jump to navigation

ខួបទី១៣៧ ថ្ងៃប្រសូតនៃសម្ដេចព្រះមហា​សុ​មេធាធិបតី ជួន ណាត (ជោតញ្ញាណោ) ថ្ងៃពុធ 11 ខែ​មីនា 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់.
add a comment

89499389_2907378162653017_3320423299388801024_n

សម្ដេច​ព្រះ​មហា​សុមេធាធិបតី ជួន ណាត [អាន​ថា​៖ ជួន-ណាត] (ជោតញ្ញាណោ) សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ​ថ្នាក់​ទី​១ នៃ​គណៈ​មហា​និកាយ (ប្រសូត ១១ មីនា ព.ស.​២៤២៧/គ.ស.​១៨៨៣ សុគត ២៥ កញ្ញា ព.ស.​២៥១៣/គ.ស.​១៩៦៩) ជា​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ​អង្គ​ទី​២ នៃ​គណៈ​មហានិកាយ នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា។ ទ្រង់​កាន់​តំណែង​ពី​ព.ស.​២៤៩២ ដល់ ព.ស.​២៥១៣ ក្នុង​រជ្ជ​សម័យ​ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្ដម សុរាម្រឹត និង​សម្ដេច​ព្រះ ស៊ីសុវត្ថិ កុសុមៈ

| ព្រះរាជ​ជីវប្រវត្តិ​ |

សម្ដេច​ព្រះសង្ឃរាជ ទ្រង់​ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ១១​រោច ខែ​ផល្គុន ឆ្នាំ​វក ឆ​ស័ក ព.ស.​២៤២៧ គឺ​ថ្ងៃ​ទី​១១ ខែ មីនា គ.ស.​១៨៨៣ នៅ​ភូមិ​កំរៀង សង្កាត់​រកា​កោះ ស្រុក​គង​ពិសី ខេត្ត​កំពង់​ស្ពឺ។ សម្ដេច​មាន​ព្រះជាតិ​ក្នុង​ត្រកូល​កសិករ ព្រះ​មាតា​នៃ​សម្ដេច​នាម យក់ ព្រះ​បិតា​នាម ព្រហ្ម ជួន។ គ្រួសារ​នេះ​មាន​បុត្រ​តែ​ពីរ​នាក់​គឺ អង្គ​សម្ដេច​ព្រះសង្ឃរាជ និង​លោក​ឧកញ៉ា​សោភណ្ឌ​មន្ត្រី ជួន នុត ជា​ព្រះ​អនុជ​នៃ សម្ដេច​ព្រះសង្ឃ​រាជ។

| ការ​សិក្សា |

សម្ដេច​កាល​ឋិត​នៅ​ក្នុង​កុមារ​ភាព មាន​ព្រះជន្មាយុ​រវាង​១២​ឆ្នាំ ព្រះ​មាតា​បិតា​បាន​នាំ​យក​ទៅ​ផ្ទុកផ្ដាក់​ឲ្យ​រៀន​សូត្រ​អក្សរ​សាស្ត្រ​របស់​ជាតិ​ក្នុង​សំណាក់​លោក​គ្រូ​សូត្រ​ស្ដាំ​នាម កែ​ ម៉ម វត្ត​ពោធិ​ព្រឹក្ស ហៅ​វត្ត​ពោល្យំ សង្កាត់​រលាំងកែន ស្រុក​កណ្ដាល​ស្ទឹង ខេត្ត​កណ្ដាល។

| ការ​សាង​ព្រះ​ផ្នួស |

លុះ​សម្ដេច​មាន​ព្រះជន្មាយុ​១៤​ឆ្នាំ បាន​បួស​ជា​សាមណេរ ក្នុង​ថ្ងៃ​១៥​កើត ខែ​ពិសាខ ឆ្នាំ​ច សំរឹទ្ធិ​ស័ក ព.ស.​២៤៤១ គ.ស.​១៨៩៧ នៅ​បំពេញ​កិច្ច​សិក្សា​នា​វត្ត​ពោធិ​ព្រឹក្ស អស់​រយៈ​កាល​ពីរ​ឆ្នាំ ទើប​ចេញ​អំពី​វត្ត​ពោធិ​ព្រឹក្ស​ទៅ​រៀន​សូត្រ​ព្រះ​បរិយត្តិ​ធម៌ ឯ​វត្ត​ឧណ្ណាលោម ក្រុង​ភ្នំពេញ ក្នុង​សំណាក់​ព្រះ​ពុទ្ធ​គ្រូ ទេព សោ នា​កុដិ​ថែវ​ប្រប​កំពែង​ខាង​ជើង​ក្នុង​កាល​ព.ស.​២៤៤៣ គ.ស.​១៨៩៩។

សម្ដេច លុះ​បាន​ព្រះជន្មាយុ​គម្រប់​២១​ព្រះវ​ស្សា​បាន​ទ្រង់​និមន្ត​ត្រឡប់​ទៅ​សូម​ឧបម្បទា​ជា​ភិក្ខុ ក្នុង​វត្ត​ពោធិ​ព្រឹក្ស​ដែល​ជា​វត្ត​ដើម​វិញ ដោយ​មាន​ព្រះ​តេជ​ព្រះ​គុណ ព្រះ​ពុទ្ធ​ឃោសាចារ្យ ម៉ា កេតសុវណ្ណប្បញ្ញោ​ជា​ព្រះ​ឧបជ្ឈាយ៍ កាល​លោក​នៅ​ជា​​ចៅ​អធិការ​វត្ត​ពោធិ​ព្រឹក្ស​មាន​ព្រះតេជ​ព្រះគុណ កែ​ ម៉ម មិស្សនាគោ ជា​គ្រូ​សូត្រ​ស្ដាំ និង​ព្រះតេជ​ព្រះគុណ អ៊ឹម ខឹម តិក្ខប្បញ្ញោ ជា​គ្រូ​សូត្រ​ឆ្វេង សូត្រ​បំពេញ​កិច្ច​ឧបសម្បទា​នៅ​ថ្ងៃ​១៤​កើត ខែ​ជេស្ឋ ឆ្នាំ​រោង ឆស័ក ព.ស.​២៤៤៨ គ.ស.​១៩០៤។ សម្ដេច​​ទ្រង់​ទទួល​ព្រះនាម​ប្បញ្ញត្តិ​ថា ជោតញ្ញាណោ លុះ​ទ្រង់​បំពេញ​ឧបសម្បទា​ជា​ភិក្ខុភាព​រួច​ហើយ ទ្រង់​ក៏​និមន្ត​ត្រឡប់​មក​គង់​នៅ​វត្ត​ឧណ្ណាលោម ទទួល​ការ​សិក្សា​គន្ថធុរៈ​វិញ​ទៀត។

អាន​បន្ត ចុច​ទី​នេះ

Sisowath: the cremation of a King ថ្ងៃអង្គារ 10 ខែ​មីនា 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, English.
7 comments

9pm, Friday, March 11th 1928, the Royal Palace, Phnom Penh. Monsieur Le Fol, the French Résident Supérieur of Cambodia, stood, glass in hand, to begin his speech. It was a sombre and formal occasion, the final event of ten days of ceremonies to commemorate the death of King Sisowath. Opposite Le Fol, along an extended dining table, sat the newly-crowned King Monivong, flanked by the wives of high ranking French officials. Among the other 43 guests were Phnom Penh’s Mayor, Monsieur Silvestre, Monsieur Outrey, delegate of Cambodia in the Conseil Supérieur des Colonies, Princes Phanuvong, Sutharot, Souphanuvong, Suramarith, and longtime Minster of the Palace, Thiounn.

“Today the soul of your august father is finally free of its terrestrial constraints”, pronounced Le Fol, with due pomposity. “His life had been dominated by three great attachments: to his country and its people, to his son, and to France. He recognized in France a prosperous, liberal and generous nation, and that only France’s sincere friendship and loyalty could protect Cambodia from the dangers of an uncertain future.”

Raising his glass to heaven, Le Fol, the supreme colonialist, concluded triumphantly: “to the prosperity and good fortune of Cambodia and the inseparable destiny of our two glorious nations. ”

Préah Bat Samdach Préah Sisowath, son of King Ang-Duong and Queen Peou, entered the world in August 1840 in Bangkok, the younger brother of King Norodom. Having spent his youth in exile in Bangkok and Saigon, he returned to Phnom Penh and obtained the title of Obbareach (second King/designated king) in 1870. The honor was conferred on him by Norodom in recognition of his role in crushing the so-called Poukombo rebellion and the subsequent revolt led by Norodom’s and Sisowath’s third brother Si Votha in the late 1860s. Si Votha continued to challenge his brother’s reign in the following decades. Sisowath seemed temporarily reconciled with his subordinate position as “Vice King”; yet a longlasting peace between these quarrelsome Royal siblings proved impossible.

Norodom and Sisowath were simply too different in character, and their political beliefs exemplified this. Norodom had come to rely on the French protectorate to offset his own personal unpopularity at the beginning of his reign (the result of a punitive taxation policy on Cambodia’s ricefarmers). On the other hand he resisted French attempts to develop Cambodia as a fully-fledged colony. In contrast, Sisowath’s devotion to the French and their cause was never in doubt – so much so that the colonial authorities could hardly wait for him to replace Norodom.

Sisowath’s reign began impressively. Both Battambang and Siem Reap provinces were retrieved from Siam, making him popular with both the peasant mass of Cambodia’s population and its emerging urban elite. He went on to found the The School of Pali, the Cambodian School of Administration, as well as of the Royal Library, where sacred texts and Royal chronicles were safeguarded. A devout Buddhist, he introduced a number of administrative and judicial reforms under French guidance. However his reign was marked by the final and total integration of Cambodia into the French Indochinese Union, an act which inspired a deluge of Europeans seeking trade and profit. There were clear benefits to Cambodia’s economy – the French saw Sisowath’s reign as one of “complete and happy peace”; however the period was not without civil unrest. A peasant uprising in 1916, provoked by high taxation, and repeated rebellions of the Phnong tribes in the province of Kratie somewhat clouded his reign.

Sisowath’s death was not unexpected. He had been in fragile health for some time, and, struck down by a particularly nasty bout of dysentery in July 1927, took his last breath on the afternoon of the 9th of August. Present were the Resident Superior of Cambodia, members of the Council of Ministers, and the Royal family. According to a contemporary source, “it was a bright day, no clouds, but the sky was still dark. The sun was surrounded by three shining circles, as a symbol of veneration in honor of His Majesty on the day when He left this world in order to enter another one”.

The ailing king had been cared for by his favorite daughter, Princess Pindara. As his condition worsened, he was taken to the palace and placed to rest in the chambre d’agonie, behind the throne room. Jeanne Leuba, in her booklet “La Fin d’un Roi Cambodgien”, recounts the events that followed: In the chambre d’agonie, the dying King was placed carefully on a bed. On his chest between folded hands, a small gold case containing areca nut and betel leaf was perched between two candles and incense sticks. The case was an offering to Chedei, the superior one, which the King’s soul would join in the paradise of Indra. Two atiars (ascetics) attired in white entered the chambre d’agonie. Placing themselves on either side of the dying King, they shouted “Buddho Arahan, Buddho Arahan” (Venerable Buddha) into his ears, while the monks recited prayers.

At 4.00pm, August 9, 1927, King Sisowath died. His body was immediately clothed and exhibited on a bed where Royals, ministers, and the European elite paid their last respects. Princes and Princesses as well as the Palace staff – also in white – shaved their heads, while other Cambodians followed the European custom of wearing black armbands. The body was then washed with ceremonial water and perfumed by Princess Pindara, and placed on silver leaf to be prepared for its temporary resting place in a large copper urn.

A large effigy in gold was placed into Sisowath’s mouth – a display to the living that physical matter cannot travel with the soul of the dead, and will therefore survive cremation. Popular belief had it that one could buy one’s way into paradise: the fact that such effigies remain thus becomes an act of generosity on the part of Gods, who would rather leave them behind for the living.

The body was then clothed in a magnificent costume covered with gold jewelry and precious stones. A beautiful emerald adorned the King’s right index finger, while on his left shone an enormous yellow diamond. Perfume was sprayed and incense burnt.

Flowers were laid at the foot of the bed. What followed was more unpleasant. The corpse, by now stiff and swollen, had to be fitted into the ritual position for placement into the large copper urn. This task was left to the krom snom. Having wrapped the King’s body, they then forced his knees to his chest. There was an enormous crack of the bones and rumbling noises from the stomach. The body was placed in calico tissue, his hands surrounding the golden case. It was then wrapped yet again in white silk sheets gathered and tied in a knot above his head. But when the krom snom attempted to place a tiara on Sisowath’s head, King Monivong intervened to adorn the head himself, just as his father had done 24 years before at King Norodom’s funeral. Outside the room, bakous (Brahmans) sounded conches, while inside Monsieur Gichard, the Protectorate’s pharmacist, saturated the body with formaldehyde and sodium chloride, applying modern ingredients to an ancient ritual.

The period of mourning lasted seven months. The King was placed on a seven-storey catafalque, in a white and gold room, awaiting cremation. There were no guards, no candles, no incense. An all-encompassing tranquility within the deserted palace was only interrupted by wailing women bringing meals for the deceased, and chanting monks.

On Friday, March 2, 1928, at 3:00 in the afternoon, Sisowath’s funeral opened to a 21-gun salute. The remains of King Sisowath were carried through the streets of Phnom Penh, accompanied by a procession of musicians, soldiers, officers, monks and Royals. After two hours the body arrived at the Men, a ceremonial tent situated by the National Museum. As the deceased King lay at rest, a spectacular sight unfolded.

In deference to the King’s age, 88 monks recited the Sadapakan, the seven volumes of Buddhist scripture, Resident Le Fol came to salute the urn, while ceremonial staff offered food for the dead King. Bakous blew conches, only to be drowned out by the ritual chanting of the mourners. Outside of the Men, balloons were released and fireworks displayed, followed by Royal dance performances. There were also fireworks and chanting in the nights that followed, while a continuous stream of people paraded through the Men to pay their respects.

The festivities ran from the 2nd until the 11th of March 1928. It was an elaborate affair costing over half a million piastres. Nobody dared to criticize such costs openly, yet a number of the region’s French-language newspapers questioned, sotto voce, the wisdom of such expense for what was, after all, only a funeral. Reports provided a colorful account of these extraordinary ten days, alluding to the details of the procession and its exotic beauty, and only betrayed by the occasional suggestion of cultural arrogance.

Sisowath’s eternal rest was disturbed for the last time on March 9 by yet another 21-gun salute, announcing the imminent lighting of the Royal funeral pyre by King Monivong. A huge crowd of mourners watched the flames slowly consume the Royal body.

Two days later, Phnom Penh’s European community joined Cambodian dignitaries and Royals for a final dinner and ball. They had good reasons to celebrate. Sisowath’s reign had been one of relative prosperity and peace – a golden era of regal authority, unchallenged, as yet, by internal political divisions. In mourning King Sisowath all Cambodians were uniting in a common purpose, a common grief, in a time long past.

https://www.phnompenhpost.com/national/sisowath-cremation-king

__________________________________________________
អានផងដែរ
១. ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​បរម​សព​ព្រះ​ករុណា​ព្រះ​បាទ សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ព្រះ​ចៅ​ក្រុង​កម្ពុជា
២. កាសអនុស្សាវរីយ៍បុណ្យព្រះមេរុ ព្រះរាជានុកោដ្ឋ
៣. អំពី​ព្រះ​មេរុ នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ
៤. អំពី​ការ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរម​សព​ព្រះ​ករុណា​រាជា​នុកោដ្ឋ
៥. អំពី​ការ​រើស​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ

Repost : អំពី​ការ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរម​សព​ព្រះ​ករុណា​រាជា​នុកោដ្ឋ ថ្ងៃចន្ទ 9 ខែ​មីនា 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ.
add a comment

ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ចម​ចក្រ​ពង្ស ក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ​ ដែល​បាន​ប្រារព្ធ​​ធ្វើ​បុណ្យ​តាំង​ព្រះ​បរម​សព​នៅ​វាល​ព្រះ​មេរុ​ គម្រប់​៧​ថ្ងៃ​៧​យប់​រួច​មក រហូត​​​មក​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​៨ គឺ​ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​សុក្រ ៣រោច ខែ​ផល្គុន ​ឆ្នាំ​ថោះ នព្វស័ក ព.ស. ២៤៧០ ​ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​០៩ ខែ​មីនា គ.ស.​១៩២៨ ទើប​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ចាប់​ផ្ដើម​ឡើង​។

  • ការ​រៀប​ចំ​កិច្ច​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង

នៅ​វេលា​ម៉ោង​៧​ព្រឹក ព្រះ​ករុណា (​សិរីសុវត្ថិ មុនីវង្ស) ព្រម​ដោយ​ព្រះ​រាជ​វង្សា​នុវង្ស​ អគ្គ​មហា​សេនា សេនាបតី​នាហ្មឺន​សព្វ​មុខ​មន្ត្រី​ក្រាប​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​បរម​សព​ក្នុង​ព្រះ​មេរុ។ ព្រះ​សង្ឃ​៨៨​អង្គ​សត្ត​ប្បករណ៍​រួច​ហើយ​ស្នំ​ព្រះ​តម្រួត​ឡើង​អញ្ជើញ​ព្រះ​បរម​រាជា​នុកោដ្ឋ​ពី​ខាង​លើ​ព្រះ​មហា​បញ្ចា​ចុះ​តាម​ជណ្ដើរ​មក​ប្រតិស្ឋាន​លើ​ព្រះ​រាជយានុ​មាស ហែ​ទៅ​ប្រថាប់​ក្នុង​ពន្លា​បុប្ផាពិដោ ឯ​ទិស​ខាង​លិច​​ព្រះ​មេរុ​។ ព្រះ​ករុណា និង​ព្រះ​រាជ​វង្សានុវង្ស អគ្គ​មហាសេនា សេនាបតី និង​ព្រះ​ញាតិ​ក្រាប​បង្គំ​ថ្វាយ​គ្រឿង​សុគន្ធ ព្រម​ដោយ​ព្រះ​សង្ឃ​នាយក​ទាំង​ពីរ​គណៈ​។ បន្ទាប់​មក​ប្រធាន​ក្រសួង​អញ្ជើញ​ព្រះ​កោដ្ឋ​ចេញ​ទុក​តែ​ព្រះ​បរម​សព​ក្នុង​​ព្រះ​កោដ្ឋ​រង​សុវណ្ណ រួច​អញ្ជើញ​ព្រះ​បរម​សព​ទៅ​ប្រតិស្ឋាន​ក្នុង​ព្រះ​កោដ្ឋ​ចន្ទន៍​បិទ​មាស​​ទៅ​ប្រតិស្ឋាន​ឯ​ពន្លា​បុប្ផា​ពិដោ ឲ្យ​ប្រធាន​ក្រសួង​នៅ​ប្រចាំ​ការ​គ្រប់​តំណែង​។ ចំពោះ​គ្រឿង​ពេជ្រ​គ្រឿង​មាស​តែង​ព្រះ​អង្គ​ពេល​សុគត ក្រុម​ភូសា​មាលា​ត្រូវ​រើ​លាង​សម្អាត​ទុក​ជា​ព្រះ​រាជ​ទ្រព្យ​ត​ទៅ ឲ្យ​ប្រគល់​របស់​អស់​ទាំង​នេះ​ឲ្យ​ដល់​ក្រុម​ជាង​មាស តែ​មាស​នោះ​ឲ្យ​យក​ទៅ​សាង​ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប​១​អង្គ នឹង​អភិសេក​ក្នុង​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ​។

វេលា​ម៉ោង​៨​ព្រឹក ក្រុម​មេ​ការងារ​ត្រូវ​បញ្ចុះ​ព្រះ​មហា​បញ្ចា​ចេញ​៤​ជាន់ ឲ្យ​សល់​តែ​៥​ជាន់ និង​ឲ្យ​ក្រុម​មេ​ការងារ ក្រុម​ជាង​ចម្លាក់ ក្រុម​ប្រដាប់​មណី​រតន៍ ចាត់​បុស្បុក​ដាក់​ក្នុង​ព្រះ​មេរុ ឲ្យ​ក្រុម​ព្រះ​នគរ​បាល ឬ​ក្រុម​មេការងារ​ចាត់​តារាង និង​បូម​ទឹក​ការពារ​ភ្លើង​។ ឲ្យ​ក្រុម​ជាង​ចម្លាក់​ចាត់​ធ្វើ​ក្បាច់​ផ្កា​ចន្ទន៍ក្នុង​បុស្បុក​លើ​ព្រះ​បញ្ចា​នោះ និង​ត្រូវ​ធ្វើ​ក្បាច់​ចន្ទន៍​ជា​ស៊ុម​បិទ​ជុំ​វិញ​ព្រះ​កោដ្ឋ​រង​។ ក្រុម​មឿង ឬ​ក្រុម​មេ​ការងារ​ត្រូវ​ដាក់​ខ្លឹម​ចន្ទន៍​ទាំង​អស់​​។ ឧកញ៉ា​ពេជ្រ​សង្គ្រាម​ត្រូវ​ចាត់​កាំជ្រួច​ស្រែក​ដូច​សំឡេង​សត្វ​ចតុបាទ​ជុំ​វិញ​បុស្បុក និង​រៀប​ចំ​ឆ្នួន​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ផង​។ ក្រុម​ភ្នាក់​ងារ​ទឹក​ត្រូវ​ដាក់​ទឹក​ក្នុង​ពាង​ជុំ​វិញ​ព្រះ​មេរុ ដើម្បី​ការពារ​ភ្លើង​។

វេលា​ម៉ោង​១៥ គឺ​ម៉ោង​៣​រសៀល ព្រះ​ករុណា ព្រម​ដោយ​ព្រះ​រាជ​វង្សានុវង្ស អគ្គ​មហាសេនា សេនា​បតី នាហ្មឺន​សព្វ​មុខ​មន្ត្រី ក្រាប​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​បរម​សព​ក្នុង​ពន្លា​បុប្ផា​ពិដោ រួច​បាគូ​ផ្លុំ​សង្ខ​ ប្រគំ​ក្លង​ឈ្នះ​។ ស្នំ​ព្រះ​តម្រួត​​ក្រាប​ថ្វាយ​ព្រះ​បង្គំ​អញ្ជើញ​ព្រះ​បរម​សព​ក្នុង​ព្រះ​កោដ្ឋ​ខ្លឹម​ចន្ទន៍​ដាក់​លើ​ព្រះ​រាជ​យានុមាស ហែ​ឡើង​តាម​ជណ្ដើរ​​ទៅ​ប្រតិស្ឋាន​លើ​បុស្បុក​ក្នុង​ព្រះ​មេរុ​។

  • ការ​​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង

វេលា​ម៉ោង​១៧ គឺ​ម៉ោង​៥​ល្ងាច ព្រះ​ករុណា ទ្រង់​ទទួល​លោក​រេស៊ីដង់ ស៊ុបប៉េរីយ័រ ឌើឡា​រីបុប្លីគ​ហ្វ្រង់សេស ប្រចាំ​ក្រុង​កម្ពុជា និង​បណ្ដា​ខ្ញុំ​រាជការ ជាមួយ​នឹង​អ្នក​ជំនួញ​បារាំង​សែស​ដែល​មក​ក្នុង​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ​។ ព្រះ​រាជ​វង្សានុវង្ស អគ្គ​មហា​សេនា សេនា​បតី នាហ្មឺន​សព្វ​មុខ​មន្ត្រី ខ្ញុំ​រាជការ​គ្រប់​ក្រុម​ក្នុង​រាជធានី និង​ក្រុង ដែល​នឹង​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរម​សព​នោះ ត្រូវ​កាន់​ធូប​ទៀន និង​ផ្កា​ខ្លឹម​ចន្ទន៍​ក្រអូប​ទៅ​ក្រាប​ថ្វាយ​បង្គំ​​សុំ​ព្រះ​រាជ​ទាន​ខមា​ទោស​វេលា​នឹង​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ថ្វាយ​ព្រះ​រាជ​កុសល​ព្រះ​បរម​សព​នោះ ព្រះ​ករុណា និង​អ្នក​តំណាង​ក្រុង​បារាំង​សែស​ដាក់​ខ្លឹម​ចន្ទន៍​ក្រអូប​ចុះ​ក្នុង​ព្រះ​កោដ្ឋ​រង ខ្ញុំ​រាជ​ការ​ត្រូវ​ដាក់​ធូប​ទៀន និង​ផ្កា​ខ្លឹម​ចន្ទន៍​ក្រោម​ព្រះ​កោដ្ឋ​រង​។

ក្រុម​យុទ្ធនា​បារាំង​សែស​គំនាប់​​ព្រះ​រាជ​ឥស្សរិយ​យស​ព្រះ​ករុណា​ក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ​។ ក្រុម​កាំភ្លើង​ធំ​បាញ់​កាំភ្លើង​ធំ​៨៨​ណាត់ ភ្លេង និង​ការ​លេង​មហោ​ស្រព​លេង​ទាំង​អស់​។

ព្រះ​ករុណា​ស្ដេច​យាត្រា​ទៅ​ប្រថាប់​លើ​ព្រះ​ពន្លា​សម្រាក ព្រម​ដោយ​លោក​​រេស៊ីដង់ ស៊ុបប៉េរីយ័រ ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរម​សព តាម​ឆ្នួន​ដែល​ព្រះ​ករុណា​ទ្រង់​អុជ​ត​មក​អំពី​ព្រះ​ភ្លើង​កៃលាស រួច​ទ្រង់​ព្រះ​រាជ​ទាន​​ផែន​ឆ្លាក និង​ប្រាក់​ដាក់​ក្នុង​ផ្លែ​ក្រូច​ឆ្មារ​។

ព្រះ​រាជ​វង្សានុវង្ស និង​ប្រធាន​ក្រសួង ខ្ញុំ​រាជ​ការ​ត្រូវ​នៅ​ប្រចាំ​រក្សា​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​ក្នុង​ព្រះ​មេរុ នៅ​យប់​នោះ​រហូត​ដល់​ភ្លឺ​។

តាំង​ពី​វេលា​ម៉ោង​១៨ គឺ​ម៉ោង​៦​ល្ងាច របៀប​ការ​ធ្វើ​បុណ្យ​ដូច​ក្នុង​ថ្ងៃ​ទី​២​ដែរ​៕

ព្រះ​បរម​សព​តម្កល់​ក្នុង​ព្រះ​កោដ្ឋ​រង​លើ​បុស្បុក​ត្រៀម​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង
ខ្ញុំ​រាជការ​ចូល​ថ្វាយ​ផ្កា​ខ្លឹម​ចន្ទន៍ព្រះសង្ឃនិមន្តចូលរួមថ្វាយព្រះសត្តប្បករណ៍ នៅក្នុងព្រះមេរុ មុនពេលថ្វាយព្រះភ្លើងព្រះបរមសពព្រះ​ករុណា ទ្រង់​ទទួល​លោក​រេស៊ីដង់ ស៊ុបប៉េរីយ័រ ឌើឡា​រីបុប្លីគ​ហ្វ្រង់សេស ប្រចាំ​ក្រុង​កម្ពុជា និង​បណ្ដា​ខ្ញុំ​រាជការ ជាមួយ​នឹង​អ្នក​ជំនួញ​បារាំង​សែស​ដែល​មក​ក្នុង​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ​
ព្រះ​ករុណា ទ្រង់​ថត​ព្រះ​រូប​ជាមួយ​លោក​រេស៊ីដង់ ស៊ុបប៉េរីយ័រ ឌើឡា​រីបុប្លីគ​ហ្វ្រង់សេស ប្រចាំ​ក្រុង​កម្ពុជា និង​បណ្ដា​ខ្ញុំ​រាជការ នៅ​ខាង​មុខ​ព្រះ​កោដ្ឋ​រង​តម្កល់​លើ​បុស្បុក មុន​ពេល​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​
ព្រះ​ករុណា ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​បរម​សព មុន​ពេល​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើងព្រះ​ករុណា​អុជ​ឆ្នួន​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរម​សព

__________________________________________________
អានផងដែរ
១. ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​បរម​សព​ព្រះ​ករុណា​ព្រះ​បាទ សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ព្រះ​ចៅ​ក្រុង​កម្ពុជា
២. កាសអនុស្សាវរីយ៍បុណ្យព្រះមេរុ ព្រះរាជានុកោដ្ឋ
៣. អំពី​ព្រះ​មេរុ នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ
៤. ខួប​ឆ្នាំ​ទី​៩០ ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ​នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រាជា​នុកោដ្ឋ
៥. អំពី​ការ​រើស​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ
៦. Sisowath: the cremation of a King

អត្ថបទ​សិក្សា ៖ អំពី​ឆ្នាំ​ប្រាប្ដា​ភិសេក​នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​កោដ្ឋ ថ្ងៃសៅរ៍ 7 ខែ​មីនា 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់.
1 comment so far

កកន ៖ ត​មក​អំពី​ឆ្នាំ​ប្រសូត​នៃ​ ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ស្ដេច​ព្រះ​រាជ​ឱង្ការ ព្រះ​ហរិរក្ស​រាមា​ ឥស្សរាធិបតី ព្រះ​អង្គ ដួង ព្រះ​បរម​កោដ្ឋ ឆ្នាំ​ប្រាប្ដាភិសេក​នៃ​​ព្រះ​អង្គ​ក៏​មាន​ភាព​មិន​ច្បាស់​ដែរ​។ ការ​នេះ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​សិក្សា​ស៊ី​ជម្រៅ​មួយ​ដើម្បី​ផ្ទៀង​ផ្ទាត់​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​នូវ​សំណេរ​នានា ដែល​បាន​ធ្វើ​ឡើង​តាំង​ពី​បូរាណ​រៀង​មក ទាំង​ឯកសារ​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​។ ស្រែ​ខ្មុក​សង្ឃឹម​ថា ប្រកាស​នេះ នឹង​អាច​ក្លាយ​ជា​កម្លាំង​ចលករ​មួយ​ដើម្បី​លើក​ទឹក​ចិត្ត និង​បំផុស​ឲ្យ​មាន​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ពី​ព្រះ​រាជ​ពង្សាវតារ​នៃ​អតីត​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​ដែល​ជា​ទី​អស្ចារ្យ​មួយ​នៃ​នគរ​ខ្មែរ​អង្គ​នេះ​។

89536380_2896429737081193_4038565092822876160_n

បន្ទាប់ពី​ព្រះ​នគរ​បាន​សុខ​សាន្ត​ត្រាណ​ពី​រាជ​​អរិ​សត្រូវ​ទាំង​ក្រៅ​នគរ មាន​សៀម និង​អណ្ណាម ព្រម​ទាំង​ការ​បះ​បោរ​ក្នុង​ស្រុក​ជា​ដើម​។ល។ ព្រះ​បាទ​សម្ដេចព្រះ​អង្គ ដួង ទ្រង់​បាន​ទទួល​ព្រះ​ប្រាប្ដា​ភិសេក ជា​ព្រះ​ចៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ពេញ​ទី​នៅ​ឯ​ព្រះ​រាជ​ធានី​ឧត្ដង្គ ដោយ​មាន​ព្រះរាជ​គ្រូ​បុរោហិត​ថ្វាយ​ព្រះ​ឧទកសេយ្យមន្ត​តាម​បវេណី​។ ព្រះ​បាទ សម្ដេច​ព្រះ​អង្គ ដួង ទ្រង់​មាន​ព្រះ​នាមាភិធេយ្យ​ជា «​ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ស្ដេច​ព្រះ​រាជ​ឱង្ការ ព្រះ​ហរិរក្ស​រាមា​ឥស្សរាធិបតី ព្រះ​ស្រី​សុរិយោពណ៌ ធម្មិក​នរោត្ដម បរម​សុរេន្ទ្រា មហា​ចក្រ​ពត្រាធិរាជ បរម​នាថ បរម​បពិត្រ ស្ថិត​ជា​ឥសូរ​កំពូល​រដ្ឋ​រាស្ត្រ ឱភាស​ជាតិ​វរ​វង្ស តម្រង់​ក្រុង​កម្ពុជា​មហា​ឥន្ទប័ត​នគរ បវរ​វឌ្ឍនា​តិរេក ឯករាជា​ខត្តិយា​មហា​ធិបតិន្ទ្រ វិសុទ្ធិ​ឧត្ដម បរម​បពិត្រ ជា​អម្ចាស់​ជីវិត​លើ​ត្បូង គង់​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង ឧត្ដុង្គ​មាន​ជ័យ​»​។

បើ​ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី អំពី​ឆ្នាំ​នៃ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ប្រាប្ដា​ភិសេក​នៃ​ព្រះ​អង្គ​ហាក់​មិន​មាន​​ឯក​ភាព​គ្នា ដោយ​មាន​ឯកសារ​ជា​ច្រើន​អះ​អាង​យ៉ាង​តិច​នូវ​ឆ្នាំ​ (ឆ្នាំ​នៅ​ទី​នេះ​សំដៅ​ដល់​គ្រឹស្ត​សករាជ) ចំនួន​ពីរ​ដែល​ខុស​គ្នា ដោយ​មួយ​និយាយ​ថា ឆ្នាំ​​១៨៤៧ និងខ្លះ​ទៀត​និយាយ​ថា ឆ្នាំ​១៨៤៨ (​ខុស​គ្នា​មួយ​ឆ្នាំ​)​។ ការ​នេះ​ស្រែ​ខ្មុក​សូម​លើក​យក​មក​​ប្រៀប​ធៀប​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​ការ​ខុស​គ្នា​នៃ​ឆ្នាំ​ទាំង​ពីរ​ដោយ​សំអាង​ហេតុ​ផល​មួយ​ចំនួន តែ​មិន​អះ​អាង​ថា​ឆ្នាំ​មួយ​ណា​ឲ្យ​ពិត​ប្រាកដ​ជាក់​ស្ដែង​នៃ​ឆ្នាំ​ប្រាប្ដា​ភិសេក​នេះ​ទេ​។

តាម​រយៈ​ឯកសារ​ជា​រូប​ថត ដែល​មាន​តាំង​នៅ​សាល​ពិពរណ៌​ក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង​ចតុម្មុខ​ ក្រុង​ភ្នំពេញ បាន​សរសេរ​ថា ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​កោដ្ឋ ស្ដេច​សោយ​រាជ្យ​នៅ​ថ្ងៃ ៣ ᧣ ៤ ឆ្នាំ​មមែ នព្វ​សក្ស ព.ស.​២៣៩១ ហ្វេវរិយេ-មារ្ស ១៨៤៨ ព្រះ​ជន្សា​៥២​ឆ្នាំ​។ នេះ​បាន​សេចក្ដី​ថា ទ្រង់​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ៣​​កើត ខែ​ផល្គុន ឆ្នាំ​មមែ នព្វ​ស័ក ព.ស.​២៣៩១ ខែ​កុម្ភៈ​-​មីនា ឆ្នាំ​១៨៤៨​។ (ឯកសារ​លេខ​១​)

ចំពោះ​ឯកសារ​វីគីភីឌា ច្បាប់​ភាសា​អង់គ្លេស​វិញ បាន​សរសេរ​ថា​ស្ដេច​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៧ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​១៨៤៨​។ (ឯកសារ​លេខ​២​)

ដោយ​ឡែក​តាម​ឯកសារអ្នកនិពន្ធខ្មែរ ព្រះបាទអង្គដួង ​របស់​លោក លាង ហាប់អាន ត្រង់​ទំព័រ​ទី​១៤ ដែល​និយាយ​អំពី​ព្រះ​រាជាភិសេក បាន​សរសេរ​ថា [… ព្រះ​ពុទ្ធ​សករាជ​២៣៩១, គ.ស.​១៨៤៧​, ម.ស.​១៧៦៩​, ច.ស.​១២០៩​​។ ថ្ងៃ​អង្គារ ៣​កើត ខែ​ផល្គុណ ឆ្នាំ​មមែ នព្វ​ស័ក ម៉ោង​៧​ព្រឹក ជា​ថ្ងៃ​បាន​ឫក្ស​វរ​មង្គល ព្រះ​អង្គ​ដួង ព្រះ​ជន្ម​៥២​ឆ្នាំ ជា​ព្រះ​រាជ​បុត្រា​ពៅ​ព្រះ​នារាយណ៍​រាមា ព្រះ​អង្គ​អេង ស្ដេច​ឡើង​ប្រាប្ដា​ភិសេក​សោយ​រាជ​សម្បត្តិ​ត​ពីព្រះ​អង្គ​ម៉ី​…..] (ឯកសារ​លេខ​៣)​។ ត្រង់​បាន​ឃើញ​នូវ​ភាព​​ស្រប​គ្នា​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​ រវាង​ឯកសារ​លេខ​១ និង​លេខ​៣​នេះ ដោយ​ខុស​គ្នា​តែ​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ​។

បើ​យើង​ងាក​មក​មើល​ចារឹក​ឯ​ព្រះ​បរម​រូប​នៅ​កំពង់​ហ្លួង ដែល​ជា​ចារឹក​ថ្មី​វិញ​នោះ បាន​សរសេរ​ថា […ថ្ងៃ​សោយ​រាជ ព.ស.​២៣៩១ គ.ស.​១៨៤៧ ម.ស.​១៧៦៩ ច.ស.​១២០៩ ថ្ងៃ​អង្គារ ១​កើត ខែ​ផល្គុណ ឆ្នាំ​មមែ នព្វ​ស័ក ព្រះ​ជន្ម​៥២​ព្រះ​វស្សា​…] (ឯកសារ​លេខ​៤​)​។ សម្រាប់​ឯកសារ​ពីរ​ចុង​ក្រោយ​នេះ (​លេខ​៣ និង​៤​) យើង​ឃើញ​មាន​ភាព​ខុស​គ្នា​១​ចំណុច គឺ ៣​កើត និង​១​កើត​។

សរុប​សេចក្ដី​​មក​ឯកសារ​ខ្មែរ​ទាំង​៣ (​លេខ​១​, ៣ និង​​៤​) យើង​អាច​រក​ឃើញ​ចំណុច​ប្រសព្វ​គ្នា​មួយ​គឺ ថ្ងៃ​អង្គារ ៣​កើត ខែ​ផល្គុន ឆ្នាំ​មមែ នព្វ​ស័ក​។ ហេតុ​នេះ​ប្រសិន​បើ​យើង​គណនា​ត្រឡប់​ក្រោយ​មក​វិញ ឆ្នាំ​មមែនព្វ​ស័ក ឲ្យ​ប្រាកដ​ទៅគឺ​ធ្លាក់​មក​នៅ​គ.ស.​១៨៤៨ ដោយ​ឡែក​គ.ស.​១៨៤៧ គឺ​ជា​ ឆ្នាំមមី អដ្ឋ​ស័ក ឯណុះ​ទេ​​។ ការ​នេះ ឆ្នាំ​១៨៤៧ ទំនង​ជា​មិន​ត្រឹមត្រូវ​ទេ​។ អ្វី​ដែល​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ​មួយ​ទៀត​នៃ​ឆ្នាំ​១៨៤៧​នោះ គឺ​ ថ្ងៃ​៣​កើត ខែ​ផល្គុន ចំ​គ្នា​នឹង​​ថ្ងៃ​ពុធ ១៧ ខែ​កុម្ភៈ ពោល​គឺ​មិន​ចំ​គ្នា​នឹង​ថ្ងៃ​អង្គារ ទេ​​។

បើ​យើង​ពិនិត្យ​មក​មើល​ឆ្នាំ​១៨៤៨​វិញ គឺ​ពិត​ជា​ស្រប​គ្នា​នឹង​ថ្ងៃអង្គារ ៣​កើត ខែ​ផល្គុន ឆ្នាំ​មមែ នព្វ​ស័ក​ ស្រប​គ្នា​បេះ​បិទ​នឹង​ឯកសារ​ទី​១ ហើយ​ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​​៧ ខែ​មីនា ស្រប​គ្នា​បេះ​បិទ​នឹង​ឯកសារ​ទី​២​។ ហេតុ​ដូច​នេះ តាម​ការ​សន្និដ្ឋាន ឆ្នាំ​១៨៤៨ ទំនង​ជា​ឆ្នាំ​ដែល​ត្រឹម​ត្រូវ​ចំពោះ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ប្រាប្ដា​ភិសេក​នេះ ដោយ​សំអាង​ទៅ​លើ​ហេតុ​ផល ដែល​ជា​ការ​រៀប​រាប់​មក​ខាង​លើ​។

ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី​៧ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០២០ នេះ គឺ​ជា​ខួប​ឆ្នាំ​ទី​១៧២ នៃ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ប្រាប្ដា​ភិសេក នៃ​ព្រះ​អង្គ​។ សូម​ថ្វាយ​ព្រះ​មហា​ព្រះ​រាជ​កុសល​!

______________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ ៖
១. អត្ថបទ​សិក្សា ៖ អំពី​ឆ្នាំ​ប្រសូត​នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​កោដ្ឋ

គោរព​វិញ្ញាណក្ខ័ន្ធ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្ដម សុរាម្រិត (ព្រះ​​មហា​កាញ្ចន​កោដ្ឋ) ព.ស.​២៥៦៣ ថ្ងៃសុក្រ 6 ខែ​មីនា 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់.
add a comment

89354308_2894457957278371_6485149747920240640_n

នៅវេលាព្រឹកថ្ងៃ ១៣​កើត ខែ​ផល្គុន ឆ្នាំ​កុរ ឯក​​ស័ក ព​.ស ២៥៦៣ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី​០៦ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០២០ ព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជិវិតលើត្បូង ព្រះមហាក្សត្រិយ៍​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាទីគោរពសក្ការ:ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត សព្វ​ព្រះរាជ​ហឬទ័យយាងជាព្រះរាជាធិបតីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ក្នុងព្រះរាជពិធីថ្វាយព្រះរាជកុសលព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះ នរោត្តម សុរាម្រិត “ព្រះមហាកញ្ចនកោដ្ឋ” ក្នុងព្រះ​​ធម្មសាលា ​នៃព្រះឧបាសថរតនារាមព្រះកែវមរកត។

ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ​នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រាជា​នុកោដ្ឋ ថ្ងៃពុធ 4 ខែ​មីនា 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ.
add a comment

​​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ចម​ចក្រ​ពង្ស ក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ​ ប្រ​ព្រឹត្ត​ទៅ​មាន​រយៈ​ពេល​រហូត​​ដល់​ទៅ​១០​ថ្ងៃ​​ឯ​ណុះ ដោយ​ចាប់​ចូល​ព្រះ​រាជ​ពិធី​​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រ ១១​កើត ដល់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ៥រោច ខែ​ផល្គុន ​ឆ្នាំ​ថោះ នព្វស័ក ព.ស. ២៤៧០ ដែល​​ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​០២ ដល់ ថ្ងៃ​ទី​​១១ ខែ​មីនា គ.ស.​១៩២៨​។

សម្រាប់​ថ្ងៃ​ទី​១ នៃ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រាជា​នុកោដ្ឋ​នោះ នៅ​វេលា​ព្រឹក​ចាប់​ពី​ម៉ោង​៧​ត​ទៅ នៅ​ឯ​ព្រះ​ទីន័ង​មហា​មន្ទីរ ដែល​ជា​ទី​ប្រតិដ្ឋាន​ព្រះ​បរម​សព​នោះ ព្រះ​បរម​សព ត្រូវ​បាន​យាង​ចេញ​ពី​ព្រះ​កោដ្ឋ និង​ប្រារព្ធ​ពិធី​នានា​តាម​ទំនៀម រហូត​ដល់​ម៉ោង​២​រសៀល​ទើប​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ចេញ​ព្រះ​មេរុ​ចាប់​ផ្ដើម​ដោយ​មាន​ការ​បាញ់​កាំភ្លើង​ធំ​​២១​ណាត់​ផង​ មុន​នឹង​ដង្ហែ​ព្រះ​កោដ្ឋ​ចេញ​មក​ខាង​មុខ​ព្រះ​ទីន័ង​ទេវា​វិនិច្ឆ័យ​។ នៅ​វេលា​ម៉ោង​៣​រសៀល ព្រះ​បរម​សព​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ដង្ហែ​ចេញ​ពី​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង ឆ្ពោះ​តាម​វិថី​នានា​នៃ​ព្រះ​រាជ​ធានី​ រួច​ក៏​បាន​កំណត់​មក​ដល់​ទី​ព្រះ​មេរុ នៅ​ម៉ោង​ប្រមាណ​៥​ល្ងាច​។

Untitled-1ការ​រៀប​ចំ​ក្បួន​ដង្ហែ​ព្រះ​បរម​កោដ្ឋ​ចេញ​ទៅ​ទី​ព្រះ​មេរុ ក្នុង​ថ្ងៃ​ចេញ​ព្រះ​មេរុ

ព្រះ​បរម​សព​ត្រូវ​បាន​តម្កល់​ទុក​នៅ​ឯ​ព្រះ​មេរុ​រយៈ​ពេល​៧​ថ្ងៃ​៧​យប់ ដើម្បី​ធ្វើ​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ​តាម​បូរាណ​រាជ​បវេណី​នៃ​ព្រះ​បរម​ខត្តិយ​ខ្មែរ​។ នៅ​រាល់​រាត្រី​នៃ​ថ្ងៃ​នីមួយ​ៗ មាន​ការ​អុជ​កាំជ្រួច ជ្វាលា បង្ហោះ​គោម ព្រះ​សង្ឃ​៣២​ព្រះ​អង្គ​សូត្រ​ព្រះ​ធម្ម​ទាំង​ថ្ងៃ​ទាំង​យប់​តាម​ទិស​ទាំង​បួន ក្នុង​មួយ​ទិស​​៨​អង្គ​​ ព្រម​ស្ត្រី​យំ​យាម ច្រៀង​ថ្វាយ​បំពេ​រៀង​រាល់​យប់​ផង​។

ថ្ងៃ​សុក្រ ៣រោច ខែ​ផល្គុន ​ឆ្នាំ​ថោះ នព្វស័ក ព.ស. ២៤៧០ ​ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​០៩ ខែ​មីនា គ.ស.​១៩២៨ ដែល​ជា​ថ្ងៃ​ទី​៨ នៃ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ​នោះ គឺ​ជា​ថ្ងៃ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរមស​ព​។ តាំង​ពី​ព្រឹក​មក ព្រះ​បរម​សព​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ដោយ​ផ្លាស់​មក​តម្កល់​ក្នុង​ព្រះ​កោដ្ឋ​ចន្ទន៍ រួម​តម្កល់​ក្នុង​ព្រះ​បុស្បុក​ក្នុង​ព្រះ​មេរុ ដើម្បី​រង់​ចាំ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​។ ការ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​វេលា​ប្រមាណ​​៥​ល្ងាច ដោយ​មាន​ការយាង​ចូល​រួម​ពី​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ សិរីសុវត្ថិ មុនីវង្ស និង​លោក​រ៉េស៊ីដង់ ស៊ុបបែរីយើ ប្រចាំ​កម្ពុជា​ផង​។ បន្ទាប់​ពី​ក្រុម​កាំភ្លើង​ធំ​បាញ់​កាំភ្លើង​ធំ​៨៨​ណាត់ ភ្លេង​និង​ការ​លេង​មហោស្រព​បន្លឺ​ឡើង ព្រះ​ករុណា ព្រម​លោក​រ៉េស៊ីដង់​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរម​សព​។

ព្រឹក​ស្អែក​ឡើង គឺ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​មីនា ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​ត្រូវ​បាន​ប្រារព្ធ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​រើស និង​បញ្ចុះ​ក្នុង​ព្រះ​កោដ្ឋ​មាស​ប្រដាប់​ពេជ្រ និង​ត្រូវ​បាន​អញ្ជើញ​យក​ទៅ​ប្រតិដ្ឋានលើ​ព្រះ​មហា​បញ្ចា​មាស​៩​ជាន់​ឯ​ក្នុង​ព្រះ​មេរុ​វិញ​។ ដោយ​ឡែក​នៅ​ម៉ោង​៩​ព្រឹក ព្រះ​អង្គារ​ ត្រូវ​បាន​ចាត់​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ដង្ហែ​យក​ទៅ​លយ​ឯ​គង្គា​នា​ខាង​មុខ​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង តាម​ទំនៀម​។ នៅ​វេលា​ម៉ោង​៧​យប់ ព្រះ​សង្ឃ​៨៨​អង្គ​ចម្រើន​ព្រះ​បរិត្ត​ក្នុង​ព្រះ​មេរុ ព្រម​មាន​ធម្ម​ទេសនា និង​ការ​ចាត់​ឆ្លង​ព្រះ​ពុទ្ធ​រួប​មាស​តាម​ទំនៀម​ផង​។ នៅ​រាត្រី​ថ្ងៃ​នោះ​ដែរ ក៏​មាន​ការ​លេង​មហោ​ស្រព និង​ល្ខោន​​ដូច​រាត្រី​មុន​ៗ​ដែរ លើក​លែង​តែ​មិន​មាន​ការ​សូត្រ​ព្រះ​ធម្ម​។

លុះ​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១០ គឺ​ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​​អាទិត្យ ៥​រោច ខែ​ផល្គុន ឆ្នាំ​ថោះ នព្វ​ស័ក ព.ស.​២៤៧០ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​១១ ខែ​មីនា គ.ស.​១៩២៨ នៅ​វេលា​ម៉ោង​​៥​ល្ងាច ព្រះ​សង្ឃ​ចំនួន​៨៨​ព្រះ​អង្គ​ចម្រើន​សត្ត​ប្បករណ៍ ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​បរម​អដិ្ឋ រួច​យាង​​តម្កល់​លើ​ព្រះ​រាជ​យានុមាស ដង្ហែ​ចេញ​ពី​ព្រះ​មេរុ​ចូល​ក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង ដោយ​មាន​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​អង្គ​រង់​ចាំ​ទទួល​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​នៅ​ឯ​ព្រះ​ទី​ន័ង​ទេវាវិនិច្ឆ័យ​ផង​។ ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​ត្រូវ​បាន​តម្កល់​​លើ​ព្រះ​មហា​បញ្ចា​ហោ​ព្រះ​អដ្ឋិ ដើម្បី​ចាត់​ធ្វើ​បុណ្យថ្វាយ​ព្រះ​រាជ​កុសល​ត​ទៅ រហូត​ដល់​ការ​សាង​ចេតិយ​ឯ​ភ្នំ​ព្រះ​រាជ​ទ្រព្យ​រួច​ស្រេច និង​ធ្វើ​បុណ្យ​បញ្ចុះ​ព្រះ​បរម​អដិ្ឋ​តាម​ព្រះ​រាជ​បណ្ដាំ និងទំនៀម​ព្រះ​នគរ​ ​ជា​កិច្ច​​សូរេច​បរិបូរ​​​​នៃ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ​ ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ចម​ចក្រ​ពង្ស ក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ​​៕៚

__________________________________________________
អានផងដែរ
១. ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​បរម​សព​ព្រះ​ករុណា​ព្រះ​បាទ សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ព្រះ​ចៅ​ក្រុង​កម្ពុជា
២. កាសអនុស្សាវរីយ៍បុណ្យព្រះមេរុ ព្រះរាជានុកោដ្ឋ
៣. អំពី​ព្រះ​មេរុ នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ
៤. អំពី​ការ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរម​សព​ព្រះ​ករុណា​រាជា​នុកោដ្ឋ
៥. អំពី​ការ​រើស​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ
៦. Sisowath: the cremation of a King

២ មីនា ១៩៥៥ ស្ដេច​ឡើង​គ្រង​រាជ្យ ថ្ងៃចន្ទ 2 ខែ​មីនា 2020

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ.
add a comment

87464517_2899058250151675_676824126442176512_n

ថ្ងៃ​ទី​២ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​១៩៥៥ ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្ដម សីហនុ ស្ដេច​យាង​ដាក់​រាជ្យ​សម្បត្តិ​ដើម្បី​ថ្វាយ​​សម្ដេច​ព្រះ​រាជ​ជនកនាថ​។ រាប់​ថា​ជា​ព្រះ​មហា​ករុណាទិគុណ​រក​ទី​បំផុត​គ្មាន​ដែល​សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្ដម សុរាម្រិត ស្ដេច​បន្ត​ឡើង​គ្រង​រាជ្យ​សម្បត្តិ​ជា​ព្រះ​មហាក្សត្រិយ៍​នៃ​នគរ​ខ្មែរ​ត​អំពី​ព្រះ​រាជ​បុត្រា​។

ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្ដម សុរាម្រិត ស្តេច​ឡើង​គ្រង​រាជ្យ​​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២ ខែមីនា ឆ្នាំ​១៩៥៥ រហូត​ដល់​ទ្រង់​សោយ​ព្រះ​ទិវង្គត នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៦០ ដោយ​មាន​រយៈ​ពេល​នៃ​រជ្ជកាល​ប្រមាណ​២​ឆ្នាំ​១​ខែ​។ ចំណែក​ឯ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បរម​រាជាភិសេក​ចាត់​ធ្វើ​ឡើង​មួយ​ឆ្នាំ ពោល​គឺ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥៦ បន្ទាប់​ពី​ទ្រង់​បាន​ឡើង​គ្រង​រាជ្យ​ជា​ផ្លូវ​ការ​។

ស្ថិត​ក្នុង​រជ្ជកាល​នៃ​ទ្រង់ ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្ដម សុរាម្រិត ព្រះ​មហា​កាញ្ចន​កោដ្ឋ ព្រម​ទាំង​សម្ដេច​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយានី ស្ដេច​បាន​គ្រប់​គ្រង​ព្រះ​នគរ និង​​អាណា​ប្រជា​រាស្ត្រ បាន​ក្ដី​សុខ​ក្សេមក្សាន្ត​​។ ប្រទេស​ជាតិ​បាន​និង​កំពុង​រីក​ចម្រើន​គ្រប់​វិស័យ​ និង​ប្រកប​ដោយ​ភាព​ថ្លៃ​ថ្នូរ​ស្មើ​មុខ​មាត់​បន្ទាប់​ពី​នគរ​ខ្មែរ​យើង​​ទើប​ទទួល​បាន​ឯក​រាជ្យ​ពី​អា​ណា​និគម​បារាំង​សែស​ផង​។

ព្រះ​ករុណា ព្រះ​មហា​កាញ្ចន​កោដ្ឋ ជា​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​ប្រកប​ដោយ​ទស​ពិធ​រាជ​ធម៌ ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ជា​ព្រះ​អគ្គ​ពុទ្ធសាសនូបត្ថម្ភ​ដ៏​ខ្ពង់​ខ្ពស់​បំផុត តាំង​តែ​មុខ​ទ្រង់​គ្រង​រាជ្យ​សម្បត្តិ​មក​ម្ល៉េះ បន្ត​មក​ពី​ព្រះ​វររាជ​បិតា និង​តាម​លំអាន​នៃ​ព្រះ​រាជ​ខត្តិយ​វង្ស​ខ្មែរ។ ប៉ុន្ដែ​គួរ​ឲ្យ​សោយ​ស្ដាយ ទ្រង់​គ្រង​ព្រះ​បរម​សិរីរាជ​សម្បត្តិ​ត្រឹម​ប្រមាណ​៥​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ ដោយ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ព្រះ​សុវណ្ណគត​នា​ថ្ងៃ​ទី​​៣ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៦០ ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​៦៤​ព្រះ​វស្សា និង​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ ត្រូវ​បាន​ចាត់​ឡើង​ពី​ថ្ងៃ​ទី​​២០ ដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៦០​៕

%d bloggers like this: