jump to navigation

ទស្សនៈ​សម្ដេច​ព្រះ​មហា​ឃោសនន្ទ ថ្ងៃ​ចន្ទ 13 ខែ​មីនា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ពីនេះពីនោះ.
1 comment so far

ក្នុងឱកាសខួបឆ្នាំទី១០ នៃការសោយទិវង្គតនៃសម្ដេចព្រះមហាឃោសនន្ទ ស្រែខ្មុកមានកិត្តិយសជូននូវទស្សនៈមួយចំនួននៃព្រះអង្គ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅមួយជំហានម្ដងៗ របស់ព្រះអង្គ ដើម្បីជាគតិដូចតទៅនេះ៖

ទុក្ខវេទនារបស់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរមានទំហំធំធេង
មើលឃើញសេចក្ដីវេទនានេះ នាំឲ្យមានមហាករុណា
មហាករុណា នាំឲ្យមានសេចក្ដីសុខសាន្ត
ចិត្តសុខសាន្ត នាំឲ្យបុគ្គលសុខសាន្ត
បុគ្គលសុខសាន្ត នាំឲ្យគ្រួសារសុខសាន្ត
គ្រួសារសុខសាន្ត នាំឲ្យសហគមន៍សុខសាន្ត
សហគមន៍សុខសាន្ត នាំឲ្យជាតិសុខសាន្ត
ជាតិសុខសាន្ត នាំឲ្យពិភពលោកសុខសាន្ត
សូមសព្វសត្វទាំងអស់រស់នៅប្រកបដោយសុភមង្គល និងសន្តិភាព

______________________________________________________
អានផងដែរ៖
១. ខួបឆ្នាំទី១០ សោយព្រះទិវង្គតនៃសម្ដេចព្រះមហាឃោសនន្ទ វ៉ា យ៉ាវ

ខួប​ឆ្នាំ​ទី​១០ សោយ​ព្រះ​ទិវង្គត​នៃ​សម្ដេច​ព្រះ​មហា​ឃោសនន្ទ វ៉ា យ៉ាវ ថ្ងៃ​អាទិត្យ 12 ខែ​មីនា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់.
1 comment so far

ថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ នេះ មានរយៈពេល១០ឆ្នាំគត់ នៃការចូលទិវង្គតនៃខេមរបព្វជិតមួយព្រះអង្គដែលទទួលបានការគោរព និងស្រឡាញ់ និងមានព្រះនាមល្បីរន្ទឺទាំងថ្នាក់ជាតិ និងអន្តរជាតិ នាសម័យខ្មែរទំនើប នោះគឺសម្ដេចព្រះមហាឃោសនន្ទ វ៉ា យ៉ាវ។ ព្រះអង្គមានព្រះកិត្តិនាមយ៉ាងល្បីល្បាញ ក្នុងការធ្វើធម្មយាត្រាដើម្បីសន្តិភាព នៅក្នុងពេលដែលនគរកម្ពុជាកំពុងពើបប្រទះនឹងសង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងយ៉ាងធំធេង កាលពីទសវត្សរ៍១៩៨០ និង៩០។

សម្តេចព្រះមហាឃោសានន្ទ វ៉ា យ៉ាវ ប្រសូតនៅថ្ងៃ១៥កើត ពេញបូណ៌មីខែមិគសិរ ឆ្នាំឆ្លូវ សប្តស័ក ព.ស.២៤៦៩ ត្រូវនឹងគ.ស.១៩២៥ រជ្ជកាលព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស។ក្នុងត្រកូលកសិករមួយនៅភូមិបារាយណ៍ ឃុំបារាយណ៍ ស្រុកដូនកែវ ខេត្តតាកែវ ស្ថិតនៅភាគនិរតីនៃប្រទេសកម្ពុជា។ បិតានាមចាយ និងមាតានាម វ៉ា ស៊ាង លោកជាបុត្រទោលតែម្នាក់គត់នៅក្នុងគ្រួសារនេះ។ មជ្ឈមណ្ឌលនៃសហគមន៍សង្ឃខ្មែរ ព្រះពុទ្ធសាសនានៅរដ្ឋ Massachusetts បានផ្ដល់ព័ត៌មានថា សម្តេចព្រះមហាឃោសនន្ទ ប្រសូតថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩១៣ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរខ្មែរបានកែប្រែបញ្ជីកំណើតដើម្បីផ្ដល់លទ្ធភាពថ្វាយព្រះអង្គនិមន្តទៅបន្តការសិក្សា ថ្នាក់បណ្ឌិតនៅប្រទេសឥណ្ឌានាឆ្នាំ១៩៥៣។

កាលពីកុមារភាព ព្រះអង្គមានការចំណាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងទៅលើផ្នែកសាសនា ហើយនៅអាយុ៨ឆ្នាំ បានទៅធ្វើជាក្មេងវត្ត ដោយមានការសិក្សារៀនសូត្រអក្សរខ្មែរ និងលេខនព្វន្ត។ កុមារនេះបានបម្រើព្រះសង្ឃយ៉ាងចិត្តទុកដាក់ ធ្វើឱ្យព្រះសង្ឃពេញព្រះទ័យជាខ្លាំង។ដល់អាយុ១៤ឆ្នាំត្រូវបានចូលបួសជាសមណេរ។បន្ទាប់មកបានសិក្សា ព្រះពុទ្ធសាសនា និងគម្ពីរភាសាបាលី ក្នុងមូលដ្ឋានរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៣០ បាននិមន្តមកភ្នំពេញ ដើម្បីចូលរួមប្រឡងដេញប្រយោគផ្ទាល់មាត់ផ្នែកព្រះពុទ្ធសាសនា និង ភាសាបាលី នៅវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ។ អានបន្ថែម ចុចទីនេះ

ព្រះមហាឃោសនន្ទ ទ្រង់បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់បន្ទាប់ពីការរលំទៅនៃរបបខ្មែរក្រហម ដោយព្រះអង្គបានជួយស្តាឡើងវិញទាំងផ្នែកពុទ្ធចក្រ និង អាណាចក្រ។ នៅឆ្នាំ ១៩៨០ ព្រះអង្គជាតំណាង ប្រជាជនកម្ពុជាភៀសខ្លួន នៅឯអង្គការសហប្រជាជាតិ។

នៅឆ្នាំនោះផងដែរ ព្រះអង្គ និងរួមនិងលោកឪពុក Peter Lawrence Pond បានរួមគ្នាបង្កើត បេសកកម្មអន្តរសាសនាដើម្បីសន្តិភាពនៅកម្ពុជា (Inter-Religious Mission for Peace in Cambodia)។ រូបលោកទាំងពីរបានប្រមែប្រមូល ព្រះសង្ឃនិងដូនជីដែលនៅរស់រានមានជីវិតដើម្បីបន្តជំនឿរបស់ពួកគាត់តទៅទៀត ដើម្បីទៅគ្រប់គ្រងវត្តអារាមនានាដែលនៅពាសពេញប្រទេស។ អានបន្ថែម ចុចទីនេះ

  • ធម្មយាត្រា

នៅឆ្នាំ ១៩៩២ ឆ្នាំដំបូងដែលអង្គការសហប្រជាជាតិចាប់ផ្ដើមជំនួយដល់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅប្រទេសកម្ពុជា ព្រះមហាឃោសនន្ទ បានចាប់ផ្ដើម ធម្មយាត្រា ដើម្បីស្តាឡើងវិញនូវសេចក្ដីសង្ឃឹម និងជំនឿចិត្តនៃប្រជាជនកម្ពុជា។

ព្រះអង្គតែងតែត្រូវបានគេហៅដោយគោរពថា «គន្ធីកម្ពុជា»។ ព្រះអង្គ ត្រូវបានប្រធានគណៈកម្មការទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃព្រឹទ្ធសភាសហរដ្ឋអាមេរិក ក្លៃបន ផេល (Claiborne Pell) ដាក់ឈ្មោះដើម្បីទទួល ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព (Nobel Peace Prize)។ ព្រះអង្គ ក៏ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះបន្តបន្ទាប់គ្នានៅឆ្នាំ ១៩៩៥, ១៩៩៦, និង ១៩៩៧ ដោយសារកិច្ចការប្រឹងប្រែងបង្រួបបង្រួមសន្តិភាពនៅប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញ។ អានបន្ថែម ចុចទីនេះ

សម្ដេចព្រះមហាឃោសនន្ទ វ៉ា យ៉ាវ ក្នុងក្បួនធម្មយាត្រាដើម្បីសន្តិភាពនៅកម្ពុជា កាលពីទសវត្សរ៍១៩៩០។ រូប៖ centrepeaceconflictstudies

  • ព្រះទិវង្គត

សម្ដេចព្រះមហាឃោសនន្ទ ព្រះអង្គបានសុគតនៅថ្ងៃចន្ទ ៩រោច ខែផល្គុន ឆ្នាំច អដ្ឋស័ក ព.ស.២៥៥០ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៧ វេលាម៉ោង៨និង១៥នាទីព្រឹក នៅមន្ទីរពេទ្យ North Hampton រដ្ឋម៉ាសាឈូសេត សហរដ្ឋអាមេរិក ក្រោមការសោកស្ដាយយ៉ាងធំធេងពីពុទ្ធសាសនិកទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។

បន្ទាប់ពីការចូលទិវង្គតនៃព្រះអង្គមក មានការព្រមព្រៀងពីព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទទូទាំងប្រទេសក្នុងការនិមន្តដឹកព្រះសពព្រះអង្គមកប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីធ្វើបុណ្យតាមប្រពៃណីស័ក្ដិសមនឹងព្រះកិត្តិនាមព្រះអង្គ។ ព្រះរាជរដ្ឋាភិបាលតាមរយៈទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីក៏បានចេញសេចក្ដីសម្រេច ចុះថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៧ ដើម្បីឲ្យក្រសួងធម្មការ និងសាសនា រៀបចំសម្របសម្រួលដឹកព្រះសពមកប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីធ្វើបុណ្យ។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្ដី រយៈពេល១០ឆ្នាំមកហើយ ព្រះសពរបស់ព្រះអង្គមិនទាន់ត្រូវបាននិមន្តដឹកមកប្រទេសដើម្បីធ្វើបុណ្យតាមប្រពៃណីនៅឡើយទេ៕

ព្រះសពសម្ដេចព្រះមហាឃោសនន្ទសេចក្ដីសម្រេចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល

______________________________________________________
អានផងដែរ៖
១. ទស្សនៈសម្ដេចព្រះមហាឃោសនន្ទ

ព្រះ​រាជ​ពិធី​សមណុត្តមាភិសេក ថ្វាយ​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ ថ្នាក់​ទី​១ ជួន ណាត (ជោតញ្ញាណោ) គណៈ​មហា​និកាយ ថ្ងៃ​សៅរ៍ 11 ខែ​មីនា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, អំពីស្រុកខ្មែរ.
add a comment

ក្នុងឱកាសខួបថ្ងៃប្រសូតឆ្នាំទី១៣៤ នៃសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ជាអម្ចាស់ ស្រែខ្មុកសូមលើកយកអត្ថបទទាំងស្រុងមួយស្ដីអំពីព្រឹត្តិការណ៍ជាមហាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយគឺព្រះរាជាភិសេក ឬសមណុត្តមាភិសេក សម្ដេចជាអម្ចាស់ជាផ្លូវការតាមបូរាណរាជប្រវេណី ពេញយសជាសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជនៃនគរកម្ពុជា ដែលមានដូចតទៅនេះ៖

ព្រះរាជាភិសេក ឬសមណុត្តមាភិសេក

យោងតាមព្រះរាជប្រពៃណី នៃព្រះបរមរាជវាំង កាលបើបានរៀបចំឲ្យព្រះអង្គម្ចាស់ ក្សត្រណាមួយជាព្រះរាជាក្ដី ដោយព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍អង្គណាមួយ ជាសម្ដេចព្រះរាជអឃ៌អគ្គមហេសីក្ដី ឲ្យជាសម្ដេចព្រះរាជទេពីក្ដី ឬតែងតាំងព្រះសង្ឃអង្គណាមួយឲ្យមានព្រះរាជឋានន្តរស័ក្ដិ ជាសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជក្ដី ត្រូវរៀបចំធ្វើពិធីរាជាភិសេក អភិសេក។ បើព្រះសង្ឃ ហៅថា សមណុត្តមាភិសេក តាមពិធីព្រាហ្មណ៍៖

  • ឲ្យគង់ប្រថាប់លើព្រះសុវណ្ណកោច្ឆពិសេស មុខព្រះមហាស្វេតច្ឆត្រ
  • ថ្វាយទឹកក្លស់ទឹកស័ង្ខ ស្រោចទឹកមង្គល ដោយព្រាហ្មណ៍
  • ថ្វាយព្រះសុវណ្ណប័ដ ដោយបញ្ជាក់ឋានៈ និងបុព្វសិទ្ធិ
  • ព្រះរាជគណៈ ឋានានុក្រម ស្វាធ្យាយជយន្តោ

សមណុត្តមាភិសេក
សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ថ្នាក់ទី១ ជួន ណាត
(ជោតញ្ញាណោ) គណៈមហានិកាយ

ការធ្វើសមណុត្តមាភិសេក ថ្វាយសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជថ្នាក់ទី១ ជួន ណាត (ជោតញ្ញាណោ) គណៈមហានិកាយ មានពីរកន្លែង៖

កន្លែងទី១ – នៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង

សម្ដេចព្រះ នរោត្ដម សីហនុ ព្រះប្រមុខរដ្ឋ បានស្ដេចនិមន្ត៖
១. សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ថ្នាក់ទី១ ជួន ណាត (ជោតញ្ញាណោ)
២. សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ថ្នាក់ទី២ ភុល ទេស (ឥន្ទញ្ញាណោ)

នៅលើព្រះទីនាំង ទេវាវនិច្ឆ័យ នៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ដើម្បីធ្វើសមណុត្តមាភិសេកជាផ្លូវការរតាមព្រះរាជពិធី ដូចខាងក្រោមនេះ។

បើបានធ្វើសមណុត្តមាភិសេករួចហើយ សម្ដេចព្រះ នរោត្ដម សីហនុ ព្រះប្រមុខរដ្ឋនៃព្រះរាជអាណាចក្រកម្ពុជា បានថ្វាយសុវណ្ណប័ដដល់ព្រះសង្ឃរាជទាំងពីរព្រះអង្គ។

ឯសុវណ្ណប័ដ សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជថ្នាក់ទី១ ជួន ណាត (ជោតញ្ញាណោ) សម្ដេចព្រះ នរោត្ដម សីហនុ ព្រះប្រមុខរដ្ឋបានចារថ្វាយជាសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ថ្នាក់ទី១ ជួន ណាត មានព្រះរាជបុព្វសិទ្ធិ ៥យ៉ាង៖

  1. ប្រើរាជស័ព្ទ
  2. ប្រើផ្លិតព្រះរាជសង្ហា
  3. ប្រើទង់ព្រះរាជសង្ហា
  4. ប្រើសុវណ្ណកោច្ឆៈ ព្រះរាជសង្ហា
  5. ប្រើរងព្រះសិរ ព្រះរាជសង្ហា

អានបន្ត

Five female politicians in Southeast Asia you should know ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ 9 ខែ​មីនា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, អំពីស្រុកខ្មែរ, English.
add a comment

To celebrate International Women’s Day, Southeast Asia Globe profiles five leading female politicians in the region

Cambodian opposition politician Mu Sochua speaks during a gathering in Phnom Penh, CambodiaCambodian opposition politician Mu Sochua speaks during a gathering in Phnom Penh, Cambodia, 24 April 2013. Photo: EPA/MAK REMISSA

Mu Sochua – Cambodia

Cambodian politician and activist Mu Sochua made her name in the 1990s as a founder of Khemara, the country’s first organisation dedicated to advocating on behalf of women. She has cultivated a long career championing democracy and human rights in Cambodia, and was recently appointed as one of the three new vice presidents for the opposition Cambodia National Rescue Party. During her years working in Cambodia’s hostile political climate, Sochua has helped pass the Prevention of Domestic Violence Bill, fight human trafficking and labour exploitation in Cambodia, and has been jailed for her involvement in political activism.

Read more:

សិទ្ធិនារីអន្តរជាតិ ៨​ មីនា ថ្ងៃ​ពុធ 8 ខែ​មីនា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ពីនេះពីនោះ.
1 comment so far

ตัวอักษรลาว “ร รถ” กลับมาแล้ว…อย่างสง่างาม! ថ្ងៃ​អង្គារ 7 ខែ​មីនា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in អំពី​ភាសា, អំពីភាសា, ภาษาไทย, ພາສາລາວ.
add a comment

ตัวอักษร “ร รถ” ในภาษาลาวนั้นเดิมทีใช้เขียนแทนเสียงที่มีรากศัพท์มาจากภาษาบาลี-สันสกฤตเพื่อเป็นอักษรแทนเสียงรัวลิ้น (หรือเสียง “ร เรือ” ที่ถูกต้องและเป็นที่ยอมรับในภาษาไทย ไม่ใช่เสียง “ล เลือ” ที่คนไทยเคยชิน!?!) “ร รถ” จึงมีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “ร หันลิ้น”

แม้ว่าเสียงของตัวอักษร “ร รถ” หรือ “ร หันลิ้น” จะเป็นเสียงรัวลิ้นดังกล่าว แต่ในความเป็นจริงเสียงรัวลิ้นไม่มีอยู่ในระบบเสียงภาษาลาวปัจจุบัน คนลาวออกเสียง “ร รถ” ว่า /ลอ-ลด/ โดยที่คณะกรรมการอักษรศาสตร์ลาวได้ประกาศให้ใช้ตัว “ร รถ” อย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. ๑๙๔๘ (มหาสิลา วีระวงส์ ๑๙๙๕ : ๒๖-๒๗) เช่นคำว่า ອັກຂຣວິທີ <อักขรวิที> ຣາຊກາຣ <ราชการ> ບໍຣິສັທ <บริสัท> ในภาษาลาวล้วนแล้วแต่สะกดด้วยตัว “ร รถ” ทั้งสิ้น แต่อ่านออกเสียงว่า /อัก-ขะ-หละ-วิ-ที/ /ลาด-ซะ-กาน/ และ /บอ-ลิ-สัด/ ตามลำดับ

អានបន្ថែម ចុចទីនេះ

គោរព​វិញ្ញាណក្ខ័ន្ធ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្ដម សុរាម្រិត (ព្រះ​​មហា​កាញ្ចន​កោដ្ឋ) ព.ស.​២៥៦០ ថ្ងៃ​ចន្ទ 6 ខែ​មីនា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់.
add a comment

%d bloggers like this: