jump to navigation

จอมพล ป. นำนศ.ปฏิญาณตนต่อพระแก้วมรกต ในเหตุการณ์เรียกร้องดินแดนคืนจากฝรั่งเศส ថ្ងៃអង្គារ 25 ខែមិថុនា 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ប្រវត្តិសាស្ត្រ, អំពីស្រុកខ្មែរ, ภาษาไทย, Français.
add a comment

จอมพล ป. พิบูลสงคราม กับบรรดานักศึกษามหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง กระทำการปฏิญาณตนต่อพระแก้วมรกต ในการเรียกร้องดินแดนคืน วันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2483 ที่หน้ากระทรวงกลาโหม (ภาพจากหนังสือ ไทยสมัยสร้างชาติ)

เมื่อ พ.ศ. 2479 รัฐบาลไทยภายใต้การนําของ จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี กําลังเจรจาแก้ไขสนธิสัญญากับนานาประเทศนั้น รัฐบาลไทยได้เสนอต่อรัฐบาลฝรั่งเศส ขอให้ปรับปรุงเส้นเขตแดนกันใหม่ แต่ฝ่ายฝรั่งเศสขอให้รอการเจรจาออกไปก่อน ต่อมา ก่อนเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 ฝรั่งเศสได้ขอทํากติกาสัญญาไม่รุกรานกับรัฐบาลไทย

รัฐบาลไทยยินดีที่จะทํากติกาสัญญาเช่นนี้ แต่ขอให้ฝรั่งเศสยอมปรับปรุงเขตแดนกันตามหลักกฎหมาย ระหว่างประเทศ คือขอให้ถือร่องน้ำลึกในแม่น้ำโขงเป็นเส้นเขตแดน ตามกฎหมายระหว่างประเทศ และให้ไทยมีเส้นเขตแดนธรรมชาติตามหลักยุติธรรม เมื่อการเจรจาเรียบร้อยแล้วจึงได้มีการลงนามในกติกาสัญญาไม่รุกรานกัน เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2483 ซึ่งถัดจากนั้นอีกเพียงสัปดาห์เดียว กองทัพฝรั่งเศสก็จํานนต่อกองทัพเยอรมันในสมรภูมิที่ยุโรป

ต่อมาเมื่อฝรั่งเศสลงนามสงบศึกกับเยอรมนีแล้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศฝรั่งเศสได้แจ้งมาทางเอกอัครราชทูตไทยประจําประเทศฝรั่งเศสอีกว่า ขอให้กติกาสัญญาไม่รุกรานกันระหว่างประเทศไทยกับฝรั่งเศส มีผลบังคับใช้ได้ทันทีโดยมิต้องรอการแลกเปลี่ยนสัตยาบัน

จอมพล ป. พิบูลสงคราม กับบรรดานักศึกษามหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง กระทำการปฏิญาณตนต่อพระแก้วมรกต ในการเรียกร้องดินแดนคืน วันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2483 ที่หน้ากระทรวงกลาโหม (ภาพจากหนังสือ ไทยสมัยสร้างชาติ)

ฝ่ายรัฐบาลไทยเมื่อได้รับคําตอบจากฝรั่งเศสเช่นนั้น จึงได้มีการประชุมพิจารณาคําตอบของฝรั่งเศสกันอย่างเคร่งครัด เมื่อได้มีการอภิปรายกันอย่างกว้างขวางละเอียดลออทุกแง่ทุกมุมแล้ว ฝ่ายไทยจึงได้ตอบฝรั่งเศสไป เมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2483 ว่ายินดีตกลง ตามที่ฝรั่งเศสได้แจ้งมาขอให้ฝรั่งเศสได้ตกลงปัญหาต่างๆ ที่รัฐบาลไทยได้เสนอขอทําความตกลง จํานวน 3 ข้อ ดังนี้

1. วางแนวเส้นเขตแดนตามลําน้ำโขง ให้เป็นไปตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศ กล่าวคือ ถือร่องน้ำลึกเป็นเกณฑ์

2. ปรับปรุงเขตแดนให้เป็นไปตามธรรมชาติ คือให้ถือว่าแม่น้ำโขงเป็นเขตแดนระหว่างประเทศไทยและอินโดจีนตั้งแต่ทิศเหนือมาจนทิศใต้จนถึงเขตแดนกัมพูชา โดยให้ฝ่ายไทยได้รับดินแดนทางฝั่งขวาของแม่น้ำโขงตรงข้ามหลวงพระบางและปากเซคืนมา

3. ขอให้ฝ่ายฝรั่งเศสรับรองว่าถ้าอินโดจีนเปลี่ยนจากอธิปไตยฝรั่งเศสไป ฝรั่งเศสจะคืนอาณาเขตลาว และกัมพูชาให้แก่ไทย 

จอมพล ป. พิบูลสงคราม กล่าวปราศรัยเรียกร้องดินแดนคืน หน้ากระทรวงกลาโหม 8 ตุลาคม พ.ศ. 2483 (ภาพจากหนังสืออนุสรณ์ครบรอบ 100 ปี ฯพณฯ จอมพล ป. พิบูลสงคราม 14 กรกฎาคม 2540)
จอมพล ป. พิบูลสงคราม ปราศรัยแก่บรรดานักศึกษามหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง ที่มาเรียกร้องดินแดน วันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2483 ที่หน้ากระทรวงกลาโหม (ภาพจากหนังสือ ไทยสมัยสร้างชาติ)
จอมพล ป. พิบูลสงคราม โบกธงรับบรรดานักศึกษาที่มาเรียกร้องดินแดน วันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2483 ที่หน้ากระทรวงกลาโหม (ภาพจากหนังสือ ไทยสมัยสร้างชาติ)

ประชาชนชาวไทยทั้งชาติได้ให้การสนับสนุนอย่างพร้อมเพรียง กล่าวคือ เมื่อวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2483 สภาผู้แทนราษฎรได้ลงมติขอบคุณรัฐบาลที่ได้เสนอข้อตกลงกับฝรั่งเศสทั้ง 3 ข้อ ที่กล่าวข้างต้น

ส่วนบรรดานิสิตนักศึกษา ยุวชน และประชาชนก็พากันเดินขบวนสนับสนุน บ้างก็บริจาคของกินของใช้ให้ทหาร บ้างก็บริจาคทรัพย์สินส่วนตัวเพื่อซื้ออาวุธให้ทหารเป็น ครั้งแรกที่คนไทยรู้จักคําว่า “ถุงของขวัญ” ซึ่งพี่น้องชาวไทยทุกครอบครัวส่งมาให้เป็น “กองภูเขา ๆ” ที่หน้ากระทรวงกลาโหม

อย่างไรก็ตาม ฝรั่งเศสปฏิเสธข้อเสนอทั้ง 3 ข้อโดยสิ้นเชิง ต่อมาในเที่ยงคืนของวันที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2483 กองทหารญี่ปุ่นได้เคลื่อนพลเข้าสู่ดินแดนอินโดจีน และได้มีการสู้รบกับกองทหารฝ่ายฝรั่งเศสแล้ว กองทหารญี่ปุ่นก็เข้าสู่อินโดจีนได้สําเร็จ ฝ่ายรัฐบาลไทยได้พยายามเจรจากับฝรั่งเศสอีกครั้งแต่ได้รับการปฏิเสธเช่นเดิม ในระหว่างที่การเจรจากําลังดําเนินอยู่นั้น การกระทบกระทั่งกันทางชายแดนได้เกิดขึ้นบ้าง ประชาชนชาวไทยต่างได้ให้ความสนับสนุนนโยบายของรัฐบาล

บรรดาครู นักเรียน นักศึกษา ข้าราชการ และประชาชนในจังหวัดพระนครและธนบุรี ร่วมหลายหมื่นคนเดินขบวนแห่เรียกร้องดินแดนคืนจากฝรั่งเศส กำลังชุมนุมหน้ากระทรวงกลาโหม วันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2483 (ภาพจากหนังสือ ไทยสมัยสร้างชาติ)

ในช่วงบรรยากาศการเรียกร้องนั้น จอมพล ป. พิบูลสงคราม กับบรรดานักศึกษามหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง กระทำการปฏิญาณตนต่อพระแก้วมรกต ในการเรียกร้องดินแดนคืน เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2483 ที่หน้ากระทรวงกลาโหม ดังภาพที่ปรากฏข้างต้น

แต่เมื่อการเจรจาไม่สำเร็จผล รัฐบาลไทยได้ประกาศยับยั้งการให้สัตยาบันกติกาสัญญาไม่รุกรานกับฝรั่งเศสเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2483 เป็นเหตุให้ประเทศไทยจําเป็นต้องประกาศสงครามกับอินโดจีนและฝรั่งเศส เมื่อวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2484


อ้างอิง: อนุสรณ์ครบรอบ 100 ปี ฯพณฯ จอมพล ป. พิบูลสงคราม 14 กรกฎาคม 2540.  (2540).  กรุงเทพฯ: ป. สัมพันธ์พาณิชย์.

จอมพล ป. นำนศ.ปฏิญาณตนต่อพระแก้วมรกต ในเหตุการณ์เรียกร้องดินแดนคืนจากฝรั่งเศส

Advertisements

ខ្មែរ​ត្រូវ​ចង​ចាំ ថ្ងៃសៅរ៍ 15 ខែមិថុនា 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ចម្រៀង, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, ព្រះវិហារ.
add a comment

ស្ថិតក្នុងឱកាសរីករាយនៃខួបអនុស្សាវរីយ៍លើកទី៥៧ ថ្ងៃកម្ពុជាឈ្នះក្ដីលើប្រាសាទព្រះវិហារ ១៥ មិថុនា ១៩៦២ – ១៥ មិថុនា ២០១៩ នេះ ខ្ញុំសូមជូនចម្រៀងមួយបទ «ខ្មែរត្រូវចងចាំ»ច្រៀងដោយលោក៖ ឡេង ប៊ុនណាត និងអ្នកនាង
ម៉េង កែវពេជ្ជតា។ បទនេះឧទ្ទិសជូនបុព្វជនខ្មែរ អ្នកស្នេហាជាតិទាំងអស់ ជាពិសេសព្រះករុណា ព្រះមហាវីរក្សត្រិយ៍ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋនៃយើង។ ជយោ! ប្រាសាទព្រះវិហារ!

នាទី​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ ៖ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ថ្ងៃសុក្រ 7 ខែមិថុនា 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ប្រវត្តិសាស្ត្រ, អំពីស្រុកខ្មែរ, English.
1 comment so far

61989213_1562747187189196_2140334936928813056_n62367766_1562747200522528_4650878879198609408_n62348439_1562747157189199_9190642118316523520_n61992926_1562747247189190_175804096735870976_n

______________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ ៖
១. នាទី​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ ៖ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ

Repost : តាម​ស្នាម​ព្រះ​បាទា​ព្រះ​សុវណ្ណ​កោដ្ឋ​៖ វត្ត​ព្រះ​ជេតុពនវិមល​មង្គលារាម ទី​បឋម​បរម​រាជាភិសេក ថ្ងៃអង្គារ 4 ខែមិថុនា 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, ภาษาไทย.
add a comment

វត្តព្រះជេតុពនវិមលមង្គលារាមរាជវរមហាវិហារ (ថៃ៖ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร) ឬវត្តពោធិ៍ (ថៃ៖ วัดโพธิ์) ជាវត្តដ៏សំខាន់មួយរបស់រាជអាណាចក្រថៃ ដែលត្រូវបានចាត់ជាព្រះអារាមហ្លួងថ្នាក់ឯក ប្រភេទរាជវរមហាវិហារ និងជាវត្តប្រចាំរជ្ជកាលទី១ (ព្រះមហាក្សត្រិយ៍ថៃ ក្រុងរតនកោសិន្ទ្រ) និងមិនត្រឹមប៉ុណ្ណោះសោត វត្តនេះប្រៀបដូចជាសាកលវិទ្យាល័យដំបូងបង្អស់របស់ប្រទេសថៃទៀតផង។ វត្តនេះត្រូវបានអង្គការយូណេស្កូចុះជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ប្រចាំភូមិភាគអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក កាលពីខែមីនា ព.ស.២៥៥១ ទៀតផង។ ក្រៅពីវត្ថុមានតម្លៃច្រើនរាប់មិនអស់នៅក្នុងទីអារាមនេះ វត្តនេះក៏ជាទីប្រតិស្ឋានព្រះចេតិយ៍ព្រះមហាក្សត្រិយ៍ជាច្រើនព្រះអង្គផងទៀត។

ពិធីរាជាភិសេកព្រះបាទ នរោត្ដម នៅក្នុងវត្តព្រះជេតុពនវិមលមង្គលារាម នាក្រុងទេពមហានគរ ក្រុងស្យាម

អ្វីដែលពិសេសទាក់ទងនឹងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ចំពោះវត្តព្រះជេតុពនវិមលមង្គលារាមរាជវរមហាវិហារ គឺថា វត្តនេះ គឺជាទីប្រារព្ធបរមរាជាភិសេក ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្ដម ព្រហ្មបរិរក្ស ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី មុនពេលដែលព្រះអង្គយាងត្រឡប់មកសោយរាជ្យនៅនគរកម្ពុជាជាផ្លូវការផងដែរ។

ដូចលោកអ្នកបានដឹងស្រាប់ហើយ ប្រទេសកម្ពុជាយើងក្រោយសម័យអង្គរបានធ្លាក់ដុនដាបរហូតស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ស្យាមអស់ជាច្រើនសតវត្សរ៍។ កម្ពុជាបានក្លាយជាទីហែកហួររវាងប្រទេសអណ្ណាម និងសៀម។ ក្រោយពេលព្រះករុណា ព្រះហរិរក្សរាមាធិបតី ព្រះអង្គដួង ទ្រង់សុវណ្ណគតទៅ សៀមបានសម្រេចចិត្តគាំទ្រ ព្រះអង្គម្ចាស់រាជាវតី (ព្រះនាមព្រះ នរោត្ដម មុនរាជាភិសេក) ឲ្យឡើងគ្រងរាជ្យនៅកម្ពុជា ដោយចាត់ព្រះរាជ្យពិធីរាជាភិសេកដោយនីតិន័យ នៅក្នុងបរិវេណខាងក្នុងនៃវត្តព្រះជេតុពនវិមលមង្គលារាមរាជវរមហាវិហារ នេះឯង ដោយមានខុនណាងខ្មែរនៅក្រុងទេពមហានគរ ជួយប្រកបពិធីរាជាភិសេកផងទៀត មុនពេលដែលពិធីរាជាភិសេកម្ដងទៀត នៅក្រុងភ្នំពេញ ដោយព្រឹត្តិន័យ។

បន្ទាប់ពីពិធីរាជាភិសេករួច ព្រះអង្គត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រិយ៍ថៃយាងចូលគាល់ ដើម្បីជម្រាបលា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះចមក្លៅចៅយូហួរ ព្រមទាំងបានប្រទានព្រះបរមាភិធេយ្យជា ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្ដម ព្រហ្មបរិរក្ស ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី។ បន្ទាប់មករាជការស្យាមបានចាត់ទ័ពជើងទឹកបញ្ជូនព្រះអង្គមកក្រុងកំពត និងបន្តដំណើរមកក្រុងឧត្ដុង្គមានជ័យ និងក្រោយមកពិធីរាជាភិសេកជាព្រះមហាក្សត្រិយ៍កម្ពុជា យ៉ាងពេញលេញតាមបរមខត្តិយរាជប្រពៃណី ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដោយមានតំណាងរាជការបារាំងសេស និងរាជការសៀមចូលរួមផងដែរ៕

គេហទំព័រវត្ត៖ www.watpho.com


___________________________________________________
អានផងដែរ៖
១. តាមស្នាមព្រះបាទាព្រះរាជានុកោដ្ឋ៖ វត្តបវរនិវេឝវិហារ
២. ខួបឆ្នាំទី ១៨១ ថ្ងៃប្រសូតនៃព្រះករុណា ព្រះសុវណ្ណកោដ្ឋ
៣. រូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រហ្លួងសុវណ្ណកោដ្ឋកាលពីជាង១០០ឆ្នាំមុន
៤. វត្តបវរនិវេឝវិហារ ទីសាងព្រះផ្នួសនៃមហាក្សត្រិយ៍ខ្មែរពីរព្រះអង្គ
៥. អំពីវត្តព្រះស្រីរតនសាស្ដារាម ឬវត្តព្រះកែវនៃនគរថៃ

អត្ថបទ​ប្រែ ៖ ខួង អភ័យវង្ស រំឭក​ហេតុការណ៍​បុព្វ​ជន​ភៀស​ខ្លួន​មក​ប្រទេស​សៀម បន្ទាប់​ពី​គ្រប់​គ្រង​ខេត្ត​បាត់ដំបង​​ ៥​រជ្ជកាល ជាង​១១២​ឆ្នាំ ថ្ងៃអាទិត្យ 19 ខែ​ឧសភា 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ប្រវត្តិសាស្ត្រ, ภาษาไทย.
5 comments

កកន ៖ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៩ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១៩ កន្លង​មក​នេះ ​គេហ​ទំព័រ​សិល្បៈ​វឌ្ឍនធម្ម (​ថ. ศิลปวัฒนธรรม)​ បាន​ចុះ​ផ្សាយ​អត្ថបទ​មួយ​ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា ควง อภัยวงศ์ เล่าเหตุการณ์ต้นตระกูลอพยพกลับสยาม หลังปกครองพระตะบองนาน 5 แผ่นดิน กว่า 112 ปี ឬ​ប្រែ​មក​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​យើង​ថា ខួង អភ័យវង្ស រំឭក​ហេតុការណ៍​បុព្វ​ជន​ភៀស​ខ្លួន​មក​ប្រទេស​សៀម បន្ទាប់​ពី​គ្រប់​គ្រង​ខេត្ត​បាត់ដំបង​​ ៥​រជ្ជកាល ជាង​១១២​ឆ្នាំ​។

ថ្ងៃ​នេះ ស្រែ​ខ្មុក​សូម​អនុញ្ញាត​បក​ប្រែ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​ក្រៅ​ផ្លូវ​ការ ដោយ​មិន​បញ្ចេញ​បញ្ចូល​បន្ថែម ដើម្បី​ទុក​ជូន​ជា​គតិ និង​ឯកសារ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ នៅ​ទី​នេះ ដូច​ត​ទៅ​។

ខួង អភ័យវង្ស

លោក ខួង អភ័យវង្ស អតីត​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​៤​អណត្តិ​របស់​ប្រទេស​ថៃ កូន​ប្រុស​របស់​ចៅ​ពញា​អភ័យ​ភូបេស្រ (​ឈុំ​ អភ័យ​វង្ស​) ​ជា​ម្ចាស់​គ្រប់​គ្រង​ខេត្ត​បាត់ដំបង​ចុង​ក្រោយ បាន​រំឭក​ពី​ហេតុការណ៍​ខណៈ​ដែល​គ្រួសារ​របស់​លោក​កំពុង​ភៀស​ខ្លួន និង​សៀម (​ប្រទេស​ថៃ​កាល​ណុះ​) យល់​ព្រម​បោះ​បង់​ប្រទេស​រាជ ដែលសៀម​ហួង​ហែង​បំផុត​ទៅ​ឲ្យ​អ្នក​ដទៃ (​កកន​៖ សំដៅ​លើ​បារាំង​)​។

“ពួក​យើង [សំដៅ​ដល់​បុព្វ​ជន​របស់​លោក] បាន​ជួន​គ្នា​រក្សា​ព្រះ​រាជ​អាណាចក្រ​ឲ្យ​បាន​គង់​វង្ស​រហូត​មក​ដល់​ក្រោយ​មក​ខ្មែរ​ក៏​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​​ក្រោម​អាណា​ព្យាបាល​បារាំង​សែស​។ បារាំង​សែស​ព្យាយាម​យក​ផែន​ដី​នេះ​ត្រឡប់​ទៅ​វិញ ទើប​សុំ​បង្កើត​កុលស៊ុល​ឡើង​នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង (កកន​៖ សូម​អាន រឿងរ៉ាវបាត់ដំបងក្នុងទស្សនៈសៀម) ហើយ​ក៏​ផ្ដើម​រក​រឿង​។ ត្រកូល​របស់​ខ្ញុំ​​ក៏​ជួយ​ដោះ​ស្រាយ​រហូត​មក​។ នៅ​ក្រោយ​សន្ធិ​សញ្ញា ឆ្នាំ​១៩០៤ ភាគី​យើង​ចរចា​ជាមួយ​​គ្នា រហូត​បារាំង​សែស​ព្រម​ដក​ទាហាន​ពី​ចន្ទបុរី តែ​បែ​ជា​ទៅ​រឹប​អូស​យក​ខេត្ត​ត្រាត​ជំនួស​វិញ​ និង​សុំ​ចរចា​រឿង​មណ្ឌល​បូព៌ា (​ខ្មែរ​ផ្នែក​ខាង​ក្នុង​) បន្ត​ទៀត​។ ភាគី​យើង​ក៏​មិន​មាន​ជម្រើស​អ្វី​ផ្សេង​ក្រៅ​ពី​នេះ គឺ​ត្រូវ​យក​​កំពឹស​​ប្ដូរ​ត្រី​ប្រា​។

តាម​ដែរ​ចាស់​ៗ​និយាយ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ស្ដាប់​នោះ បាន​មាន​ព្រះ​បរម​រាជ​ឱង្ការ​ហៅ​ឲ្យ​លោក​ឪពុក​ខ្ញុំ​ចុះ​មក​បាងកក​ រួច​ព្រះ​អង្គ​បាន​សាក​សួរ​គំនិត​​យោបល់ ឪពុក​របស់​ខ្ញុំ​ក៏​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថា យើង​គួរ​តែ​យក​ខេត្ត​ដែល​ជា​របស់​ថៃ​ទុក ចំណែក​ឯ​ខេត្ត​ខ្មែរ​ បើ​ចាំ​បាច់ត្រូវ​បាត់​បង់ ក៏​គួរ​យល់​ព្រម​បោះ​បង់​ខេត្ត​ដែល​ជា​ខ្មែរ​ រក្សា​ទុក​ខេត្ត​ថៃ​ល្អ​ជាង​ ហេតុ​នេះ​ហើយ​ក៏​មាន​ការ​ធ្វើ​សន្ធិ​សញ្ញា​ប្រគល់​មណ្ឌល​បូព៌ា​ឲ្យ​ទៅ​ខ្មែរ​ទៅ​។ ចំពោះ​ការ​ចរចា​បន្ត​មក​ទៀត បារាំង​សែស​បាន​ប្រាប់​ថា ចំពោះ​លោក​ឪពុក​ខ្ញុំ​នោះ បើ​ចង់​បន្ត​នៅ​ខេត្ត​បាត់​ដំបង​ទៀត​ក៏​បាន គេ​អង្វរ​​ឲ្យ​នៅ ចំពោះ​កិត្តិយស​កិត្តិសព្ទ​ដែល​ធ្លាប់​មាន​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ក៏​ឲ្យ​បន្ត​រក្សា​ទុក​នៅ​ដដែល​។

ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ​ចៅ​យូហួ រជ្ជកាល​ទី​៥ ក៏​បាន​ហៅ​មក​ចូល​គាល់​និង​សួរ​ថា នៅ​ទី​នោះ ឬ​យ៉ាង​ណា​? តែ​លោក​ឪពុក​ខ្ញុំ​បាន​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថា ខ្ញុំ​ព្រះ​បាទ​មាន​តែ​ម្ចាស់​មួយ​គត់ សុំ​ត្រឡប់​មក​ផ្ទះ​វិញ ហើយ​ពួក​យើង​ក៏​ភៀស​ខ្លួន​មក​ក្នុង​វេលា​នោះ​… ហើយ​ពិត​ណាស់​ការ​ដែល​យើង​ទៅ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​មក​តាំង​តែ​ពី​រជ្ជកាល​ទី​១ រហូត​ដល់​ចុង​រជ្ជកាល​ទី​៥​នោះ ការ​លាយ​ឡំ​គ្នា​រវាង​ខ្មែរ​ជាមួយ​ពួក​ខ្ញុំ​នេះ​មាន​ច្រើន​ណាស់ មិន​ដឹង​នរណា​ជា​នរណា​ ហើយ​ឥឡូវ​នេះ​សូម​អស់​លោក​ក៏​ពិចារណា​ខ្លួន​ឯង​ចុះ​ថា​ខ្ញុំ​ជា​ខ្មែរ​ឬ​ជា​ថៃ


ដក​ស្រង់​ចេញ​មួយ​ផ្នែក​ពី​អត្ថបទ ទស្សនាវដ្ដី «​អ្នក​ដាក់​អាណានិគម​» ហេតុម្ដេច​រជ្ជកាល​ទី​៥ បោះ​បង់​ នគរ​វត្ត​? អាន​អត្ថបទ​ពេញ​នៅ​ទី​នេះ

_________________________________________
អាន​បន្ថែម
១. រឿង​រ៉ាវ​បាត់ដំបង​ក្នុង​ទស្សនៈ​សៀម
២. រឿង​រ៉ាវ​កាន់​តែ​វែង​ឆ្ងាយ ពួក​ថៃ​ថ្លើម​ធំ​នាំ​គ្នា​បាតុកម្ម​បន្ថែម​រឿង​ទាមទារ​ខេត្ត​​​មួយ​ចំនួន​ដែល​ខ្លួន​ធ្លាប់​គ្រប់​គ្រង​ពី​ខ្មែរ​វិញ
៣. ควง อภัยวงศ์ เล่าเหตุการณ์ต้นตระกูลอพยพกลับสยาม หลังปกครองพระตะบองนาน 5 แผ่นดิน กว่า 112 ปี
៤. នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ដែលមានកំណើតខ្មែរ
៥. សាវតារ​ត្រកូល «អភ័យវង្ស»
៦. ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សែនចុកចាប់៖ ព្រះរាជក្រឹត្យចាត់តាំងក្រុងព្រះដំបង ខេត្តព្រះដំបង គ.ស.១៩៤២

សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពី ទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់ឯកឧត្តម ខេ ភី សាម៉ា អូលី នាយករដ្ឋមន្ត្រីនេប៉ាល់ នៅកម្ពុជា ថ្ងៃពុធ 15 ខែ​ឧសភា 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ប្រវត្តិសាស្ត្រ.
add a comment

“เกร็ดประวัติศาสตร์-การรื้อปราสาทขอม” สมัยรัชกาลที่ 4 ថ្ងៃសុក្រ 5 ខែ​មេសា 2019

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ប្រវត្តិសាស្ត្រ, ภาษาไทย.
add a comment

ปราสาทนครวัดจำลอง บนฐานไพทีข้างพระมณฑป วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (ภาพถ่ายโดย นนทพร อยู่มั่งมี)

“พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๔Ž” ฉบับของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค พ.๒๓๕๖๒๔๑๓ ค.๑๘๑๓๗๐มีเรื่องราวที่แปลกประหลาดและน่าสนใจอย่างยิ่ง เกี่ยวกับการรื้อปราสาทขอมในกัมพูชา เพื่อนำเข้ามาไว้ในสยามประเทศสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ กล่าวคือ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริว่าให้ไปรื้อปราสาทหินนครวัดŽ ของกัมพูชาที่เมืองเสียมราฐ (เสียมเรียบเข้ามาไว้ในกรุงเทพฯ (และเพชรบุรีและได้ให้”พระสุพรรณพิศาล ขุนชาติวิชา ออกไปเที่ยวดูที่เมืองหลวง พระนครธมพระนครวัด กลับมากราบทูลว่ามีแต่ปราสาทใหญ่ๆ ทั้งนั้น จะรื้อเอาเข้ามาเห็นจะไม่ได้”

ลานหินสู่ประตูทางเข้าปราสาทนครวัด ภาพวาดลายเส้นโดยกิโอด์ จากรูปสเก๊ตช์ของมูโอต์

Žดังนั้น พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็เลยรับสั่งให้ไปรื้อ ปราสาทตาพรหมŽ ซึ่งมีขนาดย่อมกว่า ปราสาทหลังนี้ในปัจจุบัน จะเป็นที่นิยมชมชอบของบรรดานักท่องเที่ยวมาก (ที่จะกรี๊ดกร๊าดถ่ายรูปกันเพราะเป็นปราสาทที่ฝรั่งเศสหาได้บูรณะไม่ ปล่อยให้อยู่ในสภาพเดิมๆ มีต้นไม้และรากไม้(ต้นสปงโอบล้อมปกคลุมอยู่เต็มไปหมด และก็ดูเหมือนจะเป็นฉากถ่ายภาพยนตร์เรื่อง Tomb Raider ที่มีนางเอกสาวสวยสุดเซ็กซี่คือ แองเจลีนา โจลี นำแสดง

“พระราชพงศาวดารฯŽ” กล่าวต่อไปว่ามีการส่งคนออกไป ”๔ ผลัดๆ ละ ๕๐๐ คน ให้แบ่งเป็นกองชักลากบ้าง กองส่งบ้างตั้งพลีกรรมบวงสรวง ได้ลงมือรื้อปราสาทเมื่อ ณ วันเดือน ๖ ขึ้น ๙ ค่ำŽ” 

เหตุการณ์รื้อปราสาทด้วยจำนวนไพร่พลถึง ๒ พันคนนี้ เกิดขึ้นในปี พ.๒๔๑๐ (.๑๘๖๗ซึ่งตรงกับรัชสมัยของกษัตริย์กัมพูชา คือ สมัยของพระเจ้านโรดม ซึ่งครองราชย์ระหว่างปี พ.๒๔๐๒๔๗(หรือ ค.๑๘๕๙๑๙๐๔สมัยนั้น กัมพูชาตกต่ำอ่อนแอจนกลายเป็น ประเทศราชŽ ของทั้งสยามและเวียดนาม ก่อนที่จะหนีŽ ไปยอมรับการเป็นรัฐในอารักขาŽ (Protectorate) ของฝรั่งเศสเมื่อปี พ.๒๔๑๐ (.๑๘๖๗ในสมัยดังกล่าวเมืองเสียมราฐ (หรือเสียมเรียบและเมืองพระตะบอง ยังขึ้นโดยตรงกับทางกรุงเทพฯ โดยมีขุนนางท้องถิ่นตระกูล อภัยวงศ์Ž ปกครองอยู่ และพระสุพรรณพิศาล ขุนนางเมืองนี้นั่นแหละ ที่ถูกรับสั่งให้ไปเป็นหัวหน้าควบคุมการรื้อปราสาทตาพรหม

เราไม่ทราบเหตุผลเบื้องหลังที่แน่ชัดว่า ทำไมรัชกาลที่ ๔ ถึงโปรดจะให้รื้อปราสาทหินมหึมานั้นจากกัมพูชา ในช่วงนั้น สมัยดังกล่าวจะตรงกับการที่ฝรั่งเศสกำลังคืบคลานเข้ามาเขมือบดินแดนอินโดจีน โดยจะค่อยๆได้เวียดนาม กัมพูชา และลาวไปเป็นอาณานิคมตามลำดับ (โปรดสังเกตคำว่า อาณานิคมŽ กับคำว่า ประเทศราชŽ ซึ่งเป็นระบบที่แตกต่างกันของ ตะวันตกŽ กับ ตะวันออกŽ) และก็แข่งกับอังกฤษที่ได้เขมือบบางส่วนของพม่าและมลายูไปแล้ว ทำให้สยามตกอยู่ในฐานะกันชน (buffer) 

แต่ที่น่าสนใจก็คือ การรื้อถอนปราสาทหินครั้งนั้นล้มเหลว และพระราชพงศาวดารฯŽ กล่าวไว้อย่างน่าตกใจว่า มีเขมรประมาณ ๓๐๐ คนออกมาแต่ป่า เข้ายิงฟันพวกรื้อปราสาท ฆ่าพระสุพรรณพิศาลตายคน ๑ พระวังตายคน ๑ บุตรพระสุพรรณพิศาลตายคน ๑ ไล่แทงฟันพระมหาดไทย พระยกกระบัตรป่วยเจ็บหลายคน แต่ไพร่นั้นไม่ทำอันตรายแล้วหนีเข้าป่าไป

Žเป็นอันว่าในสมัยนั้น มีชาวกัมพูชาหรือเขมร ตั้งตัวเป็นเสมือน กองจรยุทธ์Ž และก็โกรธแค้นการลักลอบเข้าไปรื้อปราสาทของเขาถึงขนาด ยิงฟันŽ บรรดาขุนนางหัวหน้าที่ควบคุมไป ถึงกับล้มตายเป็นจำนวนมาก และก็เป็นเหตุทำให้พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ต้องทรงระงับโครงการรื้อŽ ปราสาทหินดังกล่าว เปลี่ยนเป็นให้จำลองŽปราสาทนครวัดเล็กๆ ดังที่ พระราชพงศาวดารฯŽ ได้กล่าวไว้ว่า ให้ช่างกระทำจำลองตามที่ถ่ายเข้ามานั้น ขึ้นไว้ในวัดพระศรีรัตนศาสดารามจนทุกวันนี้Ž ซึ่งก็คือที่วัดพระแก้ว ในพระบรมมหาราชวัง นั่นเอง

ปราสาทนครวัดจำลอง

และเมื่อนายกรัฐมนตรีฮุนเซนมาเยือน นายกฯ ชาติชาย ชุณหะวัณ เมื่อปี พ.๒๕๓๒ (..๑๙๘๙ในช่วงของการเจรจาความเมืองยุคของการเปลี่ยนสนามรบให้เป็นสนามการค้าŽของอุษาคเนย์ ก็ยังขอแวะไปชมปราสาทจำลองนี้


หมายเหตุ ค้นคว้าเพิ่มเติมได้ใน ชาญวิทย์ เกษตรศิริวิถีไทย การท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม๒๕๔๐.

https://www.silpa-mag.com/history/article_8260

%d bloggers like this: