jump to navigation

ព្រះ​រាជ​ពិធី​កាញ្ចនាភិសេក​ឆ្លង​សិរី​រាជ្យ​សម្បត្តិ​គ្រប់​៥០​ឆ្នាំ​ នៃ​ព្រះ​ចៅ​ប៊្រុយណេ ថ្ងៃសុក្រ 6 ខែតុលា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់.
add a comment

នានាប្រទេសបានដារ សេរី បេហ្កាវ័ន, ប៊្រុយណេ ដារូស្សាឡាម – ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៥ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៧ ម្សិល​មិញ​មក ព្រះ​រាជាណាច​ក្រ​ដ៏​តូច និង​មាន​ជាង​គេ​បំផុត​មួយ​នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ប៊្រុយណេ ដារូស្សាឡាម កំពុង​ប្រារព្ធ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​កាញ្ចនាភិសេក ឆ្លង​ព្រះ​បរម​សិរី​រាជ្យ​សម្បត្តិ​ព្រះ​ចៅ​ស៊ុលតាន របស់​ខ្លួន​​គម្រប់​៥០​ឆ្នាំ​។ ព្រះ​រាជ​ពិធី​រដ្ឋ​នេះ កំណត់​ពេល​មួយ​សប្ដាហ៍​ដោយ​មាន​តំណាង​ព្រះ​រាជ​វង្សានុវង្ស​ទូទាំង​ពិភពលោក ព្រម​ទាំង​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​កំពូល​ៗ​ឯទៀត យាង​និង​អញ្ជើញ​ចូល​រួម​ផង​ដែរ​។

ព្រះ​រាជ​ពិធី​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​កាល​​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ (ម្សិល​មិញ​) ដោយ​មាន​ការ​បាញ់​កាំភ្លើង​ធំ​ចំនួន​២១​ណាត់ និង​កិច្ចលៀង​សាយ​ភោជន៍​ដ៏​ធំ​មួយ​នៅ​ឯ​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង​។ ចំណែក​ឯ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ពី​ព្រឹក​ក៏​មាន​ការ​ដង្ហែ​ព្រះ​ចៅ​ ស៊ុលតាន ហាជិ ហាស្សាណាល ប៊ុលគៀហ៍ មូអ៊ីហ្សាដឌីន វ៉ាដ្ឌូឡាហ៍ នៃ​​ប៊្រុយណេ ដារូស្សាឡាម ព្រម​ទាំង​ព្រះ​រាជ​អគ្គ​មហេសី តាម​ព្រះ​រាជ​រថ​ពណ៌​មាស ទៅ​តាម​ដង​វិថី​នានា​នៃ​រាជ​ធានី​បានដារ សេរី បេហ្កាវ័ន ផង​ដែរ​។ ព្រះ​រាជ​រថ​ដែល​មាន​អ្នក​អូស​ចំនួន​៥០​រូប នេះ​ត្រូវ​បាន​ហែ​ហម​ដោយ​​កង​ទាហាន​រក្សា​ព្រះ​អង្គ​ចំនួន​ជាង​៨០​.០០០​នាយ​ ផ្សេង​ទៀត អម​សង្ខាង​ផ្លូវ​នៃ​ព្រះ​រាជ​ដំណើរ​។

ព្រះ​ចៅ​ ស៊ុលតាន ហាជិ ហាស្សាណាល ប៊ុលគៀហ៍ មូអ៊ីហ្សាដឌីន វ៉ាដ្ឌូឡាហ៍ នៃ​​ប៊្រុយណេ ដារូស្សាឡាម ស្ដេច​ឡើង​គ្រង​រាជ្យ​បន្ត​ពី​ព្រះ​រាជ​បិតា​​នា​ខែ​តុលា ឆ្នាំ​១៩៦៧ នៅ​គ្រា​ព្រះ​ជន្ម​តែ​២១​ព្រះ​វស្សា​ប៉ុណ្ណោះ​​។ ព្រះ​រាជ​កិច្ច​ដឹក​នាំ​របស់​ព្រះ​អង្គ​គឺ​ការ​ទទួល​បាន​ឯក​រាជ្យ​ពី​ចក្រ​ភព​អង់គ្លេស ព្រម​ទាំង​ទ្រង់​បាន​ដឹក​នាំ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​ព្រះ​អង្គ​ជា​រដ្ឋ​សម្បូរណាញាសិទ្ធិរាជ្យ និង​ពោរ​ពេញ​ទៅ​ដោយ​ភោគ​ទ្រព្យ​រ៉ែ​ប្រេង​យ៉ាង​សម្បើម​អស្ចារ្យ​ជា​រដ្ឋ​មាន​ជាង​គេ​មួយ​នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ក៏​ដូច​ជា​ពិភព​លោក​៕​៚

Advertisements

ស្ថាបត្យករ​ដ៏​​ល្បាញ​ល្បី​នៃ​កម្ពុជា វណ្ណ មូលីវណ្ណ ទទួល​មរណភាព ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ 28 ខែកញ្ញា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, មរណភាព.
3 comments

បុគ្គល​ម្នាក់​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​វិស័យ​សំណង់​កម្ពុជា​ក្រោយ​អាណានិគម​ល្បី​សុះ​សាយ​ទូទាំង​ពិភព​លោក​ វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ បាន​ទទួល​មរណភាព​ហើយ​នា​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី​២៨ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៧​ នេះ​។ លោក​ វណ្ណ មូលីវណ្ណ គឺ​ជា​បុគ្គល​ម្នាក់​ឈាន​មុខ​រួម​ជា​មួយ​ស្ថាបត្យករ​ផ្សេង​ៗ​ទៀត សម័យ​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម​ដ៏​រុង​រឿង បាន​បង្ហាញ​អំពី​អត្ត​សញ្ញាណ​ជាតិ​ខ្មែរ​សម័យ​ទំនើប ដែល​រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​មិន​ទាន់​មាន​កូន​ខ្មែរ​ណា​ម្នាក់​សាង​ស្នាដៃ​ដូច​រូប​លោក​បាន​ទេ​។

កើត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩២៦ ឯ​ស្រុក​រាម ខេត្ត​កំពត លោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ បាន​គូរ​ប្លង់​ស្ថាបនា​​អាគារ​ល្បី​ៗ​ជា​ច្រើន​នៅ​កម្ពុជា ជា​ពិសេស​នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ។ នៅ​ទី​នោះ ស្នាដៃ​របស់​លោក ឈរ​យ៉ាង​សង្ហា​ប្រដុំ​ប្រសង​គ្នា​ជាមួយ​នឹង​សំណង់​អាគារ​បុរាណ​ៗ វត្ត​អារាម និង​សំណល់​ពី​សម័យ​អាណានិគម​។ ស្នាដៃ​សំខាន់​ៗ​របស់​លោក​មាន សាល​សន្និសីទ​ចតុម្មុខ អាគារ​គណៈ​រដ្ឋមន្ត្រី ។ល។ លោក​ក៏​បាន​គូរ​ប្លង់​វត្ត​អារាម និង ស្ថាន​ទូត​ខ្មែរ​នៅ​បរទេស​ជា​ច្រើន​ផង​ដែរ។

លោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ បានទទួល​មរណ​ភាព​នៅ​វេលា​ម៉ោង​​៩ និង​ ៤៥ ​នាទី​​ ព្រឹក​ថ្ងៃ​​ព្រហស្បតិ៍ ទី​២៨ ​ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៧ ​ក្នុងអា​យុ​​៩១​ឆ្នាំ​។ ពិធី​បុណ្យ​សពរបស់​ស្ថាបត្យករ​ខ្មែរដ៏​ល្បី​ល្បាញ​រូប​នេះ ធ្វើឡើង​នៅក្នុង​គេហ​ដ្ឋាន​របស់​លោកព្រឹទ្ធា​ចារ្យ ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិ​មណ្ឌល​៣ សង្កាត់​ស្លក្រាម ​ក្រុង​សៀម​រាប​ ខេត្តសៀមរាប។

ព្រះ​ករុណា ព្រះបាទ​សម្តេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បាន​ត្រាស់បង្គាប់​ឲ្យ​សម្តេច​ចៅហ្វា​វាំង វរវៀងជ័យ អធិបតីស្រីង្គារ​ គង់ សំអុល ​ប្រធាន​គណៈកម្មការ​រៀបចំ​បុណ្យជាតិ ចាត់ចែង​រៀបចំ​ពិធីបុណ្យ​របស់​ស្ថាបត្យករ​ខ្មែរ​ដ៏​ល្បីល្បាញ និង​ជា​ឧ​ត្ត​ម​ទីប្រឹក្សា​ព្រះមហាក្សត្រ​ផង​នោះ ឲ្យ​បាន​ថ្លៃថ្នូរ​៕

អាន​ប្រវត្តិ​ពិស្ដារ ចុច​ទី​នេះ​

____________________________________________
អាន​ផង​ដែរ
១. ស្ថាបត្យករ​ដ៏​អស្ចារ្យ​បារម្ភ​អំពី​អនាគត​របស់​ក្រុង
២. វណ្ណ មូលីវណ្ណ និង​ស្ថាបត្យកម្ម​ខ្មែរ​ថ្មី
៣. ពិធី​សម្ពោធ​មហោស្រព​ជាតិ «​ព្រះ​សុរាម្រិត​»
៤. ៨៨​ឆ្នាំ​នៃ​បុគ្គល​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​បំភ្លេច​ចោល

ការ​លាប​ពណ៌​ខុស​ទ្រង់​ទ្រាយ​ដើម​នៃ​ព្រះ​មហា​ចេតិយ​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ ជួន ណាត ថ្ងៃចន្ទ 25 ខែកញ្ញា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បរិយាយ​ថ្ងៃ​នេះ, បុគ្គល​សំខាន់, អំពីស្រុកខ្មែរ.
add a comment

ក្នុង​ឱកាស​ខួប​ឆ្នាំ​ទី៤៨ឆ្នាំ សោយទិវង្គតនៃ​សម្ដេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី ជួន ណាត (ជោតញ្ញាណោ) សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជថ្នាក់ទី១ នៃគណៈមហានិកាយ នៃព្រះរាជអាណាចក្រកម្ពុជា ស្រែ​ខ្មុក​សូម​ទាញ​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ប្រិយ​មិត្រ​អំពី​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ពណ៌​​ព្រះ​មហា​ចេតិយ​នៃ​សម្ដេច​ជា​អម្ចាស់​ ដែល​បាន​សាង​ឡើង​នា​វត្ត​ឧណ្ណាលោម រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​។

បន្ទាប់​ពី​សម្ដេច​ជា​អម្ចាស់​ព្រះ​អង្គ​សោយ​ព្រះ​ទិវង្គត​ទៅ និង​ពិធី​បុណ្យ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​បាន​ចប់​សព្វ​គ្រប់​មក​ មហា​ចេតិយ​ដ៏​ស្រស់​សង្ហារ​មួយ​ត្រូវ​បាន​សាង​សង់​ឡើង​ទល់​នឹង​មុខ​មហា​កុដិ​ព្រះ​អង្គ ក្នុង​បរិវេណ​វត្ត​ឧណ្ណាលោម ក្រុង​ភ្នំពេញ ទី​ដែល​ព្រះ​អង្គ​សោយ​ព្រះ​ទិវង្គត​។ ព្រះ​មហា​ចេតិយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​សាង​សង់​ឡើង​សម្រាប់​បញ្ចុះ​ព្រះ​អដ្ឋិ​នៃ​ព្រះ​អង្គ​នោះ ត្រូវ​បាន​រចនា​ឡើង​តាម​បែប​ខ្មែរ​បូរាណ ស័ក្ដិ​សម​ព្រះ​កិត្តិយស​នៃ​ព្រះ​អង្គ​។

កាល​ពី​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​មាន​កា​រ​ជួស​ជុល ដែល​ទំនង​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​អាជ្ញាធរ​វត្ត​ក្នុង​គោល​បំណង​ល្អ​មួយ ដែល​ដោយ​ប្រការ​ណា​មួយ​នោះ ព្រះ​មហា​ចេតិយ​នៃ​ទ្រង់​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ខូច​ទ្រង់​ទ្រាយ​ដើម ដោយ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​មក​ជា​ពណ៌​លឿង​ឆ្អិន​ បាត់​សម្រស់​ដើម និង​គ្មាន​លក្ខណៈ​សិល្បៈ​សូម្បី​តែ​បន្តិច​។

ម្ដង​ជា​ពីរ​ដង​ ការ​ស្ដារ ឬ​ជួស​ជុល​ណា​មួយ​ឡើង​វិញ រាល់​បូរាណ​ស្ថាន​នានា ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​រួច​រាល់​ពី​ដៃ ជា​ពិសេស​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ខូច​ទ្រង់​ទ្រាយ​ដើម​នោះ​ និង​ជា​រឿយ​ៗ​ទទួល​បាន​ការ​រិះ​គន់​ពី​មជ្ឈដ្ឋាន​នានា​។ ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ គ្រប់​គ្នា​ពិត​ជា​យល់​ពី​ចេតនា​ល្អ​នៃ​ការ​ជួល​ជុល កែ​លម្អ និង​រចនា​ពណ៌​ឡើង​វិញ​នៃ​ព្រះ​មហា​ចេតិយ​នៃ​សម្ដេច​ជា​អម្ចាស់ តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី ការ​រចនា​ និង​លាប​ពណ៌​ថ្មី គួរ​តែ​រក្សា​តាម​ពណ៌​ចាស់ ដោយ​មិន​យក​ពណ៌​លឿង​មួយ​មុខ​មក​គ្រប​បែប​នេះ​ទេ​។

ស្រែ​ខ្មុក​សង្ឃឹម​ថា ព្រះ​ចេតិយ​ព្រះ​អង្គ​នឹង​ត្រូវ​បាន​កែ​លម្អ លាប​ពណ៌​ទៅ​តាម​ទ្រង់​ទ្រាយ​ដើម​ឡើង​វិញ ដូច​កាល​ទើប​សាង​សង់​ឡើង​ថ្មី​ៗ​។ ពួក​យើង​ជា​កូន​ចៅ​នៃ​ព្រះ​អង្គ ពិត​ជា​សាទរ និង​ចូល​រួម​អនុមោទនា ចំពោះ​ការ​ស្ដារ និង​ជួស​ជុល​ឡើង​វិញ​នេះ ដែល​ចាំ​បាច់​រក្សា​រចនា​ដើម​៕

ទ្រង់​ទ្រាយ​មហា​ចេតិយ​ដើម (​ឆ្វេង​) នា​ថ្ងៃ​បញ្ចុះ​​ព្រះ​អដ្ឋិ​ព្រះ​អង្គ
ទ្រង់​ទ្រាយ​ថ្មី​ដែល​ត្រូវ​បាន​លាប​ពណ៌​លឿង​ឆ្អិន (​ស្ដាំ​) នា​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​
ព្រះ​មហា​ចេតិយ​នា​ខាង​មុខ​វត្ត​ឧណ្ណាលោម នា​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះមហា​ចេតិយ​កាល​ពី​មិន​ទាន់​លាប​ពណ៌​លឿង

លោក កឹម សុខា ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន ថ្ងៃអាទិត្យ 3 ខែកញ្ញា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in នយោបាយ, បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, អំពីស្រុកខ្មែរ.
add a comment

លោក កឹម សុខា ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន ពី​បទ «​ក្បត់​ជាតិ​»​។

ខួប​ឆ្នាំ​ទី ១០០ នៃ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បញ្ចុះ​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ សម្ដេចព្រះវររាជនីមាតា ពៅ ថ្ងៃអាទិត្យ 3 ខែកញ្ញា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ.
3 comments

ថ្ងៃ​អាទិត្យ ១៣​កើត ខែ​ភទ្របទ ឆ្នាំ​រកា នព្វ​ស័ក ព.ស.​២៥៦១ (​៣ កញ្ញា ២០១៧​) នេះ មាន​រយៈ​ពេល​១០០​ឆ្នាំ​គត់ នៃ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បញ្ចុះ​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​នៃ​​សម្ដេចព្រះវររាជនីមាតា ពៅ «សម្ដេចព្រះបរមអច្ឆរិយអប្សរ» នៃព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេច ព្រះសិរីសុវត្ថិ ចមចក្រពង្ស ព្រះបរមរាជានុកោដ្ឋ​។ ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​នេះ​ត្រូវ​បាន​បញ្ចុះ​ផ្ទាល់​ជាមួយ​នឹង​ព្រះ​ចេតិយ​ព្រះ​អង្គ ដួង ដែល​ជា​​ព្រះ​រាជ​ស្វាមី​ នា​ភ្នំ​ព្រះ​រាជ​ទ្រព្យ​អតីត​ព្រះ​រាជ​ធានី​ខ្មែរ​។

សម្ដេច​ព្រះ​វររាជិនីនាថ នៃ​ព្រះ​ករុណា​ព្រះ​រាជានុកោដ្ឋ ព្រះ​អង្គ​ប្រសូត​នៅ​ឆ្នាំ​រោង ទោស័ក គ.ស.​១៨២០ (​ឯកសារ​ខ្លះ​ថា ១៨១៩​) និង​បាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ​​ព្រះ​ករុណា​ ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​ហរិរក្សរាមាឥស្សាធិបតី​ព្រះ​អង្គ ដួង នា​ឆ្នាំ​១៩៤០​។ នៅ​កាល​គ្រា​គ.ស.​​១៨៤៨ ព្រះ​អង្គ​ត្រូវ​បាន​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​អង្គ ដួង ស្ថាបនា​​ព្រះ​យស​​ជា «ព្រះ​បរម​អច្ឆរិយាអ​ប្សរ» និង​ក្រោយ​មក​​ជា «សម្ដេច​ព្រះ​បរម​អច្ឆរិយាអ​ប្សរ»។ បន្ទាប់​មក​នៅ​ក្នុង​រជ្ជកាល ព្រះ​ករុណា ព្រះ សិរីសុវត្ថិ ដែល​ជា​ព្រះ​រាជ​បុត្រ​បាន​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​បន្ត​អំពី​ព្រះ​បរម​ជេដ្ឋាធិរាជ ព្រះ​អង្គ​ត្រូវ​បាន​ស្ថាបនា​ព្រះ​យស​ជា «សម្ដេច​ព្រះ​វររាជនី​មាតា»។

សិលាចារិក​នៅ​ឯ​ព្រះ​ចេតិយ (​រូប៖ តា​ម៉ាប់​)

សម្ដេច​ព្រះ​វររាជនី​មាតា ពៅ ទ្រង់​ពិរាល័យ នៅ​​ក្នុង​ឆ្នាំ​រោង សំរឹទ្ធិ​ស័ក ត្រូវនឹង​ថ្ងៃ​​​ទី​​២៣ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​១៨៦៨ នៅ​ឯ​ព្រះ​រាជធានី​ឧដ្ដុង្គ​មាន​ជ័យ ក្នុង​ព្រះជន្ម​៤៩​ឆ្នាំ​ និង​បាន​ធ្វើ​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ នា​​ចុល្ល​សករាជ​១២៦៧ គ.ស.​១៩០៥​។

រហូត​មក​ដល់​ថ្ងៃ​ពុធ ២​រោច ខែអស្សុជ ឆ្នាំ​ម្សាញ់ នព្វស័ក ​​ពុទ្ធសករាជ​២៤៦០ មហា​សករាជ​១៨៣៩ ចុល្លសករាជ​១២៧៩ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​​ទី​៣ ខែ​កញ្ញា គ្រិស្តសករាជ​១៩១៧ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេច ព្រះសិរីសុវត្ថិ ចមចក្រពង្ស ព្រះបរមរាជានុកោដ្ឋ​ បាន​ចាត់​ធ្វើ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​បញ្ចុះ​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​របស់​ព្រះ​អង្គ​​ជាមួយ​នឹង​ព្រះ​រាជ​ស្វាមី​ឯ​កំពូល​ភ្នំ​ព្រះ​រាជ​ទ្រព្យ​។

សូម​បញ្ជាក់​ថា​ព្រះ​ចេតិយ​នេះ​ ត្រូវ​បាន​ព្រះករុណា ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្ដម​ បរម​រាម​ទេវាវតារ (​ព្រះ​សុវណ្ណ​កោដ្ឋ​) ព្រះ​អង្គ​បាន​សាង​ឡើង​​លើ​កំពូល​ភ្នំ​ព្រះ​រាជ​ទ្រព្យ​ ឈ្មោះ​ថា​ព្រះ​ចេតិយ​ត្រៃត្រិង្ស​ ដោយ​មាន​ការ​រចនា​យ៉ាង​ស្រស់​ស្អាត​តាម​បែប​ផែន​ខ្មែរ​បុរាណ និង​ទំនើប​នា​សម័យ​នោះ​ សម្រាប់​តម្កល់​ព្រះ​អដ្ឋិ​ព្រះ​បិតា និង​មាតា​ព្រះ​អង្គ​​ផង​ដែរ​៕

ព្រះ​ចេតិយ​ត្រៃត្រិង្ស ទី​តម្កល់​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ

_____________________________________________
អាន​ផង​ដែរ
១. អំពី​ព្រះ​ចេតិយ​ហ្លួង​ខត្តិយ​កោដ្ឋ​ឯ​ភ្នំ​ព្រះ​រាជ​ទ្រព្យ
២. ព្រះ​រាជ​ពិធី​ដង្ហែ​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​ហ្លួង​ខត្តិយ​កោដ្ឋ​តម្កល់​ឯ​ព្រះ​ចេតិយ​ភ្នំ​ព្រះ​រាជ​ទ្រព្យ
៣. ខួប​ឆ្នាំ​ទី​១២៥ នៃ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បញ្ចុះ​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​ព្រះ​ករុណា​​​បរម​កោដ្ឋ និង​ព្រះ​វរ​រាជិនី​បរម​បពិត្រ

Repost: រូបភាព​កម្រ៖ ចំណង​សាមគ្គី​ព្រះរាជ​អាណាចក្រ​ខ្មែរ និង​ព្រះរាជ​អាណាចក្រ​លាវ ថ្ងៃអាទិត្យ 13 ខែសីហា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, អតីតភាព, ພາສາລາວ.
add a comment

កកន៖ មួយ​ផ្នែក​នៃប្រកាស​នេះ​បាន​ដាក់​រួច​ម្ដង​ហើយ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០០៨

23819130111_61471517dc_o
ព្រះចៅនរោត្ដម សីហនុ ព្រះចៅមហាជីវិតខ្មែរស្ដេចបំពេញព្រះរាជទស្សនកិច្ចព្រះរាជអាណាចក្រលាវ កាលពីឆ្នាំ១៩៤៣

រូប​នេះ​ខ្ញុំ​ប្រទះ​ក្នុង​វេបសៃត៍​លាវ​មួយ ដែល​និយាយ​ពី​ប្រវត្តិ​ព្រះមហាក្សត្រិយ៍​លាវ ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះចៅ​ស្រីសវាងវង្ស។ លាវ​ប្រើ​ពាក្យ “ ព្រះចៅ” និង​ពាក្យ “ មហាជីវិត” សំដៅ​លើ​ស្ដេច​គ្រង​រាជ្យ។

រូប​នេះ​កាល​គ្រា​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្ដម សីហនុ វរ្ម័ន ស្ដេច​បំពេញ​ព្រះរាជ​ទស្សនកិច្ច​ នៅ​ព្រះរាជ​អាណាចក្រ​លាវ (លាវ ប្រើ​ពាក្យ ព្រះរាជ​អាណាចក្រ ដូច​ខ្មែរ​ដែរ) នា​រាជធានី​ហ្លួង​ព្រះបាង រូប​ទ្រង់​និង​ព្រះចៅ​មហាជីវិត​លាវ កាល​គ្រា​នោះ គឺ​ព្រះ​ចៅ​ស្រីសវាងវង្ស

ក្នុង​រូប​នេះ​ប្រហែល​ជា​ព្រាហ្ម​បុរោហិត ក្នុង​ព្រះ​រាជ​វាំង​លាវ កំពុង​ចង​បាយសី ថ្វាយ​ដល់​ព្រះ​ចៅ​ផែន​ដី​ខ្មែរ។ ពិធី​ចង​បាយសី​នេះ គឺ​ជា​ពិធី​ស្វាគមន៍ និង​ផ្ដល់​ភាព​ចម្រុង​ចម្រើន​ដល់​ភ្ញៀវ​ទាំង​ហ្លាយ​ដែល​មក​ដល់​ប្រទេស​លាវ។ ពិធី​នេះ​ពេញ​និយម​ណាស់​សម្រាប់​ប្រទេស​លាវ និង​រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន៕

_______________________________________________________
អាន​អត្ថបទ
១. ម្ចាស់​ជីវិត​ ស្រីសវាងវង្ស៖ មហាក្ស័ត្រ​អង្គ​ដំបូង​នៃ​ព្រះរាជ​អាណាចក្រ​លាវ
២. រូបភាព​កម្រ៖ ចំណង​សាមគ្គី​ព្រះរាជ​អាណាចក្រ​ខ្មែរ និង​ព្រះរាជ​អាណាចក្រ​លាវ
៣. វត្តមានម្ចាស់ជីវិតលាវ ក្នុងព្រះរាជពិធីបរមរាជាភិសេកហ្លួងមុនីវង្ស
៤. កាលស្ដេចប្រពាសរាជអាណាចក្រលាវ
៥. ខួប​ទី​២០​ឆ្នាំ​នៃ​ព្រះ​រាជ​ទស្សន​កិច្ច​ផ្លូវ​រដ្ឋ​នៅ​សបប​.​លាវ

Repost: ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​បរម​សព​ព្រះ​ករុណា​ព្រះ​បាទ សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ព្រះ​ចៅ​ក្រុង​កម្ពុជា ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ 10 ខែសីហា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ.
add a comment

កកន៖ អត្ថបទខាងក្រោមនេះ ខ្ញុំបាទបានបកប្រែពីគេហទំព័រភាសាថៃមួយចំនួនដែលគេនិយាយអំពីខ្មែរយើង។ គោលបំណងរបស់ខ្ញុំគឺខិតខំរក្សាទុកឯកសារនានាដែលមានតម្លៃដ៏ពិសិដ្ឋដែលបានបាត់បង់ទៅដោយសារសង្គ្រាមនៅនគររបស់យើង។ តាមពិតទៅឯកសារខាងក្រោមនេះមានច្បាប់ដើមជាភាសាខ្មែរទេ តែត្រូវសម្ដេចក្រុមពញាតម្រុងរាជានុភាព របស់ថៃបានឲ្យគេបកប្រែទៅជាភាសាថៃ ដោយមានចំណងជើងថា “ราชกำหนดกรุงกัมพูชา” ឬ “រាជកំណត់ក្រុងកម្ពុជា”។ ហេតុដូចនេះការបកប្រែរបស់ខ្ញុំមិនសូវជាពិស្ដាទេ គួរពុំគួរសូមអភ័យទោស។

នៅទីនេះ ខ្ញុំបាទប្រើពាក្យ “សិរីសុវត្ថិ” ជាជាងពាក្យ “ស៊ីសុវត្ថិ” ដ្បិតមានឯកសារជាច្រើនក៏បានប្រើពាក្យនេះដែរ រួមនឹងពាក្យ “ស្រីសុវត្ថិ” ផងដែរ។ ចំណែកឯពាក្យ “ស៊ីសុវត្ថិ” នេះគឺប្រហែលជាសរសេរតាមសំនៀងភាសាថៃ ដែលសម័យនោះ មានឥទ្ធិពលដ៏ខ្លាំងក្លាណាស់មកលើនគរខ្មែរ។ ទ្រង់សិរីសុវត្ថិទៀតសោតក៏បានស្នាក់នៅស្រុកសៀមអស់រយៈកាលយ៉ាងធំ។ ថៃគេសរសេរថា “ศรีสวัสดิ์” គឺ “ឝរីសវ័សតិ៍” ឬ “ឝ្រីសុវត្ថិ” ឬ “ស្រីសុវត្ថិ” ដែលជាសំណេរចុងក្រោយតាមខេមរភាសា។ តែដោយនៅក្នុងភាសាថៃ “ឝរ” ឬ “ឝ្រ” ឬ “ស្រ” នេះគេបញ្ចេញសំឡេងតែ “ស” ទេ ទើបជាហេតុគេបញ្ចេញ ជា “ស៊ីសុវត្ថិ” មិនមែន “ស្រីសុវត្ថិ” ទេ៕

ព្រះករុណាព្រះបាទ សម្ដេចព្រះសិរីសុវត្ថិ* ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី ស្ដេចសុវណ្ណគត នាទីក្រុងភ្នំពេញចតុម្មុខមង្គល នៅវេលាម៉ោង១៦:០០នាទី នាថ្ងៃទី០៩ ខែសីហា គ.ស.១៩២៧ រួមព្រះជន្មបាន៨៧វស្សា ទ្រង់គ្រងរាជ្យបាន២៣ឆ្នាំ។

ព្រះរាជពិធីថ្ងៃទីមួយ ចម្អាសទឹកព្រះបរមសព ចំណែកឯផែនមាសដែលយកមកគ្របព្រះភ័ក្ត្រនោះ ជាផែនមាសដែលមានចារឹកអាយតនៈ៦ (បរមាភិធេយ្យ និងម៉ោងវេលាព្រះរាជសម្ភព និងស្ដេចសុវណ្ណគត) មានផ្ដិតព្រះភ័ក្ត្រដោយប្រាក់គ្របពីលើដោយផែនមាស និងមានទ្រង់សំពត់ប្រាក់គ្របលើព្រះអង្គ។

នៅពេលចម្អាសទឹកនោះ គឺធ្វើលើព្រះទែនដោយមានថាស ឬសង្កសីនៅពីក្រោមព្រះទែន ព្រះករុណាអង្គថ្មី ថ្វាយព្រះសុគន្ធ បាគូផ្លុំស័ង្ខ។ នៅពេលចម្អាសរួចរាល់ហើយ ក៏អញ្ជើញព្រះសពទៅប្រតិស្ឋានលើព្រះទែនដែលសុវណ្ណគត។

សុវណ្ណគតនាថ្ងៃអង្គារ វេលាថ្ងៃត្រង់ថ្ងៃពុធ ទើបធ្វើពិធីទ្រង់គ្រឿងព្រះមហាសុកាំ។

គ្រឿងព្រះមហាសុកាំប្រកបដោយ

ព្រះសំពត់ប្រាក់២ម៉ែត្រ ក្រាលថ្វាយខាងក្រោម និង៤ម៉ែត្រទៀតគ្របថ្វាយខាងលើ និងថ្វាយឆ្លងព្រះអង្គព្រែ១ ឆ្លងព្រះអង្គដោយមានរចនាដោយប្រាក់មានត្បូងទទឹម១ ព្រះសំពត់ប្រាក់១ សង្វាលមាសមានប្រចាំយាមដាំពេជ្រ២ ជាយសំពត់មាស១គូ រយោងមាស១ ឥន្ទធនូមាស១ ខ្សែទ្រនាប់មាស១ វល័យព្រះករមាស២ វល័យព្រះបាទមាស២ ឆ្លងព្រះបាទមាស១គូ ព្រះទម្រង់មាសដាំមក៌តឈុត១ បារ៉ត៨តម្លឹង ជាមួយនឹងមាស១ផែន ទម្ងន់១តម្លឹង ដាក់ទុកក្នុងព្រះឱស្ឋ និងឆ្លងព្រះភ័ក្ត្រ (របាំងមុខ) មាស។

នៅក្នុងសៀវភៅកំណត់ហេតុ ដែលរក្សាទុកព្រះអាលក្សណ៍នោះបាននិយាយដា គ្រឿងដែលថ្វាយព្រះបរមសពទាំងអស់នោះមានតម្លៃសរុបជាង១០.០០០ហ្វ្រង់ ជាព្រះរាជទ្រព្យរបស់ព្រះករុណានៃព្រះបរមរាជានុកោដ្ឋ និងដែលត្រូវយកចេញនៅពេលដែលអញ្ជើញព្រះបរមសពដាក់ក្នុងព្រះកោដ្ឋប្រាក់បណ្ដេញមាស និងរបស់អស់ទាំងនេះនឹងត្រូវយកទៅសាងជាព្រះពុទ្ធរូប១អង្គ ថ្វាយជាព្រះរាជកុសលដល់ព្រះករុណាព្រះបរមកោដ្ឋ។

នៅវេលាម៉ោង១៦ ក្រុមសាលារចនា មកថតរូបព្រះបរមសពដែលប្រតិស្ឋាននៅលើព្រះទែន។

អញ្ជើញព្រះបរមសព ឡើងអង្គុយប្រណមព្រះហស្ថថ្វាយបង្គុំព្រះពុទ្ធរូប និងវេចខ្ចប់ព្រះបរមសពដោយកំណាត់សំពត់ស និងកំណាត់សំពត់ព្រែរុំរួចស្រេចហើយ ក្រុមភូសាមាលា អញ្ជើញព្រះបរមសពដាក់ចូលក្នុងព្រះបរមកោដ្ឋមាស។

ថ្ងៃសុក្រ ទី០៩ ខែកញ្ញា គ.ស.១៩២៧ (ក្រោយពីសុវណ្ណគត១ខែ) ព្រះ សិរីសុវត្ថិ មុនីវង្ស ក្សត្រិយ៍ព្រះអង្គថ្មី ថ្វាយព្រះនាមឲ្យក្ស័ត្រិយ៍ដែលសុវណ្ណគតថា “ព្រះករុណាព្រះបរមរាជានុកោដ្ឋ“។

ពិធីនៅក្នុងថ្ងៃទី០២ ខែមីនា គ.ស.១៩២៨ (ក្រោយសុវណ្ណគត៧ខែ) អញ្ជើញព្រះសពដាក់ក្នុងព្រះបរមកោដ្ឋមាស (កម្ពស់២ម៉ែត្រ៨០សង់ទីម៉ែត្រ) ដើម្បីដាក់លើរាជរថហែរទៅព្រះមេរុ។ ខ្ញុំរាជការ និងប្រជាជនតែងគ្រឿងព័ណ៌សកាន់ទុក្ខ។ មានស្រីយំប្រចាំយាមចំនួន២០នាក់ កោរសក់ស្លៀកសពាក់ស ស្រែកយំតាមបទព្រះរាជនិពន្ធ បានតែងថ្វាយសម្រាប់ព្រះបរមសព។ នៅពេលដែលស្រែកយំថ្វាយនោះ មានស្គរឈ្នះ១០វាយបន្ទរផង៕

__________________________________________________
អានផងដែរ
១. ព្រះរាជពិធីថ្វាយព្រះភ្លើងព្រះបាទ នរោត្ដម
២. ព្រះបរមសពព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ *
៣. សិរីសុវត្ថិ
៤. ហ្លួងសិរីសុវត្ថិ និងភាពរន្ទឺនៃរបាំព្រះរាជទ្រព្យខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស
៥. ការរំលាយសពព្រះមហាក្ស័ត្រិយ៍ និងអ្នកមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់
៦. «របាំងមុខមាស» នៅក្នុងបុណ្យព្រះបរមសព
៧. អាថ៌កំបាំងការរំលាយព្រះសពព្រះរាមមហាក្សត្រិយ៍ថៃ
៨. កោដ្ឋ
៩. កាលទ្រង់ប្រពាសអឺរ៉ុប
១០. រូបចាស់និទានថ្មី៖ ពិធីសម្ពោធរូបសំណាកហ្លួង សិរីសុវត្ថិ
១១. ព្រះរាជពិធីបរមរាជាភិសេកព្រះករុណា ព្រះ សិរីសុវត្ថិ មុនីវង្ស
១២. ១៧៥ឆ្នាំនៃថ្ងៃប្រសូតហ្លួងរាជានុកោដ្ឋ

%d bloggers like this: