jump to navigation

ទំនាក់​ទំនង​ការ​ទូត​ ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា-សបប.​លាវ ថ្ងៃចន្ទ 14 ខែសីហា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in ប្រវត្តិសាស្ត្រ, ພາສາລາວ.
add a comment

ប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសលាវ បានភ្ជាប់ទំនាក់ទងការទូតនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៥៦ និងបានផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងការទូត នៅខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ និងបានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងការទូតជាថ្មីឡើងវិញ នៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩។ មកដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦ នេះ ប្រទេសទាំងពីរបានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងការទូតនឹងគ្នាបាន៦០ឆ្នាំគត់។

នៅក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ នៅរយៈពេល៦ខែ ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ភ្ញៀវទេសចរណ៍លាវ មកទស្សនាប្រទេសកម្ពុជា មានចំនួន៣៧៦.២២៦នាក់។ ជាមួយគ្នានេះ ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មក្នុងរយៈពេល៦ខែ ឆ្នាំ២០១៣ ការនាំចេញពីកម្ពុជាទៅកាន់ប្រទេសលាវ មានទំហំ ១៩៦.៦១៤ ដុល្លារ និងការនាំចូលពីលាវ មកកម្ពុជា ២.៦៧៧.៥៤១ដុល្លារ។ ដោយឡែកលើការអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស និស្សិតកម្ពុជា ដែលកំពុងសិក្សានៅលាវ មានចំនួន៥៧នាក់ និងនិស្សិតលាវ ដែលកំពុងសិក្សានៅប្រទេសកម្ពុជា មានចំនួន ៤៣នាក់។

នៅក្នុងរយៈពេលកន្លងមកនេះ ប្រទេសលាវ និងកម្ពុជា បានពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយគ្នាប្រកបដោយស្មារតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ បម្រើផលប្រយោជន៍ប្រទេស និងប្រជាជនទាំងពីរកម្ពុជា លាវ៕

Repost: រូបភាព​កម្រ៖ ចំណង​សាមគ្គី​ព្រះរាជ​អាណាចក្រ​ខ្មែរ និង​ព្រះរាជ​អាណាចក្រ​លាវ ថ្ងៃអាទិត្យ 13 ខែសីហា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, អតីតភាព, ພາສາລາວ.
add a comment

កកន៖ មួយ​ផ្នែក​នៃប្រកាស​នេះ​បាន​ដាក់​រួច​ម្ដង​ហើយ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០០៨

23819130111_61471517dc_o
ព្រះចៅនរោត្ដម សីហនុ ព្រះចៅមហាជីវិតខ្មែរស្ដេចបំពេញព្រះរាជទស្សនកិច្ចព្រះរាជអាណាចក្រលាវ កាលពីឆ្នាំ១៩៤៣

រូប​នេះ​ខ្ញុំ​ប្រទះ​ក្នុង​វេបសៃត៍​លាវ​មួយ ដែល​និយាយ​ពី​ប្រវត្តិ​ព្រះមហាក្សត្រិយ៍​លាវ ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះចៅ​ស្រីសវាងវង្ស។ លាវ​ប្រើ​ពាក្យ “ ព្រះចៅ” និង​ពាក្យ “ មហាជីវិត” សំដៅ​លើ​ស្ដេច​គ្រង​រាជ្យ។

រូប​នេះ​កាល​គ្រា​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្ដម សីហនុ វរ្ម័ន ស្ដេច​បំពេញ​ព្រះរាជ​ទស្សនកិច្ច​ នៅ​ព្រះរាជ​អាណាចក្រ​លាវ (លាវ ប្រើ​ពាក្យ ព្រះរាជ​អាណាចក្រ ដូច​ខ្មែរ​ដែរ) នា​រាជធានី​ហ្លួង​ព្រះបាង រូប​ទ្រង់​និង​ព្រះចៅ​មហាជីវិត​លាវ កាល​គ្រា​នោះ គឺ​ព្រះ​ចៅ​ស្រីសវាងវង្ស

ក្នុង​រូប​នេះ​ប្រហែល​ជា​ព្រាហ្ម​បុរោហិត ក្នុង​ព្រះ​រាជ​វាំង​លាវ កំពុង​ចង​បាយសី ថ្វាយ​ដល់​ព្រះ​ចៅ​ផែន​ដី​ខ្មែរ។ ពិធី​ចង​បាយសី​នេះ គឺ​ជា​ពិធី​ស្វាគមន៍ និង​ផ្ដល់​ភាព​ចម្រុង​ចម្រើន​ដល់​ភ្ញៀវ​ទាំង​ហ្លាយ​ដែល​មក​ដល់​ប្រទេស​លាវ។ ពិធី​នេះ​ពេញ​និយម​ណាស់​សម្រាប់​ប្រទេស​លាវ និង​រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន៕

_______________________________________________________
អាន​អត្ថបទ
១. ម្ចាស់​ជីវិត​ ស្រីសវាងវង្ស៖ មហាក្ស័ត្រ​អង្គ​ដំបូង​នៃ​ព្រះរាជ​អាណាចក្រ​លាវ
២. រូបភាព​កម្រ៖ ចំណង​សាមគ្គី​ព្រះរាជ​អាណាចក្រ​ខ្មែរ និង​ព្រះរាជ​អាណាចក្រ​លាវ
៣. វត្តមានម្ចាស់ជីវិតលាវ ក្នុងព្រះរាជពិធីបរមរាជាភិសេកហ្លួងមុនីវង្ស
៤. កាលស្ដេចប្រពាសរាជអាណាចក្រលាវ
៥. ខួប​ទី​២០​ឆ្នាំ​នៃ​ព្រះ​រាជ​ទស្សន​កិច្ច​ផ្លូវ​រដ្ឋ​នៅ​សបប​.​លាវ

កម្ពុជា​លាវ ប្រក្រតី​ភាព​​ឡើង​វិញ ថ្ងៃសៅរ៍ 12 ខែសីហា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បរិយាយ​ថ្ងៃ​នេះ, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, អំពីស្រុកខ្មែរ, ພາສາລາວ.
add a comment

កម្ដៅ​ដែល​ឡើង​ម្សិល​មិញ​នេះ (១១ សីហា ២០១៧​) រវាង​ទំនាក់​ទំនង​លាវ និង​កម្ពុជា​ជុំ​វិញ​បញ្ហា​ព្រំដែន​នោះ ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ស្ងប់​​ទៅ​វិញ​ហើយ ដោយ​ភាគី​លាវ​នឹង​ធ្វើ​ការ​ដក​កម្លាំង​របស់​ខ្លួន​ចេញ​។ ទំនាក់​ទំនង​មិត្រភាព​ជា​ភាតរ​ដែល​គិត​ថា​នឹង​ឈាន​ដល់​ទី​បញ្ចប់​នោះ ឥឡូវ​នេះ​បាន​មក​ដូច​ដើម​វិញ​ហើយ​។

បន្ទាប់​ពី​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​កម្ពុជា​​​លើក​ឡើង និង​ព្រម​ទាំង​ដាក់​ឱសាន​វាទ (?) ផង​ទៅ​ឲ្យ​ភាគី​លាវ ហើយ​ថ្ងៃ​នេះ​ទៀត​សោត​ ក៏​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ជួប​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រីមលាវ រហូត​ដល់​ទី​ក្រុង​វៀងចន្ទន៍​រួច​មក​នោះ លោក​នាយ​ក​រដ្ឋមន្ត្រី​លាវ​ក៏​បាន​សន្យា​នឹង​ដក​កង​ទាហាន​ដែល​អះ​អាង​ថា​បាន​មក​បោះ​ទី​តាំ​ងនៅ​​អូរ​តា​ង៉ាវ ស្រុក​សៀង​ប៉ាង ត្រង់​ចំណុច​ប្រទល់​ដែន​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង និង​អាចម៍​ក្រពើ​របស់​លាវ​​ មិន​ឲ្យ​ហួស​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ស្អែក​ឡើយ​។

ចំណាត់​ការ​របស់​លាវ​ចំពោះ​បញ្ហា​ព្រំ​ដែន​ជាមួយ​កម្ពុជា​នា​គ្រា​នេះ ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ពី​ដំណោះ​ស្រាយ​បែប​ការ​ទូត​ប្រកប​ដោយ​ភាព​ឆ្លាត​វៃ​និង​មាន​ភាព​ចាស់​ទុំ​ផង​​។ ដោយ​ឡែក​ក្រុម​ទាហាន​កម្ពុជា​ដែល​ត្រូវ​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ព្រំដែន​កាល​ពី​យប់​មិញ​នោះ ក៏​ត្រូវ​បញ្ជា​ឲ្យ​ត្រឡប់​មក​ភ្នំពេញ​វិញ​ផង​ដែរ​៕ Sic

__________________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ​៖
១. ឬ​ថា​ទំនាក់​ទំនង​កម្ពុជា​-​លាវ​ឈាន​ដល់​ទី​បញ្ចប់

ឬ​ថា​ទំនាក់​ទំនង​កម្ពុជា​-​លាវ​ឈាន​ដល់​ទី​បញ្ចប់ ថ្ងៃសុក្រ 11 ខែសីហា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បរិយាយ​ថ្ងៃ​នេះ, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, ພາສາລາວ.
1 comment so far

ថ្ងៃ​នេះ (​១១ សីហា ២០១៧​) តាម​រយៈ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ខ្មែរ​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​ភាព​ប្រេះ​ស្រាំ​ទំនង​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​មួយ​នៃ​ទំនាក់​ទំនង​មិត្រភាព​​កម្ពុជា​-​លាវ​។ ឬ​ថា​ទំនាក់​ទំនង​ជា​មិត្រភាព​ដែល​ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ល្អ​បំផុត​មួយ ជាង​ប្រទេស​ពីរ​ទៀត (​ថៃ និង​វៀតណាម)​ នេះ​ឈាន​ដល់​ទី​បញ្ចប់​។

តាម​រយៈ​ព័ត៌មាន និង​របាយការណ៍​ពី​ភាគី​កម្ពុជា​ កង​ទ័ព​លាវ​​បាន​ចូល​មក​បោះ​ទី​តាំង​នៅ​អូរ​តា​ង៉ាវ ស្រុក​សៀង​ប៉ាង ត្រង់​ចំណុច​ប្រទល់​ដែន​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង និង​អាចម៍​ក្រពើ​របស់​លាវ​​។ របាយការណ៍​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា កម្ពុជា​បាន​ផ្ញើ​ការ​តវ៉ា និង​កំណត់​ទូត​ជា​ច្រើន​ដង​ទៅ​ភាគី​លាវ ដើម្បី​ឲ្យ​ដក​កង​ទ័ព​ចេញ​ពី​ចំណុច​នោះ រួម​ទាំង​​លិខិត​មួយ​ទៀត​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ខ្មែរ ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​២ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០១៧​។

«… ស្ដី​ពី​តំបន់​អូរ​តាង៉ាវ​នេះ ខ្ញុំ​សូម​ជម្រាប​ជូន​ថា ភាព​ស្រប​ច្បាប់​នៃ​អធិបតេយ្យ​ភាព​កម្ពុជា​នៅ​តំបន់​នេះ ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​ឯក​ឧត្ដម​បាន​ទទួល​ស្គាល់​រួច​ហើយ​តាម​រយៈ​ផែន​ទី​បោះ​ពុម្ព​ដោយ​ក្រុម​ភូមិ​សាស្ត្រ​រដ្ឋ (SERVICE GEOGRAPHIQUE D’ETAT) ផ្ទាំង B SOMPOY លេខ D-48-XCII Edition 1987 ខ្នាត ១/២០០ ០០០ ដែល​បាន​តម្កល់​ទុក​នៅ​វិទ្យាស្ថាន​ភូមិ​សាស្ត្រ​ជាតិ​បារាំង (IGN) នា​ថ្ងៃ​ទី​០២/០៦/១៩៩២ (​ឧបសម្ព័ន្ធ​៤)​។ ទាំង​នេះ បាន​បញ្ជាក់​បន្ថែម​យ៉ាង​ច្បាស់​ទៀត​ថា តំបន់​អូរ​តាង៉ាវ​ស្ថិត​ក្នុង​បូរណភាព​ទឹក​ដី​កម្ពុជា ដូច​មាន​ក្នុង​ផែន​ទី​ Bonne ខ្នាត ១/១០០ ០០០ របស់​ក្រុម​ភូមិ​សាស្ត្រ​ឥណ្ឌូ​ចិន ដែល​ភាគី​ទាំង​ពីរ​យក​ធ្វើ​ជា​មូល​ដ្ឋាន​ក្នុង​ការ​បោះ​បង្គោល​ព្រំ​ដែន​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ដែល​សម្រេច​បាន​លទ្ធផល​៨៦​% ដូច​បាន​បង្ហាញ​ជូន​ខាង​លើ​។​»​… លិខិត​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ខ្មែរ​ផ្ញើ​ជូន​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​​លាវ​ថ្លែង​។

តាម​រយៈ​ចំណាត់​ការ​នេះ​វា​បាន​បង្ហាញ​យ៉ាង​ច្បាស់​ពី​ភាព​តាន​តឹង​រវាង​ភាគី​ទាំង​ពីរ ដែល​អាច​ក្លាយ​ជា​ភាព​ផុយ​ស្រួយ​មួយ​នៃ​ទំនាក់​ទំនង​មិត្រភាព​យូរ​អង្វែង​ផង​ដែរ ជា​ពិសេស​ភាព​​ល្អិត​ល្អន់​នៃ​បញ្ហា​ព្រំ​ដែន​​។ ក្រៅ​អំពី​ចំណាត់​ការ​នេះ តាម​រយៈ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ខ្មែរ កង​ទ័ព​កម្ពុជា​​ក៏​នឹង​ត្រូវ​ដឹក​ជញ្ជូន​ទៅ​កាន់​តំបន់​ព្រំដែន​ខ្មែរ​លាវ ហើយ​នៅ​ថ្ងៃ​ស្អែក​ទៀត​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ខ្មែរ​ក៏​នឹង​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ទី​ក្រុង​វៀង​ចន្ទន៍​ ប្រទេស​លាវ ដើម្បី​ជួប​ចរចា​ជាមួយ​សម​ភាគី​អំពី​រឿង​នេះ​​ផង​ដែរ​។

ឬ​ថា​ទំនាក់​ទំនង​កម្ពុជា​-​លាវ​ឈាន​ដល់​ទី​បញ្ចប់​ហើយ​!?

អាន​ព័ត៌មាន​បន្ថែម​៖

  1. កម្ពុជា ផ្ញើលិខិតទៅឡាវ ឲ្យដកកងទ័ពចេញ ពីទឹកដីកម្ពុជាបន្ទាន់
  2. សម្ដេចតេជោ នឹងវាយបំបាក ឆ្អឹងខ្នង អ្នកណានៅពី ក្រោយឡាវ រំលោភទឹកដីខ្មែរ
  3. កងទ័ពសមរភូមិមុខ នឹងចាប់ផ្តើមចេញដំណើរ ឆ្ពោះទៅកាន់ព្រំដែន កម្ពុជា ឡាវ នៅយប់នេះ ឆ្លងកាត់រាជធានីភ្នំពេញ (មានវីដេអូ)
  4. ក្រសួងការបរទេស ចេញសេក្តីប្រកាស ព័ត៌មានផ្លូវការអំពី សម្តេចតេជោ ទៅចរចាជាមួយ នាយករដ្ឋមន្រ្តីឡាវ
  5. សម្តេចតេជោ ឲ្យត្រៀមចល័តកងទ័ព នៅតាមព្រំដែន កម្ពុជា-ឡាវ
  6. នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា អំពាវនាវឲ្យឡាវ ដកកងទ័ព ចេញពីព្រំដែន ត្រឹម៦ថ្ងៃ
  7. នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា នឹងទៅឡាវថ្ងៃស្អែក ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន ជាលើកចុងក្រោយ
  8. កម្ពុជាផ្ញើលិខិតទៅឡាវ ឲ្យដកកងទ័ពចេញ ពីទឹកដីកម្ពុជាបន្ទាន់ចៀសវាង ផ្ទុះអាវុធដាក់គ្នា
  9. កម្ពុជាបបួលឡាវ ឡើងតុលាការទីក្រុងឡាអេ បើមិនច្បាស់ បូរណភាពទឹកដីខ្លួន
  10. សម្តេចតេជោ ទុកឲ្យភាគីឡាវ៦ថ្ងៃ ដកកងទ័ពចេញពីទឹកដីកម្ពុជា ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ
  11. សម្ដេចតេជោ នឹងទៅជួបនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ឡាវ និយាយគ្នាឲ្យដកកងទ័ពចេញពីព្រំដែននៅខេត្តស្ទឹងត្រែង

Repost: ព្រះ​រាជ​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​បរម​សព​ព្រះ​ករុណា​ព្រះ​បាទ សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ព្រះ​ចៅ​ក្រុង​កម្ពុជា ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ 10 ខែសីហា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ.
add a comment

កកន៖ អត្ថបទខាងក្រោមនេះ ខ្ញុំបាទបានបកប្រែពីគេហទំព័រភាសាថៃមួយចំនួនដែលគេនិយាយអំពីខ្មែរយើង។ គោលបំណងរបស់ខ្ញុំគឺខិតខំរក្សាទុកឯកសារនានាដែលមានតម្លៃដ៏ពិសិដ្ឋដែលបានបាត់បង់ទៅដោយសារសង្គ្រាមនៅនគររបស់យើង។ តាមពិតទៅឯកសារខាងក្រោមនេះមានច្បាប់ដើមជាភាសាខ្មែរទេ តែត្រូវសម្ដេចក្រុមពញាតម្រុងរាជានុភាព របស់ថៃបានឲ្យគេបកប្រែទៅជាភាសាថៃ ដោយមានចំណងជើងថា “ราชกำหนดกรุงกัมพูชา” ឬ “រាជកំណត់ក្រុងកម្ពុជា”។ ហេតុដូចនេះការបកប្រែរបស់ខ្ញុំមិនសូវជាពិស្ដាទេ គួរពុំគួរសូមអភ័យទោស។

នៅទីនេះ ខ្ញុំបាទប្រើពាក្យ “សិរីសុវត្ថិ” ជាជាងពាក្យ “ស៊ីសុវត្ថិ” ដ្បិតមានឯកសារជាច្រើនក៏បានប្រើពាក្យនេះដែរ រួមនឹងពាក្យ “ស្រីសុវត្ថិ” ផងដែរ។ ចំណែកឯពាក្យ “ស៊ីសុវត្ថិ” នេះគឺប្រហែលជាសរសេរតាមសំនៀងភាសាថៃ ដែលសម័យនោះ មានឥទ្ធិពលដ៏ខ្លាំងក្លាណាស់មកលើនគរខ្មែរ។ ទ្រង់សិរីសុវត្ថិទៀតសោតក៏បានស្នាក់នៅស្រុកសៀមអស់រយៈកាលយ៉ាងធំ។ ថៃគេសរសេរថា “ศรีสวัสดิ์” គឺ “ឝរីសវ័សតិ៍” ឬ “ឝ្រីសុវត្ថិ” ឬ “ស្រីសុវត្ថិ” ដែលជាសំណេរចុងក្រោយតាមខេមរភាសា។ តែដោយនៅក្នុងភាសាថៃ “ឝរ” ឬ “ឝ្រ” ឬ “ស្រ” នេះគេបញ្ចេញសំឡេងតែ “ស” ទេ ទើបជាហេតុគេបញ្ចេញ ជា “ស៊ីសុវត្ថិ” មិនមែន “ស្រីសុវត្ថិ” ទេ៕

ព្រះករុណាព្រះបាទ សម្ដេចព្រះសិរីសុវត្ថិ* ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី ស្ដេចសុវណ្ណគត នាទីក្រុងភ្នំពេញចតុម្មុខមង្គល នៅវេលាម៉ោង១៦:០០នាទី នាថ្ងៃទី០៩ ខែសីហា គ.ស.១៩២៧ រួមព្រះជន្មបាន៨៧វស្សា ទ្រង់គ្រងរាជ្យបាន២៣ឆ្នាំ។

ព្រះរាជពិធីថ្ងៃទីមួយ ចម្អាសទឹកព្រះបរមសព ចំណែកឯផែនមាសដែលយកមកគ្របព្រះភ័ក្ត្រនោះ ជាផែនមាសដែលមានចារឹកអាយតនៈ៦ (បរមាភិធេយ្យ និងម៉ោងវេលាព្រះរាជសម្ភព និងស្ដេចសុវណ្ណគត) មានផ្ដិតព្រះភ័ក្ត្រដោយប្រាក់គ្របពីលើដោយផែនមាស និងមានទ្រង់សំពត់ប្រាក់គ្របលើព្រះអង្គ។

នៅពេលចម្អាសទឹកនោះ គឺធ្វើលើព្រះទែនដោយមានថាស ឬសង្កសីនៅពីក្រោមព្រះទែន ព្រះករុណាអង្គថ្មី ថ្វាយព្រះសុគន្ធ បាគូផ្លុំស័ង្ខ។ នៅពេលចម្អាសរួចរាល់ហើយ ក៏អញ្ជើញព្រះសពទៅប្រតិស្ឋានលើព្រះទែនដែលសុវណ្ណគត។

សុវណ្ណគតនាថ្ងៃអង្គារ វេលាថ្ងៃត្រង់ថ្ងៃពុធ ទើបធ្វើពិធីទ្រង់គ្រឿងព្រះមហាសុកាំ។

គ្រឿងព្រះមហាសុកាំប្រកបដោយ

ព្រះសំពត់ប្រាក់២ម៉ែត្រ ក្រាលថ្វាយខាងក្រោម និង៤ម៉ែត្រទៀតគ្របថ្វាយខាងលើ និងថ្វាយឆ្លងព្រះអង្គព្រែ១ ឆ្លងព្រះអង្គដោយមានរចនាដោយប្រាក់មានត្បូងទទឹម១ ព្រះសំពត់ប្រាក់១ សង្វាលមាសមានប្រចាំយាមដាំពេជ្រ២ ជាយសំពត់មាស១គូ រយោងមាស១ ឥន្ទធនូមាស១ ខ្សែទ្រនាប់មាស១ វល័យព្រះករមាស២ វល័យព្រះបាទមាស២ ឆ្លងព្រះបាទមាស១គូ ព្រះទម្រង់មាសដាំមក៌តឈុត១ បារ៉ត៨តម្លឹង ជាមួយនឹងមាស១ផែន ទម្ងន់១តម្លឹង ដាក់ទុកក្នុងព្រះឱស្ឋ និងឆ្លងព្រះភ័ក្ត្រ (របាំងមុខ) មាស។

នៅក្នុងសៀវភៅកំណត់ហេតុ ដែលរក្សាទុកព្រះអាលក្សណ៍នោះបាននិយាយដា គ្រឿងដែលថ្វាយព្រះបរមសពទាំងអស់នោះមានតម្លៃសរុបជាង១០.០០០ហ្វ្រង់ ជាព្រះរាជទ្រព្យរបស់ព្រះករុណានៃព្រះបរមរាជានុកោដ្ឋ និងដែលត្រូវយកចេញនៅពេលដែលអញ្ជើញព្រះបរមសពដាក់ក្នុងព្រះកោដ្ឋប្រាក់បណ្ដេញមាស និងរបស់អស់ទាំងនេះនឹងត្រូវយកទៅសាងជាព្រះពុទ្ធរូប១អង្គ ថ្វាយជាព្រះរាជកុសលដល់ព្រះករុណាព្រះបរមកោដ្ឋ។

នៅវេលាម៉ោង១៦ ក្រុមសាលារចនា មកថតរូបព្រះបរមសពដែលប្រតិស្ឋាននៅលើព្រះទែន។

អញ្ជើញព្រះបរមសព ឡើងអង្គុយប្រណមព្រះហស្ថថ្វាយបង្គុំព្រះពុទ្ធរូប និងវេចខ្ចប់ព្រះបរមសពដោយកំណាត់សំពត់ស និងកំណាត់សំពត់ព្រែរុំរួចស្រេចហើយ ក្រុមភូសាមាលា អញ្ជើញព្រះបរមសពដាក់ចូលក្នុងព្រះបរមកោដ្ឋមាស។

ថ្ងៃសុក្រ ទី០៩ ខែកញ្ញា គ.ស.១៩២៧ (ក្រោយពីសុវណ្ណគត១ខែ) ព្រះ សិរីសុវត្ថិ មុនីវង្ស ក្សត្រិយ៍ព្រះអង្គថ្មី ថ្វាយព្រះនាមឲ្យក្ស័ត្រិយ៍ដែលសុវណ្ណគតថា “ព្រះករុណាព្រះបរមរាជានុកោដ្ឋ“។

ពិធីនៅក្នុងថ្ងៃទី០២ ខែមីនា គ.ស.១៩២៨ (ក្រោយសុវណ្ណគត៧ខែ) អញ្ជើញព្រះសពដាក់ក្នុងព្រះបរមកោដ្ឋមាស (កម្ពស់២ម៉ែត្រ៨០សង់ទីម៉ែត្រ) ដើម្បីដាក់លើរាជរថហែរទៅព្រះមេរុ។ ខ្ញុំរាជការ និងប្រជាជនតែងគ្រឿងព័ណ៌សកាន់ទុក្ខ។ មានស្រីយំប្រចាំយាមចំនួន២០នាក់ កោរសក់ស្លៀកសពាក់ស ស្រែកយំតាមបទព្រះរាជនិពន្ធ បានតែងថ្វាយសម្រាប់ព្រះបរមសព។ នៅពេលដែលស្រែកយំថ្វាយនោះ មានស្គរឈ្នះ១០វាយបន្ទរផង៕

__________________________________________________
អានផងដែរ
១. ព្រះរាជពិធីថ្វាយព្រះភ្លើងព្រះបាទ នរោត្ដម
២. ព្រះបរមសពព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ *
៣. សិរីសុវត្ថិ
៤. ហ្លួងសិរីសុវត្ថិ និងភាពរន្ទឺនៃរបាំព្រះរាជទ្រព្យខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស
៥. ការរំលាយសពព្រះមហាក្ស័ត្រិយ៍ និងអ្នកមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់
៦. «របាំងមុខមាស» នៅក្នុងបុណ្យព្រះបរមសព
៧. អាថ៌កំបាំងការរំលាយព្រះសពព្រះរាមមហាក្សត្រិយ៍ថៃ
៨. កោដ្ឋ
៩. កាលទ្រង់ប្រពាសអឺរ៉ុប
១០. រូបចាស់និទានថ្មី៖ ពិធីសម្ពោធរូបសំណាកហ្លួង សិរីសុវត្ថិ
១១. ព្រះរាជពិធីបរមរាជាភិសេកព្រះករុណា ព្រះ សិរីសុវត្ថិ មុនីវង្ស
១២. ១៧៥ឆ្នាំនៃថ្ងៃប្រសូតហ្លួងរាជានុកោដ្ឋ

ខួប​ទី​៩០​ឆ្នាំ សុវណ្ណគត​នៃ​ព្រះ​ករុណា​ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ចម​ចក្រ​ពង្ស ព្រះ​បរម​រាជា​នុកោដ្ឋ ថ្ងៃពុធ 9 ខែសីហា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in បុគ្គល​សំខាន់, ប្រវត្តិសាស្ត្រ.
add a comment

ថ្ងៃ​ទី​៩ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០១៧ នេះ​ មាន​រយៈ​ពេល​៩០​ឆ្នាំ​គត់ ដែល​អតីត​ព្រះ​មហា​ក្សត្រិយ៍​ខ្មែរ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​យាង​ចូល​ព្រះ​ទិវង្គត នោះ​គឺ​​​ព្រះ​ករុណា​ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ចម​ចក្រ​ពង្ស​។ ប្រសូតិនាថ្ងៃអង្គារ ១២រោច ខែស្រាពណ៍ ព្រះពុទ្ធសករាជ២៣៨៣ មហាសករាជ១៧៦២ ចុល្លសករាជ១២០២ ឆ្នាំជូត ទោស័ក ត្រូវនឹងថ្ងៃទី០៧ ខែកញ្ញា គ.ស.១៨៤០ សម្ដេច​ករុណា​ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះសិរីសុវត្ថិ ព្រះអង្គទ្រង់ជាព្រះរាជបុត្រនៃ សម្ដេចព្រះហរិរក្សរាមាធិបតី ព្រះអង្គ ដួង និងសម្ដេចព្រះវរ​រាជិនី​នាថ ពៅ (​ព្រះ​យស​ដើម (ព្រះ​អច្ឆរា​អក្សរ​)​។

ព្រះ​ករុណា​ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ​សិរីសុវត្ថិ ចម​ចក្រ​ពង្ស ព្រះ​អង្គ​គឺ​ជា​អតីត​ក្សត្រិយ៍​ប្រកប​ដោយ​ទស​ពិធ​រាជ​ធម្ម គ្រប់​គ្រង​អាណា​ប្រជា​នុរាស្ត្រ​តាម​គន្លង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជា​នុរាស្ត្រ​បាន​សុខ​សាន្ត​។ ព្រះអង្គ​គឺ​ជា​​​បុគ្គលដែលគួរឲ្យស្រឡាញ់ជាទីបំផុត ជាព្រះមហាក្សត្រិយ៍ដែលមានព្រះទ័យទូលាយ និងមេត្ដាជាទីបំផុត។ ព្រះអង្គទ្រង់បានខិតខំទាំងកម្លាំងព្រះទ័យ និងកម្លាំងព្រះកាយ ដើម្បីធ្វើឲ្យមានសន្ដិភាព ប្រជារាស្រ្ដសម្បូរសប្បាយ និង​ព្រម​ទាំង​ការ​លុប​បំបាត់​របប​ទាសករ​ក្នុង​រជ្ជកាល​នៃ​ព្រះ​អង្គ​ផង​ដែរ​។

សមិទ្ធិ​ដ៏​ពិសេស​ថ្លៃ​ថ្លា​នា​រជ្ជកាល​ព្រះ​អង្គ​នោះ​គឺ​ការ​ទទួល​បាន​មក​វិញ​នូវ​អាណា​ខេត្ត​កម្ពុជា ដែល​ត្រូវ​បាន​បាត់​បង់​ទៅ​ឲ្យ​សៀម នោះគឺ​ខេត្តបាត់ដំបង, សៀមរាប, ស្ទឹងត្រែង និងកោះកុង វិល​មក​ចំណុះ​ក្នុង​ព្រះ​នគរ​ខ្មែរ​វិញ​។

ដើម្បី​គ្រប់​គ្រង​ព្រះ​នគរ​ឲ្យ​មាន​ក្បួន​ច្បាប់​បែប​ផែន​សាកល​លោក​ ព្រះអង្គទ្រង់បញ្ញត្តិឲ្យលុបចោលកំណាន់ខេត្ត និងបង្កើតមុខងាររបស់មន្ត្រីទាំង៥ សម្រាប់គ្រប់គ្រងមណ្ឌលក្នុងព្រះរាជអាណាចក្រមានដូចតទៅ៖

  1. ឧកញ៉ាអគ្គមហាសេនា៖ មានមុខងារជារដ្ឋមន្រ្ដីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងធម្មការ និងជាអធិបតីនៃគណៈរដ្ឋមន្រ្ដី
  2. ឧកញ៉ាយមរាជ៖ មានមុខងារជារដ្ឋមន្រ្ដីទទួលខុសត្រូវកិច្ចការក្នុងរាជវាំង ខាងហិរញ្ញវត្ថុ និងវិចិត្រសិល្បៈ
  3. ឧកញ៉ាក្រឡាហោម៖ មានមុខងារជារដ្ឋមន្រ្ដីខាងសង្រ្គាម សាធារណការ និងការសិក្សាសាធារណ

ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ សិរីសុវត្ថិ ទ្រង់បានសោយព្រះទិវង្គត នៅក្នុងព្រះទីន័ងមហាមន្ទីរនាព្រះបរមរាជវាំងចតុម្មុខមង្គល នាវេលាម៉ោង ១៦:០០ នៅថ្ងៃអង្គារ ១១កើត ខែស្រាពណ៍ ព្រះពុទ្ធសករាជ២៤៧០ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី០៩ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩២៧ ក្នុងព្រះជន្មាយុ៨៨ព្រះវស្សា និងបានសោយរាជ្យក្នុងក្រុងកម្ពុជាធិបតី បាន២៤ឆ្នាំ គឺចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩០៤ ដល់ឆ្នាំ១៩២៧ គឺរហូតដល់ទ្រង់សោយទិវង្គត។

បន្ទាប់​ពី​ព្រះ​អង្គ​ចូល​ព្រះ​ទិវង្គត​មក ក្រុម​ព្រាហ្ម​ណ៍​បុរោហិត​ប្រចាំ​ព្រះ​រាជ​វាំង​ក៏​បាន​ចាត់​ចែង​ធ្វើ​បុណ្យ​ព្រះ​បរម​សព​ដោយ​ព្រះរាជពិធីថ្ងៃទីមួយ គឺ​ការ​ចម្អាសទឹកព្រះបរមសព ចំណែកឯផែនមាសដែលយកមកគ្របព្រះភ័ក្ត្រនោះ ជាផែនមាសដែលមានចារឹកអាយតនៈ៦ (បរមាភិធេយ្យ និងម៉ោងវេលាព្រះរាជសម្ភព និងស្ដេចសុវណ្ណគត) មានផ្ដិតព្រះភ័ក្ត្រដោយប្រាក់គ្របពីលើដោយផែនមាស និងមានទ្រង់សំពត់ប្រាក់គ្របលើព្រះអង្គ។

នៅពេលចម្អាសទឹកនោះ គឺធ្វើលើព្រះទែនដោយមានថាស ឬសង្កសីនៅពីក្រោមព្រះទែន ព្រះករុណាអង្គថ្មី ថ្វាយព្រះសុគន្ធ បាគូផ្លុំស័ង្ខ។ នៅពេលចម្អាសរួចរាល់ហើយ ក៏អញ្ជើញព្រះសពទៅប្រតិស្ឋានលើព្រះទែនដែលសុវណ្ណគត និង​ចាត់​ចែង​ធ្វើ​ពិធីទ្រង់គ្រឿងព្រះមហាសុកាំ នៅ​​វេលាថ្ងៃត្រង់ថ្ងៃពុធ មួយ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​ព្រះ​សុវណ្ណគត​។

ថ្ងៃសុក្រ ទី០៩ ខែកញ្ញា គ.ស.១៩២៧ (ក្រោយពីសុវណ្ណគត១ខែ) ព្រះ សិរីសុវត្ថិ មុនីវង្ស ក្សត្រិយ៍ព្រះអង្គថ្មី ថ្វាយព្រះនាមឲ្យក្ស័ត្រិយ៍ដែលសុវណ្ណគតថា “ព្រះករុណាព្រះបរមរាជានុកោដ្ឋ“។

ព្រះ​បរម​សព​ត្រូវ​បាន​តម្កល់​នា​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង​ដើម្បី​ធ្វើ​បុណ្យ​ព្រះ​បរម​សព​រហូត​ដល់​​ថ្ងៃទី០២ ខែមីនា គ.ស.១៩២៨ (ក្រោយសុវណ្ណគត៧ខែ) ទើប​ធ្វើ​បុណ្យ​ចេញ​ព្រះ​មេរុ ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរម​សព​ដោយ​អញ្ជើញព្រះបរម​សពដាក់ក្នុងព្រះបរមកោដ្ឋមាស (កម្ពស់២ម៉ែត្រ៨០សង់ទីម៉ែត្រ) ដើម្បីដាក់លើរាជរថហែរទៅព្រះមេរុ។ ខ្ញុំរាជការ និងប្រជាជនតែងគ្រឿងព័ណ៌សកាន់ទុក្ខ។ មានស្រីយំប្រចាំយាមចំនួន២០នាក់ កោរសក់ស្លៀកសពាក់ស ស្រែកយំតាមបទព្រះរាជនិពន្ធ បានតែងថ្វាយសម្រាប់ព្រះបរមសព។ នៅពេលដែលស្រែកយំថ្វាយនោះ មានស្គរឈ្នះ១០វាយបន្ទរផង៕

ក្រុម​ព្រាហ្មណ៍​ប្រចាំ​ព្រះ​រាជ​វាំង​ចាត់​ចែង​ព្រះ​បរម​សពព្រះ​សង្ឃ​ក្នុង​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​បរម​សពភ្ញៀវ​ជាតិ​អន្តរជាតិ​ចូល​រួម​បុណ្យ​ព្រះ​បរម​សព

__________________________________________________________________
អាន​ផង​ដែរ​៖
១. ព្រះរាជពិធីបុណ្យព្រះបរមសពព្រះករុណាព្រះបាទ សម្ដេចព្រះសិរីសុវត្ថិ ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា
២. «​​របាំង​មុខ​មាស​» នៅ​ក្នុង​បុណ្យ​ព្រះ​បរម​សព

 

ខួប​ឆ្នាំ​ទី​៥០​នៃ​ពិធី​សម្ពោធ​អាគារ​សិក្សា​អនុ​វិទ្យាល័យ​ទឹក​ឃ្លាំង ស្រុក​ល្វាឯម ថ្ងៃអង្គារ 8 ខែសីហា 2017

Posted by សុភ័ក្ត្រ in សង្គម​រាស្ត្រ​និយម.
add a comment

ថ្ងៃ​ទី​៨ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​១៩៦៧ ប្រជារាស្ត្រ​នៅ​ស្រុក​ល្វា​ឯម ខេត្ត​កណ្ដាល​​មាន​ភ័ព្វ​វាសនា​ម្ដង​ទៀត ដោយ​សម្ដេច​ព្រះ​ប្រមុខ​រដ្ឋ ព្រះ​អង្គ​ស្ដេច​យាង​មក​ធ្វើ​ជា​ព្រះ​អធិបតី​ភាព​ក្នុង​ពិធី​សម្ពោធ​សមិទ្ធផល​ជា​អាគារ​សិក្សា​ថ្មី​ចំនួន​ពីរ នៃ​អនុវិទ្យាល័យ​ទឹក​ឃ្លាំង​។

សូម​បញ្ជាក់​ដែរ​ថា នៅ​ឯ​ខេត្ត​កណ្ដាល​នេះ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៥៥ មក​ឆ្នាំ​១៩៦៥ ចំនួន​ថ្នាក់​សាលា​បឋម​សិក្សា​កើន​ឡើង​ពី​៦៦៤ ទៅ​២.០៩៥ ហើយ​ចំនួន​សិស្ស​ក៏​កើន​ឡើង​ពី​២៨.០០០​ទៅ​១០២.២៨៦​នាក់​។ មធ្យម​សិក្សា​ក៏​បាន​ដើរ​តាម​ចលនា​នេះ​ដែរ​។ វិទ្យាល័យ​ធំ​មួយ​បាន​សាង​សង់​ឡើង​នៅ​តាខ្មៅ សម្រាប់​សិស្ស​ចំនួន​២.០០០​នាក់ ហើយ​នៅ​តាម​ទី​ប្រជុំ​ជន​នៃ​ស្រុក​នីមួយ​ៗ​ក្នុង​ខេត្ត​ក៏​មាន​សង់​អនុ​វិទ្យាល័យ​មួយ​។

នៅ​ក្នុង​របប​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម​ក្រោម​មគ្គុទេសក៍​របស់​សម្ដេច​ព្រះ​ប្រមុខ​រដ្ឋ​អមត​នៃ​ពួង​ជន​ខ្មែរ ព្រះ​អង្គ​ក៏​ដូច​ជា​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​​សង្គម​តែង​តែ​យក​ព្រះ​ទ័យ​ទុក​ដាក់​ចំពោះ​​ការ​សិក្សា​របស់​យុវជន​ជំនាន់​ក្រោយ​ឲ្យ​ស្មើ​មុខ​មាត់ និង​អ្នក​រស់​នៅ​តាម​ទី​ប្រជុំ​ជន​ធំ​ៗ​ឯ​ទៀត​របស់​ព្រះ​នគរ​៕

ស្រង់ចេញពីកម្រងអនុស្សាវរីយ៍ដោយរូបភាពនៃកម្ពុជា សង្គមរាស្ត្រនិយម

%d bloggers like this: