390498_1732090783695434_5410700555209485162_nពិធី​សូត្រ​មន្ត​ឆ្លង​ឆ្នាំ​របស់​ពុទ្ធសាសនិក​លាវ​នា​ពេល​កន្លង​មក

%d bloggers like this: