jump to navigation

“เกร็ดประวัติศาสตร์-การรื้อปราสาทขอม” สมัยรัชกาลที่ 4 ថ្ងៃសុក្រ 5 ខែ​មេសា 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ប្រវត្តិសាស្ត្រ, ภาษาไทย.
add a comment

ปราสาทนครวัดจำลอง บนฐานไพทีข้างพระมณฑป วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (ภาพถ่ายโดย นนทพร อยู่มั่งมี)

“พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๔Ž” ฉบับของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค พ.๒๓๕๖๒๔๑๓ ค.๑๘๑๓๗๐มีเรื่องราวที่แปลกประหลาดและน่าสนใจอย่างยิ่ง เกี่ยวกับการรื้อปราสาทขอมในกัมพูชา เพื่อนำเข้ามาไว้ในสยามประเทศสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ กล่าวคือ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริว่าให้ไปรื้อปราสาทหินนครวัดŽ ของกัมพูชาที่เมืองเสียมราฐ (เสียมเรียบเข้ามาไว้ในกรุงเทพฯ (และเพชรบุรีและได้ให้”พระสุพรรณพิศาล ขุนชาติวิชา ออกไปเที่ยวดูที่เมืองหลวง พระนครธมพระนครวัด กลับมากราบทูลว่ามีแต่ปราสาทใหญ่ๆ ทั้งนั้น จะรื้อเอาเข้ามาเห็นจะไม่ได้”

ลานหินสู่ประตูทางเข้าปราสาทนครวัด ภาพวาดลายเส้นโดยกิโอด์ จากรูปสเก๊ตช์ของมูโอต์

Žดังนั้น พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็เลยรับสั่งให้ไปรื้อ ปราสาทตาพรหมŽ ซึ่งมีขนาดย่อมกว่า ปราสาทหลังนี้ในปัจจุบัน จะเป็นที่นิยมชมชอบของบรรดานักท่องเที่ยวมาก (ที่จะกรี๊ดกร๊าดถ่ายรูปกันเพราะเป็นปราสาทที่ฝรั่งเศสหาได้บูรณะไม่ ปล่อยให้อยู่ในสภาพเดิมๆ มีต้นไม้และรากไม้(ต้นสปงโอบล้อมปกคลุมอยู่เต็มไปหมด และก็ดูเหมือนจะเป็นฉากถ่ายภาพยนตร์เรื่อง Tomb Raider ที่มีนางเอกสาวสวยสุดเซ็กซี่คือ แองเจลีนา โจลี นำแสดง

“พระราชพงศาวดารฯŽ” กล่าวต่อไปว่ามีการส่งคนออกไป ”๔ ผลัดๆ ละ ๕๐๐ คน ให้แบ่งเป็นกองชักลากบ้าง กองส่งบ้างตั้งพลีกรรมบวงสรวง ได้ลงมือรื้อปราสาทเมื่อ ณ วันเดือน ๖ ขึ้น ๙ ค่ำŽ” 

เหตุการณ์รื้อปราสาทด้วยจำนวนไพร่พลถึง ๒ พันคนนี้ เกิดขึ้นในปี พ.๒๔๑๐ (.๑๘๖๗ซึ่งตรงกับรัชสมัยของกษัตริย์กัมพูชา คือ สมัยของพระเจ้านโรดม ซึ่งครองราชย์ระหว่างปี พ.๒๔๐๒๔๗(หรือ ค.๑๘๕๙๑๙๐๔สมัยนั้น กัมพูชาตกต่ำอ่อนแอจนกลายเป็น ประเทศราชŽ ของทั้งสยามและเวียดนาม ก่อนที่จะหนีŽ ไปยอมรับการเป็นรัฐในอารักขาŽ (Protectorate) ของฝรั่งเศสเมื่อปี พ.๒๔๑๐ (.๑๘๖๗ในสมัยดังกล่าวเมืองเสียมราฐ (หรือเสียมเรียบและเมืองพระตะบอง ยังขึ้นโดยตรงกับทางกรุงเทพฯ โดยมีขุนนางท้องถิ่นตระกูล อภัยวงศ์Ž ปกครองอยู่ และพระสุพรรณพิศาล ขุนนางเมืองนี้นั่นแหละ ที่ถูกรับสั่งให้ไปเป็นหัวหน้าควบคุมการรื้อปราสาทตาพรหม

เราไม่ทราบเหตุผลเบื้องหลังที่แน่ชัดว่า ทำไมรัชกาลที่ ๔ ถึงโปรดจะให้รื้อปราสาทหินมหึมานั้นจากกัมพูชา ในช่วงนั้น สมัยดังกล่าวจะตรงกับการที่ฝรั่งเศสกำลังคืบคลานเข้ามาเขมือบดินแดนอินโดจีน โดยจะค่อยๆได้เวียดนาม กัมพูชา และลาวไปเป็นอาณานิคมตามลำดับ (โปรดสังเกตคำว่า อาณานิคมŽ กับคำว่า ประเทศราชŽ ซึ่งเป็นระบบที่แตกต่างกันของ ตะวันตกŽ กับ ตะวันออกŽ) และก็แข่งกับอังกฤษที่ได้เขมือบบางส่วนของพม่าและมลายูไปแล้ว ทำให้สยามตกอยู่ในฐานะกันชน (buffer) 

แต่ที่น่าสนใจก็คือ การรื้อถอนปราสาทหินครั้งนั้นล้มเหลว และพระราชพงศาวดารฯŽ กล่าวไว้อย่างน่าตกใจว่า มีเขมรประมาณ ๓๐๐ คนออกมาแต่ป่า เข้ายิงฟันพวกรื้อปราสาท ฆ่าพระสุพรรณพิศาลตายคน ๑ พระวังตายคน ๑ บุตรพระสุพรรณพิศาลตายคน ๑ ไล่แทงฟันพระมหาดไทย พระยกกระบัตรป่วยเจ็บหลายคน แต่ไพร่นั้นไม่ทำอันตรายแล้วหนีเข้าป่าไป

Žเป็นอันว่าในสมัยนั้น มีชาวกัมพูชาหรือเขมร ตั้งตัวเป็นเสมือน กองจรยุทธ์Ž และก็โกรธแค้นการลักลอบเข้าไปรื้อปราสาทของเขาถึงขนาด ยิงฟันŽ บรรดาขุนนางหัวหน้าที่ควบคุมไป ถึงกับล้มตายเป็นจำนวนมาก และก็เป็นเหตุทำให้พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ต้องทรงระงับโครงการรื้อŽ ปราสาทหินดังกล่าว เปลี่ยนเป็นให้จำลองŽปราสาทนครวัดเล็กๆ ดังที่ พระราชพงศาวดารฯŽ ได้กล่าวไว้ว่า ให้ช่างกระทำจำลองตามที่ถ่ายเข้ามานั้น ขึ้นไว้ในวัดพระศรีรัตนศาสดารามจนทุกวันนี้Ž ซึ่งก็คือที่วัดพระแก้ว ในพระบรมมหาราชวัง นั่นเอง

ปราสาทนครวัดจำลอง

และเมื่อนายกรัฐมนตรีฮุนเซนมาเยือน นายกฯ ชาติชาย ชุณหะวัณ เมื่อปี พ.๒๕๓๒ (..๑๙๘๙ในช่วงของการเจรจาความเมืองยุคของการเปลี่ยนสนามรบให้เป็นสนามการค้าŽของอุษาคเนย์ ก็ยังขอแวะไปชมปราสาทจำลองนี้


หมายเหตุ ค้นคว้าเพิ่มเติมได้ใน ชาญวิทย์ เกษตรศิริวิถีไทย การท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม๒๕๔๐.

https://www.silpa-mag.com/history/article_8260

Advertisements

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន លទ្ធផលនៃដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋ របស់ឯកឧត្តម មូន ចេអ៊ីន ប្រធានាធិបតី នៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ថ្ងៃទី ១៤-១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៩ ថ្ងៃចន្ទ 18 ខែ​មីនា 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ប្រវត្តិសាស្ត្រ, 한국어.
add a comment

_________________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ ៖
១. ស្វាគមន៍​ឯកឧត្ដម មូន ចេ-អ៊ីន

ព្រះ​រាជ​ពិធី​សុខាភិសេក ព្រះ​ករុណា ព្រះ​សុរាម្រិត និង​សម្ដេច​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយានី ថ្ងៃអាទិត្យ 3 ខែ​មីនា 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ.
add a comment

ព្រះរាជពិធីរាជាភិសេកជាផ្លូវការព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្ដេចព្រះនរោត្ដម សុរាម្រឹត ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី និងសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី ព្រះស៊ីសុវត្ថិ កុសុមៈ នារីរ័ត្ន សិរីវឌ្ឍនា ជាអម្ចាស់ ឬ ព្រះ​រាជ​ពិធី​សុខាភិសេក បាន​ប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល៨ថ្ងៃ គឺចាប់តាំងពីថ្ងៃសុក្រ ៦រោច ដល់ថ្ងៃសុក្រ ១៣រោច ខែផល្គុន ឆ្នាំមមែ សប្ដស័ក ព.ស.២៤៩៩ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែមីនា គ.ស.១៩៥៦។

ព្រះរាជពិធីកាលពី​ជាង​៦០ឆ្នាំមុននេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងយ៉ាងសមព្រះកិត្តិយសតាមបែបផែនបុរាណខត្តិយរាជបវេណី តាមទំនៀមព្រាហ្មណ៍បុរាណ និងពុទ្ធសាសនា។ ព្រះរាជពិធីចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១ ដោយពិធីព្រាហ្មណ៍ និងនៅថ្ងៃទី២ បណ្ដាខ្ញុំព្រះរាជការ ជំទាវ ខុនណាង តូចធំ ចូលថ្វាយព្រះពរ ទ្រង់ព្រះពស្រ្តពេញយស នាព្រះបរមរាជវាំង។ នៅថ្ងៃ៣ ព្រះសង្ឃចំនួន៦២អង្គ ប្រារព្ធព្រះរាជពិធីតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា ថ្វាយដើម្បីជាសិរីមង្គល ដល់ព្រះករុណា និងព្រះនគរ។ នៅថ្ងៃទី៤ នៃព្រះរាជពិធី ព្រះអង្គទាំងទ្វេបានចូលរួមក្នុងព្រះរាជពិធីថ្វាយព្រះសុគន្ធោទកនាខាងមុខព្រះទីន័ងទេវាវិនិច្ឆ័យ នៃព្រះបរមរាជវាំងចតុម្មុខ ដើម្បីប្រកបព្រះរាជពិធីផ្សេងៗទៀត។

ព្រះរាជពិធីអភិសេកនាឆ្នាំ១៩៥៦ នោះស្របគ្នានឹងព្រះរាជពិធីឆ្លងខួប៥ជុំ ចម្រើនព្រះជន្មព្រះអង្គ គម្រប់៦០ព្រះវស្សា សុខាភិសេក នាថ្ងៃអង្គារ ១០រោច ខែផល្គុន ឆ្នាំមមែ សប្តស័ក ព.ស.២៤៩៩ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី៦ ខែមីនា ព្រះរាជពិធីអភិសេកផ្លូវការប្រារព្ធឡើង នាព្រះទីន័ងទេវាវិនិច្ឆ័យ ព្រះករុណា ជាអម្ចាស់ទ្រង់ព្រះពស្ត្រពេញយស គង់លើព្រះមហាបល្ល័ង្គ ក្រោមព្រះមហាស្វេតច្ឆត្រ៩ជាន់។ សម្ដេចចៅហ្វាវាំងប្រកាសថ្វាយព្រះបរមនាម និងព្រះសុវណ្ណប័ដ បន្ទាប់មកព្រះរាជបុត្រថ្វាយគ្រឿងរាជបញ្ចកកុធភ័ណ្ឌ

ព្រះចៅផែនដីទ្រង់ សូរសីហនាទព្រះបឋមបរមរាជឱង្ការ ក្នុងចំណោមបណ្ដាព្រះរាជវង្សានុវង្ស ខ្ញុំព្រះរាជការ ជំទាវខុនណាង ព្រមទាំងភ្ញៀវអន្តរជាតិជាច្រើនរូបដែលបានចូលរួមក្នុងព្រះរាជពិធីនាថ្ងៃនោះ។ ដោយឡែកសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានីវិញ ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះពស្ត្រពេញយស ទ្រង់គង់លើព្រះបល្ល័ង្កព្រះមហាបុស្បុក ខាងក្រោយព្រះមហាស្វេតច្ឆត្រ ចប់ស្រេចព្រះរាជពិធីអភិសេកព្រះចៅផែនដី និងសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានីខ្មែរ។

នៅថ្ងៃនោះដែរ ព្រះរាជពិធីប្រទក្សិណព្រះនគរ ដង្ហែព្រះចៅផែនដីថ្មី ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្ដម សុរាម្រឹត និងសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី ព្រះស៊ីសុវត្ថិ កុសុមៈ នារីរ័ត្ន សិរីវឌ្ឍនា ជាអម្ចាស់ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅតាមដងវិថីនានាជុំវិញ ព្រះរាជធានី ដើម្បីអាណាប្រជារាស្ត្ររបស់ទ្រង់បានឃើញព្រះរាជបារមី និងចូលរួមថ្វាយព្រះពរម្ចាស់ផែនដីនៃខ្លួនផងដែរ។ នៅថ្ងៃបន្ទាប់ក៏មានព្រះរាជពិធីដង្ហែក្បួនព្យុហយាត្រានានា ដើម្បីសាទរឆ្លងព្រះរាជពិធីអភិសេកផងដែរ។

ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរោត្ដម សុរាម្រិត ព្រះអង្គបានឡើងស្នងរាជ្យបន្តពីព្រះរាជបុត្រ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្ដម សីហនុ បន្ទាប់ពីព្រះអង្គបានដាក់រាជ្យសម្បត្តិថ្វាយព្រះបិតាកាលពីឆ្នាំ១៩៥៥ មកម្ល៉េះ រហូតមកដល់ឆ្នាំ១៩៥៦ នោះ ទើបព្រះរាជពិធីអភិសេកជាផ្លូវការបានប្រារព្ធឡើង៕៚

ព្រះរាជពិធីស្រង់ព្រះសុគន្ធវារី
ពិធីអភិសេកព្រះករុណា ព្រះសុរាម្រិត និងសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី
ព្រាហ្មណ៍ព្រះរាជគ្រូវថ្វាយព្រះពរជ័យ
ព្រះរាជពិធីដង្ហែតាមដងវិថីនានានាព្រះរាជធានី
ប្រជារាស្ត្រតាមដងផ្លូវរង់ចាំទទួលព្រះមហាក្សត្រិយ៍ និងមហាក្សត្រីយ៍ខ្លួន
ក្បួនព្យុហយាត្រា

_________________________________________
អានផងដែរ៖
១. គ្រឿងរាជបញ្ចកកុធភ័ណ្ឌ
២. ទំនៀម «ព្រះសុវណ្ណប័ដ» នៅក្នុងក្រុងកម្ពុជា និងសៀម
៣. គោរពវិញ្ញាណក្ខ័ន្ធសម្ដេចព្រះ នរោត្ដម សុរាម្រិត (ព្រះមហាកាញ្ចនកោដ្ឋ) ព.ស.២៥៥៩
៤. ព្រះរាជពិធីថ្វាយព្រះសុគន្ធវារី នាឱកាសបរមរាជាភិសេក
៥. កាសអនុស្សាវរីយ៍ឆ្លងខួបឆ្នាំទី៦០ ព្រះរាជពិធីសុខាភិសេក ព្រះករុណា ព្រះសុរាម្រិត និងសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី
៦. ខួបឆ្នាំទី១១០ បរមរាជាភិសេក ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះសិរីសុវត្ថិ ចមចក្រពង្ស
៧. ទំនៀមពិធីប្រទក្សិណព្រះនគរ ក្នុងព្រះរាជពិធីបរមរាជាភិសេក

 

ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ​នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រាជា​នុកោដ្ឋ ថ្ងៃសៅរ៍ 2 ខែ​មីនា 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ.
add a comment

​​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ចម​ចក្រ​ពង្ស ក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ​ ប្រ​ព្រឹត្ត​ទៅ​មាន​រយៈ​ពេល​រហូត​​ដល់​ទៅ​១០​ថ្ងៃ​​ឯ​ណុះ ដោយ​ចាប់​ចូល​ព្រះ​រាជ​ពិធី​​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រ ១១​កើត ដល់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ៥រោច ខែ​ផល្គុន ​ឆ្នាំ​ថោះ នព្វស័ក ព.ស. ២៤៧០ ដែល​​ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​០២ ដល់ ថ្ងៃ​ទី​​១១ ខែ​មីនា គ.ស.​១៩២៨​។

សម្រាប់​ថ្ងៃ​ទី​១ នៃ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រាជា​នុកោដ្ឋ​នោះ នៅ​វេលា​ព្រឹក​ចាប់​ពី​ម៉ោង​៧​ត​ទៅ នៅ​ឯ​ព្រះ​ទីន័ង​មហា​មន្ទីរ ដែល​ជា​ទី​ប្រតិដ្ឋាន​ព្រះ​បរម​សព​នោះ ព្រះ​បរម​សព ត្រូវ​បាន​យាង​ចេញ​ពី​ព្រះ​កោដ្ឋ និង​ប្រារព្ធ​ពិធី​នានា​តាម​ទំនៀម រហូត​ដល់​ម៉ោង​២​រសៀល​ទើប​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ចេញ​ព្រះ​មេរុ​ចាប់​ផ្ដើម​ដោយ​មាន​ការ​បាញ់​កាំភ្លើង​ធំ​​២១​ណាត់​ផង​ មុន​នឹង​ដង្ហែ​ព្រះ​កោដ្ឋ​ចេញ​មក​ខាង​មុខ​ព្រះ​ទីន័ង​ទេវា​វិនិច្ឆ័យ​។ នៅ​វេលា​ម៉ោង​៣​រសៀល ព្រះ​បរម​សព​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ដង្ហែ​ចេញ​ពី​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង ឆ្ពោះ​តាម​វិថី​នានា​នៃ​ព្រះ​រាជ​ធានី​ រួច​ក៏​បាន​កំណត់​មក​ដល់​ទី​ព្រះ​មេរុ នៅ​ម៉ោង​ប្រមាណ​៥​ល្ងាច​។

Untitled-1ការ​រៀប​ចំ​ក្បួន​ដង្ហែ​ព្រះ​បរម​កោដ្ឋ​ចេញ​ទៅ​ទី​ព្រះ​មេរុ ក្នុង​ថ្ងៃ​ចេញ​ព្រះ​មេរុ

ព្រះ​បរម​សព​ត្រូវ​បាន​តម្កល់​ទុក​នៅ​ឯ​ព្រះ​មេរុ​រយៈ​ពេល​៧​ថ្ងៃ​៧​យប់ ដើម្បី​ធ្វើ​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ​តាម​បូរាណ​រាជ​បវេណី​នៃ​ព្រះ​បរម​ខត្តិយ​ខ្មែរ​។ នៅ​រាល់​រាត្រី​នៃ​ថ្ងៃ​នីមួយ​ៗ មាន​ការ​អុជ​កាំជ្រួច ជ្វាលា បង្ហោះ​គោម ព្រះ​សង្ឃ​៣២​ព្រះ​អង្គ​សូត្រ​ព្រះ​ធម្ម​ទាំង​ថ្ងៃ​ទាំង​យប់​តាម​ទិស​ទាំង​បួន ក្នុង​មួយ​ទិស​​៨​អង្គ​​ ព្រម​ស្ត្រី​យំ​យាម ច្រៀង​ថ្វាយ​បំពេ​រៀង​រាល់​យប់​ផង​។

ថ្ងៃ​សុក្រ ៣រោច ខែ​ផល្គុន ​ឆ្នាំ​ថោះ នព្វស័ក ព.ស. ២៤៧០ ​ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​០៩ ខែ​មីនា គ.ស.​១៩២៨ ដែល​ជា​ថ្ងៃ​ទី​៨ នៃ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ​នោះ គឺ​ជា​ថ្ងៃ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរមស​ព​។ តាំង​ពី​ព្រឹក​មក ព្រះ​បរម​សព​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ដោយ​ផ្លាស់​មក​តម្កល់​ក្នុង​ព្រះ​កោដ្ឋ​ចន្ទន៍ រួម​តម្កល់​ក្នុង​ព្រះ​បុស្បុក​ក្នុង​ព្រះ​មេរុ ដើម្បី​រង់​ចាំ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​។ ការ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​វេលា​ប្រមាណ​​៥​ល្ងាច ដោយ​មាន​ការយាង​ចូល​រួម​ពី​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ សិរីសុវត្ថិ មុនីវង្ស និង​លោក​រ៉េស៊ីដង់ ស៊ុបបែរីយើ ប្រចាំ​កម្ពុជា​ផង​។ បន្ទាប់​ពី​ក្រុម​កាំភ្លើង​ធំ​បាញ់​កាំភ្លើង​ធំ​៨៨​ណាត់ ភ្លេង​និង​ការ​លេង​មហោស្រព​បន្លឺ​ឡើង ព្រះ​ករុណា ព្រម​លោក​រ៉េស៊ីដង់​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរម​សព​។

ព្រឹក​ស្អែក​ឡើង គឺ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​មីនា ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​ត្រូវ​បាន​ប្រារព្ធ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​រើស និង​បញ្ចុះ​ក្នុង​ព្រះ​កោដ្ឋ​មាស​ប្រដាប់​ពេជ្រ និង​ត្រូវ​បាន​អញ្ជើញ​យក​ទៅ​ប្រតិដ្ឋានលើ​ព្រះ​មហា​បញ្ចា​មាស​៩​ជាន់​ឯ​ក្នុង​ព្រះ​មេរុ​វិញ​។ ដោយ​ឡែក​នៅ​ម៉ោង​៩​ព្រឹក ព្រះ​អង្គារ​ ត្រូវ​បាន​ចាត់​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ដង្ហែ​យក​ទៅ​លយ​ឯ​គង្គា​នា​ខាង​មុខ​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង តាម​ទំនៀម​។ នៅ​វេលា​ម៉ោង​៧​យប់ ព្រះ​សង្ឃ​៨៨​អង្គ​ចម្រើន​ព្រះ​បរិត្ត​ក្នុង​ព្រះ​មេរុ ព្រម​មាន​ធម្ម​ទេសនា និង​ការ​ចាត់​ឆ្លង​ព្រះ​ពុទ្ធ​រួប​មាស​តាម​ទំនៀម​ផង​។ នៅ​រាត្រី​ថ្ងៃ​នោះ​ដែរ ក៏​មាន​ការ​លេង​មហោ​ស្រព និង​ល្ខោន​​ដូច​រាត្រី​មុន​ៗ​ដែរ លើក​លែង​តែ​មិន​មាន​ការ​សូត្រ​ព្រះ​ធម្ម​។

លុះ​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១០ គឺ​ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​​អាទិត្យ ៥​រោច ខែ​ផល្គុន ឆ្នាំ​ថោះ នព្វ​ស័ក ព.ស.​២៤៧០ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​១១ ខែ​មីនា គ.ស.​១៩២៨ នៅ​វេលា​ម៉ោង​​៥​ល្ងាច ព្រះ​សង្ឃ​ចំនួន​៨៨​ព្រះ​អង្គ​ចម្រើន​សត្ត​ប្បករណ៍ ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​បរម​អដិ្ឋ រួច​យាង​​តម្កល់​លើ​ព្រះ​រាជ​យានុមាស ដង្ហែ​ចេញ​ពី​ព្រះ​មេរុ​ចូល​ក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង ដោយ​មាន​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​អង្គ​រង់​ចាំ​ទទួល​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​នៅ​ឯ​ព្រះ​ទី​ន័ង​ទេវាវិនិច្ឆ័យ​ផង​។ ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​ត្រូវ​បាន​តម្កល់​​លើ​ព្រះ​មហា​បញ្ចា​ហោ​ព្រះ​អដ្ឋិ ដើម្បី​ចាត់​ធ្វើ​បុណ្យថ្វាយ​ព្រះ​រាជ​កុសល​ត​ទៅ រហូត​ដល់​ការ​សាង​ចេតិយ​ឯ​ភ្នំ​ព្រះ​រាជ​ទ្រព្យ​រួច​ស្រេច និង​ធ្វើ​បុណ្យ​បញ្ចុះ​ព្រះ​បរម​អដិ្ឋ​តាម​ព្រះ​រាជ​បណ្ដាំ និងទំនៀម​ព្រះ​នគរ​ ​ជា​កិច្ច​​សូរេច​បរិបូរ​​​​នៃ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​មេរុ​ ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ចម​ចក្រ​ពង្ស ក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ​​៕៚

__________________________________________________
អានផងដែរ
១. ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​បរម​សព​ព្រះ​ករុណា​ព្រះ​បាទ សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ព្រះ​ចៅ​ក្រុង​កម្ពុជា
២. កាសអនុស្សាវរីយ៍បុណ្យព្រះមេរុ ព្រះរាជានុកោដ្ឋ
៣. អំពី​ព្រះ​មេរុ នៃ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ
៤. អំពី​ការ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរម​សព​ព្រះ​ករុណា​រាជា​នុកោដ្ឋ
៥. អំពី​ការ​រើស​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រាជា​នុ​កោដ្ឋ

សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម – ស្តីពីទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋ នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា របស់ឯកឧត្តម ង្វៀន ហ្វ៊ូជុង អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្ត និងជាប្រធានរដ្ឋនៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម ថ្ងៃទី២៥ -២៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ ថ្ងៃអង្គារ 26 ខែ​កុម្ភៈ 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ប្រវត្តិសាស្ត្រ, អំពីស្រុកខ្មែរ, Tiếng Việt.
1 comment so far

7475767778798052846952_1485768384887077_2482937932600573952_n52765483_1485768421553740_2788850117879267328_n53334507_1485768408220408_5738577319686045696_n53472648_1485768464887069_2331759297144291328_n52816621_1485768498220399_682044375722622976_n52594428_1485768454887070_3649257415888601088_n

_______________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ ៖
១. ស្វាគមន៍​សមមិត្ត ង្វៀន ហ្វុ ត្ចុង

ស្វាគមន៍​សមមិត្ត ង្វៀន ហ្វុ ត្ចុង ថ្ងៃចន្ទ 25 ខែ​កុម្ភៈ 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, អំពីស្រុកខ្មែរ, Tiếng Việt.
3 comments

Welcome-Cover-VN-2

អានព័ត៌មាន៖

អំពី​ព្រះ​បរម​រូប​ហ្លួង​រាជានុកោដ្ឋ នៅ​វត្ត​ភ្នំ ថ្ងៃអាទិត្យ 24 ខែ​កុម្ភៈ 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ.
4 comments

ដូច​លោក​អ្នក​ដឹង​ស្រាប់​ហើយ នៅ​ឯ​បរិវេណ​ខាង​ត្បូង​វត្ត​ភ្នំ​ដូន​ពេញ ឯ​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​យើង​នេះ មាន​ប្រាកដ​នូវ​រាជានុស្សាវរីយ៍​មួយ​រំឭក​ដល់​ការ​កាន់​កាប់​ជា​ថ្មី​មក​វិញ​នូវ​អាណា​ខេត្ត​ចំនួន​បី​ពី​ប្រទេស​សៀម​។ នោះ​គឺ​រាជា​នុស្សាវរីយ៍​ព្រះ​ករុណា​​ ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ សិរីសុវត្ថិ ចមចក្រពង្ស ហរិរាជបរមិន្ទរភូវណៃក្រៃកែវហ្វា សុឡាឡៃ ព្រះរាជានុកោដ្ឋ។ ចំពោះ​ព្រះ​បរម​រូប ដែល​តម្កល់​ទុក​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ជា​រូប​ចម្លង​ ឯ​រូប​ពិត​ត្រូវ​បាន​យក​ទៅ​តម្កល់​នៅ​ឯ​សារមន្ទីរ​ជាតិ​ ក្រុង​ភ្នំពេញ​។

ចំពោះ​ព្រះ​បរម​រូប​​​​ដើម​នោះ​សាង​ឡើង​​ពី​សំរឹទ្ធ ក្នុង​លក្ខណៈ​ពេញ​មួយ​ជំហ​នៃ​ព្រះ​អង្គ ដោយ​មាន​គ្រង​ព្រះ​ពស្ត​ពេញ​យស​ជា​ព្រះ​បរម​ខត្តិយ​វង្ស និង​មាន​គ្រង​មកុដ​រាជ្យ​ផង​ និង​ក្នុង​ឥរិយាបទ​គង់​លើ​ព្រះ​បល្ល័ង្ក​រត្ន​ ប្រដូច​នឹង​កាល​ទ្រង់​ឡើង​គ្រង​ព្រះ​បរម​សិរី​រាជ​សម្បត្តិ​។ ព្រះ​បរម​រូប​នេះ​សាង​ឡើង​​ដោយ​ជាង​ស្មិត​ជាតិ​បារាំង​សែស​មួយ​រូប​នាម ប៉ូល​ ឌុយគុយអាំង និង​បាន​យក​ទៅ​តម្កល់​ឯ​រាជានុស្សាវរីយ៍​ បរិវេណ​វត្ត​ភ្នំ និង​ត្រូវ​បាន​សម្ពោធ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​កុម្ភៈ គ.ស.​១៩០៩​។

កាល​គ្រា​ព្រះ​នគរ​មាន​សង្គ្រាម ពោល​គឺ​ក្រោយ​រដ្ឋ​ប្រហារ​ឆ្នាំ​១៩៧០ ព្រះ​បរម​រូប​ដើម​នេះ ត្រូវ​បាន​ផ្លាស់​ទី​ចេញ​ពី​រាជានុស្សាវរីយ៍​វត្ត​ភ្នំ និង​ក្រោយ​មក​ត្រូវ​បាន​យក​មក​តម្កល់​ទុក​​ឯ​សារមន្ទីរ​ជាតិ​ក្រុង​ភ្នំពេញ រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​។ តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី កំពូល​ស្រួច​នៃ​មកុដ​រាជ្យ​ត្រូវ​បាន​បាក់​ផង​។ នៅ​ក្រោយ​នគរ​បាន​សុខ​ជា​ថ្មី ព្រះ​បរម​រូប​ចម្លង​មួយ​ធ្វើ​អំពី​ឥដ្ឋ​ក៏​ត្រូវ​បាន​សាង​ឡើង និង​យក​ទៅ​ដាក់​ឯ​រាជានុស្សាវរីយ៍​វត្ត​ភ្នំ​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​។

អ្វី​ដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​ពី​សាវតារ​នៃ​ព្រះ​បរម​រូប​នោះ​គឺ នៅ​ក្នុង​​បទ​ពណ៌នា​ដែល​បាន​ដាក់​នៅ​ក្នុង​សារមន្ទីរ​ជាតិ​នោះ​បាន​សរសេរ​ថា ព្រះ​បរម​រូប​សាង​ឡើង​នា​ឆ្នាំ​១៩២៧ ពោល​គឺ​ជា​ឆ្នាំ​ដែល​ទ្រង់​សុវណ្ណ​គត​​។ ការ​នេះ​ទំនង​ជា​មាន​ភាព​មិន​ស៊ី​សង្វាក់​គ្នា​នៃ​ព័ត៌មាន ដ្បិត​ព្រះ​រាជា​នុស្សាវរីយ៍​ដែល​ត្រូវ​បាន​សម្ពោធ​នោះ គឺ​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩០៩ ដោយ​មាន​វត្ត​មាន​នៃ​ព្រះ​អង្គ​យាង​ចូល​រួម​ជា​ព្រះ​រាជាធិបតី​ផង​។

មួយ​វិញ​ទៀត ព្រះ​បរម​រូប​នៃ​ព្រះ​អង្គ​ក្នុង​សណ្ឋាន​ដូច​គ្នា​នេះ ក៏​ត្រូវ​បាន​សាង​ឡើង​មួយ​ទៀត ដោយ​ជាង​​ស្មិត​ដដែល​នោះ និង​ត្រូវ​បាន​យក​ទៅ​តម្កល់​ឯ​ព្រះ​មហា​ប្រាសាទ​ទេវាវិនិច្ឆ័យ នៃ​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង​ផង​។ ព្រះ​អង្គ​ថែម​ទាំង​បាន​ព្រះ​រាជានុញ្ញាត​ឲ្យ​ជាង​ស្និត​រូប​នោះ​ចូល​ក្រាប​បង្គំ​គាល់ និង​បាន​ថត​រូប​នៅ​ខាង​មុខ​ព្រះ​បរម​រូប​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៧ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩២៤ ផង​៕

Untitled-3ព្រះ​បរម​រូប​ដើម​ដែល​តម្កល់​នៅ​វត្ត​ភ្នំ
Unftitled-2ព្រះ​បរម​រូប​ដើម​ដែល​តម្កល់​នៅ​វត្ត​ភ្នំ
Untitled-2
ព្រះ​បរម​រូប​ដើម​ដែល​តម្កល់​នៅ​វត្ត​ភ្នំ និង​បច្ចុប្បន្ន​តម្កល់​នៅ​សារមន្ទីរ​ជាតិ​ក្រុង​ភ្នំពេញUntitlesd-2
សេចក្ដី​អធិប្បាយ​នៅ​សារមន្ទីរ​ជាតិ​អំពី​ព្រះ​បរម​រូប
Untitlsed-2
លោក ប៉ូល​ ឌុយគុយអាំង (រូប​ឱប​ដៃ) ជាង​ស្និត​ព្រះ​បរម​រូប ឈរ​ថត​រូប​ជាមួយ​ហ្លួង​រាជានុកោដ្ឋ​ពី​មុខ​ព្រះ​បរម​រូប​មួយ​ទៀត ក្នុង​ព្រះ​ទីន័ង​ទេវាវិនិច្ឆ័យ
Cambodia_Phnom_Penh_05314_9c40b1a5505a416aa956cabf1ce511cb
ព្រះ​បរម​រូប​ចម្លង ដែល​តម្កល់​នៅ​វត្ត​ភ្នំ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន

___________________________________________________
អានផងដែរ៖
១. អាសូររាជានុស្សាវរីយ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ
២. ព្រះបរមរូបថ្មីនៃហ្លួងសិរីសុវត្ថិ ឯសាលារចនា
៣. រូបចាស់និទានថ្មី៖ ពិធីសម្ពោធរាជានុស្សាវរីយ៍ហ្លួង សិរីសុវត្ថិ
៤. ខួប​ឆ្នាំ​ទី ១១០ ពិធី​សម្ពោធ​រាជានុស្សាវរីយ៍​ហ្លួង​សិរីសុវត្ថិ ឯ​វត្ត​ភ្នំ​ដូន​ពេញ

%d bloggers like this: